Кіріспе

Вирустың H9N2 (A/H9N2) субтипі – Influenza A вирусының (құс тұмауы вирусының) бір түрі. 1998 жылдан бері адамдарға H9N2 вирусымен жұғудың 86 жағдайы тіркелді.

Құстардағы инфекция

H9N2 қытай тауықтарында ең көп кездесетін тұмау вирусының түрі болып табылады, осылайша құс өнеркәсібіне зор экономикалық зиян келтіреді, тіпті ұзақ мерзімді вакцинация бағдарламаларына қарамастан. Жақында адамдарға құс тұмауы вирусы жұққан жағдайларда, H9N2 вирусының H7N9 және H10N8 вирустарының ген доноры екені анықталды, бұл вирустар да адамдарға жұғады. H9N2 вирустарының маңызды рөлі – кең иегерлік спектрі, құстар мен сүтқоректілерге бейімделуі және геномдық қайта жинақталудың кең таралғандығы. Құс тұмауы вирустарының ошағы саналатын Қытайда H9N2 вирусы түрлі құс түрлерінде табылды, оның ішінде тауық, үйрек, бөдене, фазан, құсқұйрық, көгершін, жібек тауық, чукар және ақ қанатты құс. Эпидемиологиялық және генетикалық зерттеулер H9N2 тұмауының гемагглютинин (HA) генін еуразиялық және американдық құс тектік топтарына бөлуге болатынын көрсетті. Еуразиялық құс тектік тобы үш ерекше тектік топты қамтиды, оның ішінде A/chicken/Beijing/1/94 сияқты (BJ/94 сияқты), A/quail/Hong Kong/G1/97 сияқты (G1 сияқты) және A/duck/Hong Kong/Y439/97 (Y439 сияқты).

Құстан адамға жұғу

H9N2 тұмауының вирусы ауа тамшыларымен, шаңмен, жеммен немесе сумен таралады. Жұққаннан кейін тауықтар көбінесе сау болып көрінеді, бірақ кейбіреулері әлсіздік пен қауырсындарының бүкіруін көрсетеді. Вирус трахеяда көбейеді. Бұл тауықтарды қосымша инфекцияларға, әсіресе Escherichia coli инфекциясына бейімдейді, ондағы өлім-жітім деңгейі кем дегенде 10% құрайды. Сонымен қатар, нашар желдетілу кезінде трахея немесе бронхтар шырышпен бітелуі мүмкін, бұл ауыр тыныс алу ауруларына және өлімге алып келеді.

Антигендік

Қытайда тауықтардан бөлініп алынған H9N2 вирустары антигендік дрейф көрсетіп, ерекше антигендік топтарға эволюциялады. Бұл антигендік дрейф иммунизацияның тиімсіздігіне алып келген болуы мүмкін және Қытайда H9N2 тұмауының қазіргі кезде кең таралған болуын түсіндіруге болады. H9 антигендік сайттарындағы аминқышқылдарды анықтау, басқа субтиптер арасында антигендік аймақтардың әртүрлі таралуын көрсетті. H9N2 вирустарының антигенділігімен байланысты HA ақуызында бірнеше аминқышқыл позициялары анықталды, олардың көпшілігі HA тримерінің алыс жағында орналасқан. H9N2 тұмау вирусы H6N1, H6N2 және H5N1 вирустарын қоса алғанда, көптеген басқа субтиптермен қайта араласатыны анықталды. Сонымен қатар, H7N9 тұмау вирустары айналымдағы H9N2 вирустарымен қайта араласып, H7N9 вирустарының көптеген генотиптеріне әкелді. Адамдарға инфекция жұқтыруда H9N2 гендерінің, әсіресе рибонуклеопротеин (RNP) гендерінің қосқан үлесін анықтау қажет.