Кіріспе

Баня Ковильяча () – Сербияның Лозница қаласында орналасқан танымал туристік орын және шипажай. Сербияның батыс шекарасында Дрина өзені жағасында және Белградтан шамамен 140 км қашықтықта орналасқан, ол Сербиядағы ең көне шипажай қаласы. 2011 жылғы халық санауы бойынша, онда 5 151 адам тұрады.

Атауы

Баня Ковильяча (Banja Koviljača) ковилье (Stipa pennata) немесе қауырсын шөп деп аталатын өсімдіктің құрметіне аталған, ал "банья" серб тіліндегі "сусауық" деген сөз. Ол сондай-ақ "Корольдік сусауық" (Kraljevska Banja) деп те белгілі.

Ерекшеліктері

Баня Ковильячада 21-38 градус Цельсий температурасы бар күкірт және темірлі жылу минералды бұлақтар көптеп кездеседі. Науқастар осы суды ішіп, оған шомылады, сондай-ақ одан шипалы балшық дайындалады. Бұл курорт орны пайдалы табиғи элементтерге жақындығы үшін таңдалған: Дрина өзені, оны арнайы көлікпен немесе жаяу өтуге болады; жаулардан қорғау үшін пайдаланған орманды Гучево тауы; тамақпен қамтамасыз еткен жазықтар; және су, ол (қазір де) емдік қасиеттерімен бағаланады.

Тарих

Бастапқыда Ковилькинград деп аталған бұл қала римдіктермен салынған. Кейбір мәліметтерде осы римдік елді мекенінің аты "Гензис" болған деген сөз бар, бірақ бұл ешқашан расталмаған. Шипажай туралы алғашқы құжат 1533 жылы жазылған. 18 ғасырда Мачва және Подриньеден түріктер бұл аймаққа келіп демалып жүрген. Кейбір құжаттарда 1720 жылы Зворник қаласынан келген түріктердің бұлақтардан шығатын күкіртті судың иісіне байланысты "Иіссіз шипажай" деп аталатын әйелдерге арналған медициналық ванна салғандығы айтылады. Аңыз бойынша, аймақтан өткен керуеннің аты шаршап, сазға батып қалғандықтан оны тастап кетуге тура келген. Керуен кері қайтқанда, жылқының жазылып кеткені көрінген. Вук Стефанович Караджич 1827 жылы осы аймалды сипаттағанда күкіртті лай және суық минералды бұлақтар туралы жазған. Караджичтің сөзіне қарағанда, "Спа" деген атауы қазіргі Спаның үстіндегі төбеде салынған ежелгі қаладан, бекіністен шыққан. Ал Канич болса, Спаның атын жақын маңдағы беткейлер мен төбелерде өсетін kovilja (Stipa pennata) деген өсімдіктен алғанын айтады. Судың алғашқы химиялық талдауын 1855 жылы химик Павле Илич жасаған. Алғашқы қонақ үй 1858 жылы он бөлмелі болып салынды. 1867 жылы князь Михайло Обреновичтің бұйрығымен шипажай мемлекеттік қорғауға алынды. Баня Ковильячаның дамуы 1898 жылдың 1 тамызында Подринье ауданының халқына зерттеу үшін ашық деп жарияланған заң қабылдануымен басталды. 1930 жылға дейін қарқынды даму орын алды, содан кейін Ковильячаның құзыры Дринска Бановинаға, астанасы Сараевоға көшті. 1970 жылға дейін бұл санаторий "Natural Sanatorium Spa Koviljača" деген атпен жұмыс істеді. 1970-1998 жылдары ол "Диссипациялық және посттравматикалық жағдайлар институты" деп аталды. 1980 жылы емдеу және жайлылық үшін қосымша ғимарат салынды. 1998 жылдан бері ол "Ковильяча" реабилитациялық арнайы ауруханасы деп аталады. Медициналық қызметтерді Дископатия институтының дәрігерлері көрсетеді. Ковильяча Спа – Сербия Республикасының баспана іздеушілер орталығы орналасқан жерлердің бірі. Орталық Сербияның босқындар жөніндегі комиссариатының құрамындағы ұйым. Орталық 1965 жылы ашылды және 1991 жылға дейін Оңтүстік Америка мен Шығыс Еуропадан келген баспана іздеушілерді орналастыру үшін пайдаланылды. 1991-2006 жылдары Босния мен Герцеговинадан және Хорватиядан келген босқындарды орналастыру үшін қолданылды. Орталық 2006 жылы жаңартылып, 2007 жылдан бері БҰҰ-ның Баспана іздеушілер комиссариатының қолдауымен баспана іздеушілерді қабылдау үшін пайдаланылуда.

Географиялық жағдай

Гучево – Баня Ковильяча шипажайынан оңтүстікке қарай көтерілген орманды тау. Тау солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай, Ковильячадан Боранья тауына дейін созылады. Оның ұзындығы 15 шақырымды құрайды. Гучево тауының ең биік нүктесі – Crni Vrh, теңіз деңгейінен биіктігі 779 метр. Гучево тауы негізінен әктас пен құмнан тұрады. Бұрын таудың ішінде жер тірегі болған, ол термоминералды судың пайда болуына ықпал еткен. Гучево тауында биік шаған ормандарымен көмкерілген көптеген таза су бұлақтары бар, олар кішкентай арналарға айналады. Дрина өзені аймаққа үстемдік етеді және Мачва мен Семберия арасында иректей ағады.