Кіріспе
Стереоизомерлер тобы. Бипериден, Akineton брендімен және басқа да атаулармен сатылады, Паркинсон ауруын, сондай-ақ кейбір дәрілердің салдарынан туындаған қозғалыс бұзылыстарын емдеу үшін қолданылатын дәрі. Бипериден антихолинергиялық дәрілер класына жатады. Бұл препарат Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының қажетті медициналық препараттар тізіміне енген. Бипериден АҚШ-та енді сатылмайды.
Biperiden, sold under the brand name Akineton among others, is a medication used to treat Parkinson disease, certain drug induced movement disorders
Common side effects include blurred vision, dry mouth, sleepiness, constipation, and confusion. Biperiden is in the anticholinergic family of medication. It is on the World Health Organization's List of Essential Medicines. Biperiden is no longer marketed in the United States.
Медициналық қолданыстар
Бипериден Паркинсон ауруының барлық түрлерін (постэнцефалиттік, идиопатиялық және артериосклеротикалық Паркинсон) қосымша емдеу үшін, сондай-ақ метадон қолданушыларда тершеңдікті азайту үшін қолданылады. Ол постэнцефалиттік және идиопатиялық түрлерде артериосклеротикалық түрге қарағанда жақсы нәтиже береді. Бипериден антипсихотикалық дәрілермен емдеуге байланысты туындайтын экстрапирамидалық жіті жағымсыз әсерлерді, мысалы, акатизияны жеңілдету үшін де жиі қолданылады. Ол бұлшықет қатаюын басады, клозапин мен метадон қолданумен байланысты аурулы тершеңдікті және сілекейдің көп бөлінуін азайтады, бұзылған қозғалыстарды жақсартады және аз дәрежеде треморт. Бипериден синтетикалық ацетилхолин антагонисті ретінде, зарин сияқты фосфорорганикалық нервтік агенттермен улануды емдеуде қолданылатын баламалы құрысуға қарсы препарат ретінде зерттелді. Невролептикалық қатерлі синдромда қолдану үшін де тамырға салу ұсынылған.
Жүктілік және бала емізетін кезең
Жүктілік: Жануарлар зерттеулерінде бипериден эмбрионға немесе ұрыққа зиянды әсер ететінбеді. Жүкті әйелдерге қатысты жеткілікті клиникалық деректер жоқ. Сондықтан, жүктілік кезінде препаратты сақтықпен қолдану керек. Емізу: Бипериден емізуші әйелдердің сүтінде табылды. Жаңа туған нәрестелерге тигізетін әсері туралы жеткілікті клиникалық деректер жоқ. Бұған қоса, бипериден ана сүтінің өндірісін төмендетуі мүмкін. Осылайша, емізу кезінде бипериденді қолданбау ұсынылады.
Балалар
1 жастан асқан балалар мен жасөспірімдерге ем жасау мүмкін. Клиникалық тәжірибе көбінесе есірткілерден туындаған жіті дистониялық реакциялардың қысқа мерзімді емдеуіне қатысты. Дозалар пациенттердің салмағына сәйкес төмендетілуі тиіс.
Жанама әсерлер
Дозаға байланысты жағынқы әсерлер жиі кездеседі. Әсіресе қарт пациенттерде санасы шатыруы немесе делирий дамуы мүмкін. ОЖЖ: Ұйқышылдық, бас қызылу, бас ауру, және есілділік жиі кездеседі. Жоғары дозаларда нервоздық, алағайлық, мазасыздық, делирий және санасы шатыруы байқалады. Бипериденнің көңіл-күйді көтеру және эйфориялық әсері қысқа уақытқа ғана созылатындықтан, оны теріс пайдалануға болады. Қалыпты ұйқы архитектурасы өзгеруі мүмкін (REM ұйқының басылуы). Бипериден ұстама шегін төмендетуі мүмкін. Паркинсон ауруына байланысты антихолинергиялық препараттардың, мысалы бипериденнің ұзақ қабылдануымен байланысты деменцияның кейбір жағдайлары тіркелген. Перифериялық жағынқы әсерлер: көрудің нашарлауы, ауыздың құрғауы, тершеңдіктің бұзылуы, іштің ауыруы және ішек қырысуы жиі кездеседі. Жүрек соғудың жылдамдығы артуы мүмкін. Теріде аллергиялық реакциялар пайда болуы мүмкін. Парентеральді қолдану ортостатикалық гипотензияға алып келуі мүмкін. Көздер: Бипериден фотофобиямен қатар немесе одан бұрын мидриаз тудырады. Бұл тар бұрышты глаукоманы тудыруы мүмкін.
