Кіріспе
Назареттік қауым 1873 жылдан 1881 жылға дейін Кристадельфиядан бөлініп шыққан, оның жетекшілері Эдвард Терни (1820–1879) Ноттингем қаласынан және Дэвид Хэндли (1822–1886) Малдон қаласынан болды. Оларды кейде "бас тартушылар" деп атады, ал олардың үйретулерін "еркін өмір" және "таза дене" деп атады. Олар тәубе шарасы туралы мәселеде дауласып, бөлініп кетті. Бұл бөлініс салыстырмалы түрде қысқа болды, ал 200 адамның көпшілігі келесі бірнеше жылдың ішінде қайта оралды. 1879 жылы Терни қайтыс болғаннан кейін, оның ең белсенді қолдаушысы Малдондық Дэвид Хэндли негізгі топқа қайтып келді, ал қауым біртіндеп жойылды. 1950 жылдары Эрнест Брэйди Тернидің ісін және қауымның атын қайта жандандырды.
Өмірбаян
1871 жылы Джон Томас қайтыс болған жылы Роберт Робертс Англияның Бирмингем қаласында «Христадельфиан» журналының редакторы болды. Робертстен кейін екінші орынды Ноттингемдік Эдвард Терни иеленді. Терни «ағайындық жиналыстарда» белгілі христадельфийлік спикер және «Христадельфиан шам» (кейін «Христиан шам» деп аталды) журналының редакторы болды. «Төңкерісшіл дау» Дәуіт Хендлидің үйретімімен басталды, ол алғаш рет Мәсіхтің «еркін өмірмен» туылған деген ойды көтерді – яғни, егер ол Әкесінің еркіне бағынбаған және айқышқа шегеленіп өлмесе, оған мәңгілік өмір берілер еді, бірақ ол өз еркімен одан бас тартты. 1873 жылдың басында Терни «Диаболизм» атты кітапшасын жариялады, онда «күнә Құдайдың Ұлының тәнінің бір бөлігі» деген мәлімдеме болды, бірақ 1873 жылдың көктемінде бұл көзқарастан бас тартып, Хендлидің пікірін қолдап, оны өз журналында насихаттады. Содан кейін 1873 жылдың 28 тамызында бейсенбі күні, Бирмингемдегі Темперенс-холл, Темпл-стрит мекенжайында жиналған Бирмингем шіркеуінің шақырылған спикері ретінде, бұл көзқарастарды үлкен әсерге ие Бирмингем шіркеуіне күшпен үйретті. Робертс және Темпераенс-холлдың басқа «бірліктегі ағайындары» Бирмингем шіркеуінің барлық мүшелерін жинап, Терни мен Хендлидің үйретімдерін қабылдамауларын жариялауға шақырды. Тернидің пікірлері толығымен қабылданбады, бірақ Бирмингемдегілердің барлығы да оның қалай жасалғанына риза болған жоқ. Эдвард Тернидің негізгі жазбалары «Мәсіхтің құрбаны» және «Құдайдың екі ұлы» болды. Роберт Робертстің Терниге жауабы «Сойылған қошқар» кітабында жазылған. Бұл оқиғаның Христадельфиандарға Нотингем мен Малдоннан тыс жерде айтарлықтай әсері болмады. 1873 жылдың қазан айында Терни кеткеннен кейін Робертс: «Ноттингем, Малдон және Плимуттен басқа, [төңкерісшілдік] ешқайда орнықпады», - деп мәлімдеді. Алайда Терни өте белсенді уағыздаушы болған, ал 1872 жылы Тернидің уағыздауы нәтижесінде Нотингемде Робертстің орналасқан Бирмингемге қарағанда Христадельфиандық сенімге (суға батыру арқылы) көбірек адам қабылданды. 1873 жылдан кейін Нотингемдегі суға батыру рәсімінің саны күрт төмендеді, өйткені қалған шағын қауым 1873 жылғы бөлінуден екі жыл бұрын суға батырылған Генри Салли сияқты жас ағайындардың басшылығымен жалғасты. Нотингемдегі Христадельфиандық қауым бес жылдан кейін (1879) Тернидің қайтысынан кейін және 1879-1882 жылдары кеткендердің көпшілігі қайтып келгенге дейін қарқын алмады. А. Уилсон 1864-1885 жылдар аралығында «Илхам дауынан басқа, 1885 жылы ең үлкен жікке бөлінуге ұшыраған, басқа ешқандай жік Христадельфиан қозғалысына 'Таза ет' ересі сияқты әсер еткен жоқ» деп атап өтті. Дегенмен 1881 жылы Назарет қауымының жікке бөлінуі толығымен жойылды. Нотингем, Малдон және Плимут қалаларында 200 адам кеткен, олардың көпшілігі бірнеше жыл ішінде қайтып келді. Малдон өте белсенді уағыздаушы қауым болған, ал 1873 жылға дейін Малдонда өткен суға батыру рәсімдерінің көпшілігі Дәуіт Хендлидің уағыздауының нәтижесінде болды. Алайда Дәуіт Хендли 1873 жылғы оқиғаларда Терниге қарағанда аз күшті рөл атқарды. 1879 жылы Терни қайтыс болғаннан кейін, 1881 жылдың наурыз айында Хендли ағасы Чарльз Хендлимен және Генри Хауэллмен бірге Джон Дж. Эндрюдің Лондондық шіркеуіне барып, өз позициясын өзгертуді хабарлады және Лондоннан Малдон шіркеуін бауырластыққа қайта қосуды сұрады – Лондондық шіркеу осыны істеді. Бір айдан кейін Хендли тағы да Лондондық шіркеуге сапар шекті және қайта суға батыру рәсімінен өтуді сұрады, бірақ Малдонның басқа мүшелері бұл әрекетсіз топқа қосылды. Қайта суға батыру рәсімі Хендлидің өзінің өтініші бойынша өтті, және бұл Джон Томас пен Роберт Робертстің ықпалымен болған болуы мүмкін, олар екеуі де алғашқы суға батыру рәсімдерінен кейін біраз уақыт өткен соң, Жазбаларды толығырақ түсінген кезде қайта суға батыру рәсімінен өтті.
