Кіріспе

Ішек қабығының біріншілік қатерлі ісігі немесе карциномасы серозды беткі папиллярлық карцинома, ішек қабығының біріншілік карциномасы, жұмыртқалықтан тыс серозды карцинома, біріншілік серозды папиллярлық карцинома және псаммокарцинома деп те аталады. Бұрын ол "бастапқысы белгісіз карцинома" (CUP) ретінде жіктелетін. Ішек қабығының біріншілік қатерлі ісігі (ІҚҚ, немесе ІҚҚа) – ішек қабығын немесе іш қуысын жабатын жасушалардың қатерлі ісігі. Ол көбінесе әйелдерге әсер етеді және 60 жастан асқанда диагноз қойылады; ерлерге өте сирек кездеседі. Гистоморфологиялық және молекулалық биологиялық ерекшеліктері серозды карциномалардың – жұмыртқалық серозды карциномасы, жатыр серозды карциномасы, фаллопий түтігінің серозды карциномасы, жатыр мойнының серозды карциномасы және ішек қабығының біріншілік серозды карциномасы бір түгел екенін көрсетеді.

Генетикалық себептері

Нақты себептері белгілі болмаса да, BRCA1/2 генінің кейбір варианттарымен байланыстылығы сипатталған. Бұдан әрі, BRCA1/2 мутациясы бар әйелдерде профилактикалық овариэктомиядан кейін де біріншілік перитонеалдық қатерлі ісік даму қаупі 5% құрайды. Біріншілік перитонеалдық карциномада ісік тежегіш гендердің (p53, BRCA, WT1) дисфункция деңгейі, еңбексіздік деңгейі жұмыртқалық қатерлі ісіктердегідей болады және HER2/neu экспрессиясының артуы да байқалуы мүмкін. Қан тамырларының эндотелийлік өсу факторымен байланысы анықталған.

Болжам

Прогноз және емдеу жұмыртқа безінің ең көп таралған түрі – эпителийлік жұмыртқа безінің қатерлі ісігіне ұқсас. Алғашқы перитонеалдық карциноманың орташа өмір сүру ұзақтығы сары қарыншалық жұмыртқа безінің қатерлі ісігімен салыстырғанда әдетте 2–6 айға қысқа болады. Зерттеулер орташа өмір сүру ұзақтығының 11,3 мен 17,8 ай аралығында болатынын көрсетеді. Бір зерттеуде 19–40 айлық орташа өмір сүру (95% CI) және бес жылдық өмір сүру көрсеткіші 26,5% құрады. Альбумин деңгейінің жоғары болуы жақсырақ прогнозбен байланысты.