Өзара әрекеттесулер
Басқа антихолинергиялық препараттар (мысалы, спазмолитиктер, антигистаминдер, үшциклді антидепрессанттар): Бипериденнің жанама әсерлері күшейеді. Квинидин: Антихолинергиялық әсер күшейеді (әсіресе АВ өткізгіштігіне қатысты). Антипсихотикалық препараттар: Бипериденді ұзақ мерзімді қолдану тартивті дискинезия қаупін жасыруы немесе арттыруы мүмкін. Петидин (меперидин): Петидиннің орталық жүйке жүйесіне әсері және жанама әсерлері күшейеді. Метоклопрамид: Метоклопрамидтің әсері азаяды. Алкоголь: Ауыр мас болу қаупі.
Өте көп дозалау
Бипериден жоғары дозада атропин улануын имитациялайды, оның белгілері – көздің қарамайтындығы (мидриаз), шырышты қабықтардың құрғақтығы, беттің қызаруы, ішек пен несеп қуығының атониялық жағдайы және гипертермия. Орталық жүйке жүйесінің салдары – алағайлық, сананың шатасуы және галлюцинациялар. Емделмеген артық доза, әсіресе балаларда, өлімге алып келуі мүмкін. Өлімге дейінгі белгілер – тыныс алудың баяулауы және жүрек тоқтауы. Физостигмин – перифериялық және орталық әсерді біріктіретін нақты антагонист. Карбахол атониялық ішек пен несеп қуығын емдеу үшін қолданылуы мүмкін. Өмірлік маңызды функциялар бақыланып, тұрақтандырылуы керек. Гипертермияны салқындату жамылғыларымен емдеу қажет болуы мүмкін.
Фармакокинетика
Ауызға алынатын биологиялық қолдануы тек 33 ± 5% құрайды, себебі ол кең ауқымды бірінші өту метаболизмінен өтеді. Жас, сау еріктілерде бір рет қабылдаған 4 мг жылдам босатылатын дозадан кейін плазмадағы ең жоғары концентрация 1,5 сағаттан соң жетеді. Элиминацияның жартылай өмір шамасы 18,4 сағат деп анықталды және қарт пациенттерде ұзаруы мүмкін. 4 мг көктамырға енгізілген дозадан кейін жартылай шығарылу мерзімі шамамен 24 сағатты құрайды.
Фармакология
Бипериден парасимпатиялық жүйкеленген барлық перифериялық құрылымдарға (мысалы, жүрек-қан тамырлар жүйесі мен ішкі органдарға) атропинге ұқсас блокадалық әсер етеді. Ол сондай-ақ М1 рецепторларына күшті орталық блокадалық әсер көрсетеді. Бипериден FIASMA (қышқыл сфингомиелиназаның функционалдық тежеушісі) ретінде де әрекет етеді.
Тарих
Бипериденді Германияның Knoll AG компаниясының неміс химигі В. Клавхен синтездеген. 1953 жылдың наурыз айында Германияда патентке өтініш берілді, содан кейін көптеген басқа елдерде де. 1954 жылдың наурыз айында АҚШ-та патент алуға өтініш берілді және 1957 жылдың сәуір айында патент алынды. Бір веб-сайт мәліметінше, 2017 жылы АҚШ-та коммерциялық қолжетімділік болмаған.