Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бальхаяның соңғы патшасы (906–926)
Last King of Balhae (r. 906–926)
Даэ Инсон (906–926 жылдары билеген) – Солтүстік-Шығыс Азияда, Манжурияның, Солтүстік Кореяның және Ресейдің Шығыс бөліктерін қамтыған Бальхая мемлекетінің соңғы патшасы. Даэ Инсон Бальхаяның соңғы патшасы болды. Ол және оның әскерлері қытайлар тарапынан ығыстырылып, ақырында жеңіліске ұшырады.
Dae Inseon (r. 906–926) was the last king of Balhae, a kingdom in northeast Asia occupying parts of Manchuria, northern Korea, and the Russian Far East. Dae Inseon was also the last king of Balhae. He and his armies were pushed back and eventually defeated by the Khitan.
Балхаидің соңғы жылдары
Бұл Балхае мен оның көршілері үшін маңызды өзгерістер кезеңі болды. Силлада ақсүйектердің тәуелсіздігі артып, бүкіл елде көтерілістер басталды. Ал Қытайда Тан империясы Ан Лушан көтерілісі және тағы да басқа көптеген көтерілістердің салдарынан ауыр дағдарысқа тап болды. Соңында, Чжу Вэнь 907 жылы Тан әулетінің құлауын белгілейтін Кейінгі Лянды құрды. Дэ жаңа күштердің қатеріне қарсы қорғаныс күштерін арттыруға баса назар аударды және Корё әулетімен одақтасуды қолдады. Бірақ ақсүйектердің араласуы оған мүмкіндік бермеді. Балхае үшін ең үлкен қауіп – Маньчжуриядағы Китаилердің күшінің артуы болды. Ақырында, 925 жылы олар Балхаеге шабуыл жасады және он күннен кейін астана Санггёнг (сонымен қатар Холхан бекінісі деп те аталады) құлады. 926 жылы Балхае жойылды, кейбір ақсүйектер Ляо әулетімен бірге Хитан жеріне көшірілді, ал халықтың көп бөлігі, соның ішінде көптеген ақсүйектер Корёға қашты.
This was a time of momentous change for Balhae and its neighbors. In the case of Silla, the nobility increasingly became independent and rebellions sprang up throughout the country. Meanwhile, in China, the Tang faced serious crises caused by the An Lushan Rebellion and many other uprisings. Finally, Zhu Wen established the Later Liang, marking the end of the Tang dynasty in 907. Dae concentrated on increasing defense capabilities against the threat of new powers and was in favor of allying with the Goryeo dynasty. However, the interference of the nobility did not allow that to happen. The Khitans' growing power in Manchuria was the most threatening to Balhae. Eventually, they invaded Balhae in 925 and the capital Sanggyeong (also known as Holhan fortress) fell after ten days. In 926, Balhae came to an end, some of the nobles were moved to the Khitan proper by the Liao dynasty, while many of its populace including many of the nobility fled to Goryeo.
Салдары
Хитандықтар Балхаяның бұрынғы аумақтарында Донгдан мемлекетін құрды, оған тәж мұрагері Елю Бей билік етті. Балхая патшалық отбасына саяси дағдарыс пен Балхая құлауынан кейін күшті басқарудың болмауы себепті, бұрынғы Балхая аумақтарын Ляо аристократтарымен бөлісіп басқаруға рұқсат берілді. Дэй Инсен Елю Бейдің билігі кезінде жоғары лауазымдарда қызмет еткен болуы мүмкін, және оның билігін бөліскен де жатады. Дэй Инсеннің ұлы және Балхаяның соңғы тәж мұрагері Дэй Гван Хён әскер жинап, Ляоға қарсы қарсылық күресін жалғастырды. Даэ кланының көптеген өкілдері Кейінгі Балхаяны басқарды және Дэй Инсен сияқты Ляоға бағынудан бас тартты. 937 жылы Дэй Гван Хён ондаған мың Балхая босқындарын бастап Горёоға қашып кетті, онда оны Горёо әулетінің негізін қалаушы Ван Гён жылы қарсы алды. Бұл, корей тарихшыларының пікірінше, Гогурёнің екі мұрагер мемлекетін біріктіруге әкелді.
The Khitans established the Dongdan Kingdom on the former territories of Balhae, which was ruled by crown prince Yelü Bei. The Balhae royal family was allowed to share control of the former Balhae territories with Liao aristocrats because of the political chaos and lack of a strong administration following Balhae's fall. Dae Inseon likely served in high positions during Yelü Bei's rule and possibly shared power with the latter. Dae Inseon's son and the last Crown Prince of Balhae, Dae Gwang Hyeon, gathered an army and continued to spearhead resistance against the Liao. Many members of the Dae Clan lead Later Balhae and refused to submit to the Liao as Dae Inseon had. In 937, Dae Gwang Hyeon led tens of thousands of Balhae refugees and fled to Goryeo, where he was warmly received by Wang Geon, the founder of the Goryeo dynasty, which is seen by Korean historians as having brought the unification of the two successor states of Goguryeo.