Кіріспе

Шығыс Сібір теңізіндегі арал. "Вилькицкий" атауымен белгіленген басқа да аралдар мен географиялық нысандар бар. Вилькицкий аралы (Остров Вильки́цкого) – Шығыс Сібір теңізінің солтүстік бөлігіндегі Де Лонг аралдары тобының ең оңтүстік аралы. Ең жақын аралы – Жохов аралы. Вилькицкий аралы Ресей Федерациясының құрамындағы Якутия әкімшілік бөлігіне қарайды. Арал орыс гидрографы Андрей Вилькицкийдің құрметіне аталған.

География

Арал тұрақты мұз шегінен тысқары орналасқан және мұзбен жабылмайды. Вилькицкий аралы – бұл топтағы ең кішкентай арал. Ең жоғары нүктесі теңіз деңгейінен биік.

Геология

Вилькицкий аралының оңтүстік жағалауындағы теңіз жартастарының ең тік бөлігіндегі тасты шөгінділерге қарағанда, арал лимбургиттен – тығыз, қою сұр түсті жанартаулық тау жынысынан тұрады. Лимбургит кристалды құрылымдары және шыны тәрізді, девитрификацияланған матрицасы бар түрлерімен ұсынылған. Бұл жанартаулық жыныс массивті интрузиялар және лава ағындары түрінде кездеседі, екеуі де тар сызат аймақтарын көрсетеді. Лимбургитте шағын оливин фенокристаллдары және спинель герзолиттерінің ксенолиттері бар. Вилькицкий аралындағы спинель герзолиттерінің ксенолиттері құрылымдық және минералдық жағынан Жохов аралындағы ксенолиттермен толық сәйкес келеді. Аз ғана деректерге сүйенсек, Вилькицкий аралындағы вулканизм 0,89 мен 0,4 миллион жыл бұрын болған. Вилькицкий аралындағы осы вулканизм кезеңі, 6,1 мен 0,4 миллион жыл бұрын Жохов аралындағы оливин сілтілі базальты вулканизмнің соңғы сатыларымен сәйкес келеді.

Тарих

Вилькицкий аралын 1913 жылғы 20 тамызда таңертең «Таймыр» мұзқұрғанының экипажы ашқан. «Вайгач» мұзжарғышымен бірге, ол Ресейдің карталарындағы соңғы белгісіз аймақтарды картаға түсіру мақсатында Ресей гидрографиялық қызметі атынан Борис Вилькицкий басқарған Императорлық Ресейдің Солтүстік Мұзды мұхиты гидрографиялық экспедициясының құрамына кірді. «Таймыр» мұзқұрғанының экипажы аралына қонды және Ресей туын көтерді. 1914 жылғы 24 тамызда «Таймыр» мұзқұрғанынан шыққан топ Вилькицкий аралына қайта оралып, оны зерттеді. 1986 және 1988 жылдары КСРО Ғылым академиясының Океанология институты, қазір Ширшов Океанология институты деп аталады, және КСРО Ғылым академиясының Геохимия институты Жохов және Вилькицкий аралдарының геологиясын зерттеу жұмыстарын жүргізді.