years. Maldon had been a very active preaching ecclesia, and most of the baptisms prior to 1873 which occurred at Maldon had been as a result of David Handley's preaching. Yet David Handley had taken a less forceful role than Turney in the 1873 events. Following Turney's death in 1879, in March 1881 Handley, along with his brother Charles Handley, and Henry Howell, visited the London Ecclesia of John J. Andrew to indicate a change of position and to ask London to recommend Maldon Ecclesia's refellowship to the brotherhood – which the London Ecclesia did. A month later, Handley travelled again to London Ecclesia, and asked to be rebaptised, though the other members of Maldon rejoined the group without this action. The rebaptism took place at Handley's own request, and may have been inspired by John Thomas and Robert Roberts, both of whom were rebaptised some time after their initial baptisms when they came to a more detailed understanding of the Scriptures.
Кейінгі әсері
1930 жылдары Оңтүстік Уэльстегі кристадельфиялық кенші Фред Пирс Тернидің ісін қолдады және жергілікті кристадельфиялық қауымнан қуылды. Пирс өзінің пікірлерін негізінен кристадельфиялық оқырмандарға арналған «Назареттік серіктестік» айналма хатында жариялады. 1949 жылы тағы бір кристадельфиян, Эрнест Брейди, Тернидің ұстанымдарын қолдауға келді және Брейди мен белгілі кристадельфиялық жазушы Фред Барлинг арасында Вест-Мидлендс аймағындағы Нетертон қаласында пікірсайыс өтті. Брейди де негізгі кристадельфиялық ұйымнан бөлініп, Фред Дж. Пирс қайтыс болғаннан кейін «Назареттік айналма хатының» редакторлығын өз мойнына алды. Брейди күнәнің құны, «денедегі күнә», Құдайдың көрінісі, қайта тірілу, сот және крещение сияқты дәстүрлі кристадельфиялық ілімдерге қарсы кеңінен жазды және осы және басқа да даулы мәселелерге арналған көптеген брошюралар шығарды. «Thinking It Over» (Бирмингем, 1963) еңбегінде Брейди басқа кристадельфиялықтармен жеке пікір алмасуларының нәтижесінде «кристадельфиялықтардың көп бөлігі» Назареттіктердің [кейбір] көзқарастарымен келісетінін мәлімдеді. Бұл талас дұрыс болуы мүмкін, себебі көптеген танымал кристадельфиялық спикерлер 1873 жылғы түпкілікті дау-жанжал кезінде Терни мен Робертстің кейбір негізгі ұстанымдарына наразылық білдіре отырып, күнәнің құны туралы ашық жазды. Мысалы, Джеймс Норрис және Гарри Уиттакер, бірақ мұндай жазушылар негізгі кристадельфиялық қауымның ішінде белсенді қызмет ете береді. Эрнест Брейдидің еңбектеріне «Докторланған кристадельфиандық» (1974) және «Ешқашан уағыздалмаған Ізгі хабар» (жарылу күні көрсетілмеген) кіреді. Эрнест Брейди өте аз сандағы бұрынғы кристадельфиялықтардың қолдауын алды, ал оның және Тернидің жариялымдары «Назареттік серіктестік» веб-сайтында орналастырылған, сонымен қатар «Назареттік айналма хатын» таратады, оның редакторы Рассел Грегори Христиан құрбанының мәні және Тернидің ілімін қорғайтын басқа да тақырыптар туралы мақалалар жазды.
Ағымдағы жағдай
Назареттік қауымның түпнұсқа Ноттингем және Малдон қауымдары Терни қайтыс болғаннан және Дэвид Хэндлидің Христадельфияға қайтып оралуынан кейін тарап кетті. Қазіргі уақытта топтың ешқандай активті жиналыстары жоқ.
Нанымдар
Тернидің ілімінде бағыттық христадельфиялық көзқарастардан өзгешеленетін бірнеше мәселе бар: Исаның өлімі Адамның және оның ұрпақтарының ерікті түрде орнына қойылған құрбандығы болды. Олар Исаның Адамға тиген, тыйым салынған жемісті жегені үшін тағайындалған өлім жазасын өз еркімен төлегенін, бірақ Құдай Адамның өмірін жалғастыру үшін оны кешіргенін сендіреді. Бұл жаза/қарыз уақтылы келгенде, Құдайдың күнәсіз Ұлымен төленеді. Назареттіктер Исаның өлімінің бізді кешіру үшін Құдай тарапынан салған жаза емес деп санайды және Исаның өлімі Оның өзінің құтқарылуы үшін қажет деген христадельфиялық ұғымды қабылдамайды.