Кіріспе

Джон Кроулидің романы. "Инженерлік жаз" – американдық жазушы Джон Кроулидің 1979 жылы Doubleday баспасында жарық көрген романы. Ол 1980 жылы National Book Award сыйлығының «қатты мұқабалы ғылыми фантастика» номинациясына, сондай-ақ сол жылы British Fantasy және John W. Campbell Awards сыйлықтарына ие болды. Бұл роман Кроулидің бұрын жарияланбаған "Оныңмен өмір сүруді үйрену" атты тұңғыш романының негізінде қайта жазылған. Оның суреттерін Гари Фридман (1979) және Энн Ивон Гилберт (1983) салған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Роман "Сөйлейтін Рэш" атты жас жігіттің ауызша тарихы және оның бірнеше көріне бермейтін мақсаттарға жету үшін ерекше, апокалиптикалық әлемде саяхаттауы туралы. Оның әңгімесінің төрт бөлігі жеке-жеке кристалдарға жазылған, ал тараулар әрбір кристалдың жақтарымен сәйкес келеді. Оқиға технологиялық болашақта орын алады; қазіргі заман туралы әңгімелер мен аңыздар әлі есінде сақталып жүр, бірақ сағыныш немесе өкініш жоқ. Рэш әлемінің халқы өз мәдениеттерінде өмір сүрумен айналысады. Қазіргі заманнан қалған сөздер мен артефакттар Рэш дәуіріне жеткен, бұл болашақта бірнеше мың жылдық аралықты көрсетеді. Дегенмен, адам қоғамы және тіпті адам биологиясы да өзгергенін көрсететін белгілер бар. Тіпті көбею және тамақтану сияқты негізгі қажеттіліктер де өзгерген, бірі – индустриалдық дәуірдегі генетикалық манипуляциялардың нәтижесі, екіншісі – сыртқы кеңістіктегі өмірмен байланыс. Рэш Кішкентай Белерде есейеді, ол көрінбейтін, өзгергіш шекаралары бар, құпия жолдары мен ирек әңгімелері және мүсінделген сандықтарда сақталған ескі заттары бар лабиринт тәрізді ауыл. Тұрғындары мінез-құлқына қарай "арқан" деп аталатын руларға бөлінген. Ғасырлар бойы Кішкентай Белер халқы "шындық айту" деп аталатын өнерді жетілдірді: мүлдем түсінікті, дәл, сондықтан "көруге болатын" коммуникация, алдауға немесе қате түсіністікке орын қалдырмайды. Бұл практиканың нәтижесі болуы мүмкін, Кішкентай Белерде зорлық-зомбылық немесе тіпті күшті бәсекелестік байқалмайды. Шындықты айтудың тағы бір салдары – "қасиеттілердің" болуы, олардың әңгімелері тек өз өмірлерінің ерекшеліктері туралы ғана емес, сонымен қатар адамның жағдайы туралы айтады. Бірақ шындықты айтудың артықшылықтарына қарамастан, құпиялар мен жұмбақтар сақталады. Рэштің саяхаты оның сүйікті қызы, Күндіз бір рет, Кішкентай Белерден қашып, доктор Бутстің тізімі деп аталатын құпия қоғамға қосылғанда басталады. Оны іздеу кезінде Рэш бір жалғыз өмір сүретін адаммен және "құтқарушымен" достық қарым-қатынас жасайды және Тізімнің құпияларын бөліседі. Соңында ол Кішкентай Белердегі әңгімешілердің айтқан әңгімелерінен де ерекше, ашық қасиеттілікті табады.

Қабылдау

Нью-Йорк Таймс газетінде Фредерик Поль «Engine Summer» ромасын мақтады, былай деп жазды: «Кроули мырза өз қоғамын іштен бейнелейді, бірақ оның көзқарасы ерекше, сондықтан оқырман ақырындап үйренеді және біліміне толық сенімді бола алмайды, барлығын бірнеше қарапайым формулаға келтіре алмайды. Роман әлеуметтік пайымдаушылық туынды емес, керісінше, күшті, сенімді кейіпкерлерге, тапқыр, жақсы құрылған сюжетке және зихи және драматикалық тұрғыдан қанағаттандыратын шешімге ие». Грег Костикян «Арес» журналының 3-шы санында «Engine Summer» ромасы туралы пікір білдіріп, «Engine Summer» әдемі және идиллиялық» екенін айтты.