Кіріспе
Жапон суретшісі Утагава Куниёси (歌川 国芳, 1 қаңтар 1798 – 14 сәуір 1861) – жапондық укиё-э стиліндегі соңғы ұлы суретшілердің бірі. Ол Утагава мектебінің мүшесі болды. Куниёсидің тақырыптарының қатарына пейзаждар, әйелдер, кабуки актерлері, мысықтар және мифтік жануарлар сияқты көптеген жанрлар кірді. Ол аңыз самурай батырларының шайқастарын бейнелеуімен танымал. Оның туындылары пейзаж суреттері мен карикатурадағы батыстық бейнелеу элементтерін қамтиды. Алғашқыда Йошисабуро деп аталған. Ол әкесінің бизнесіне үлгілер жасаушы ретінде көмектескен, және кейбір деректер бойынша, осы тәжірибе оның басылымдардағы түстер мен мата үлгілерін бай пайдалануына әсер еткен. Куниёси жеті-сегіз жасында укиё-э жауынгерлердің суреттеріне, сондай-ақ қолөнершілер мен қарапайым адамдардың бейнелеріне (қолөнершілер нұсқаулықтарында көрсетілгендей) қатты әсерленген, және бұл оның кейінгі туындыларына ықпал еткен болуы мүмкін. Йошисабуро 12 жасында сурет салу қабілетін көрсетті, ол тез арада танымал укиё-э шебері Утагава Тойкунидің назарын аударды. Реформаларға дейінгі он жылдық ішінде Куниёси ландшафттық гравюралар (фукейга) жасады, олар цензура шегінен тыс болды және Эдо Жапониясында жеке саяхаттың өркендеуіне қатысты. Олардың ішінде провинциялардың танымал өнімдері (Санкай меисан цукуши, шамамен 1828–30 жж.) – батыстық көлеңкелеу, перспектива және пигменттерді қолданған туындысы, сондай-ақ 1830 жылдардың басындағы Шығыс астанасының танымал көріністері, Хокусайдың 1830 жылдардың басындағы Фудзи тауының отыз алты көрінісіне (Фугаку санджюроккей) әсерленгені анық. Осы кезеңде Куниёси табиғат тақырыбында, әсіресе дәстүрлі жапон және қытай суреттерін еліктейтін жануарлар, құстар және балықтар туралы туындылар жасады. 1840 жылдардың соңында Куниёси актерлердің гравюраларын қайта жасауға кірісті, бұл жолы цензурадан қашу (немесе шығармашылықты ояту) үшін танымал кабуки актерлерінің балалық, мультфильмдік бейнелерін пайдаланды, ең танымал туындысы – «Көмірқойма қабырғасындағы сырған жазу» (Нитакарагуракабе но мудагаки). Онда ол актерлердің беттерінің астына қарапайым, балалық жазуды шала жазып, шығармашылықпен қолданды. Мысықтарға деген сүйіспеншілігін білдіре отырып, Куниёси кабуки және сатирикалық гравюраларда адамдардың орнына мысықтарды қолдана бастады. Ол сонымен қатар осы кезеңде кең композициямен тәжірибе жасады, бейнедегі визуалды элементтерді драмалық, асыра сілтеген әсер үшін ұлғайтты (мысалы, Масакадоның қызы, ханшайым Такияша, ескі Сома сарайында). 1856 жылы Куниёси денесінің шалқып қалуынан зардап шекті, бұл оның аяқ-қолдарын қимылдатуына үлкен қиындық туғызды. Осы уақыттан бастап оның туындылары сызықтарды қолдануда және жалпы өміршеңдікте айтарлықтай әлсіз болды. 1861 жылы қайтыс болғанға дейін Куниёси Йокохама портының шетелдіктерге ашылуын көрді, ал 1860 жылы қаладағы батыстықтарды бейнелейтін екі туынды жасады (Йокохама-э, мысалы, Хончо көрінісі және Йокохамадағы ләззат кварталы). Ол 1861 жылғы сәуір айында Геньядандағы үйінде 63 жасында қайтыс болды.
Utagawa Kuniyoshi (歌川 国芳, ; 1 January 1798 – 14 April 1861) was one of the last great masters of the Japanese ukiyo e style of woodblock prints and painting. He was a member of the Utagawa school. The range of Kuniyoshi's subjects included many genres: landscapes, women, Kabuki actors, cats, and mythical animals. He is known for depictions of the battles of legendary samurai heroes. His artwork incorporated aspects of Western representation in landscape painting and caricature. originally named Yoshisaburō. Apparently he assisted his father's business as a pattern designer, and some have suggested that this experience influenced his rich use of color and textile patterns in prints. It is said that Kuniyoshi was impressed, at an early age of seven or eight, by ukiyo e warrior prints, and by pictures of artisans and commoners (as depicted in craftsmen manuals), and it is possible these influenced his own later prints. Yoshisaburō proved his drawing talents at age 12, quickly attracting the attention of the famous ukiyo e print master Utagawa Toyokuni. During the decade leading up to the reforms, Kuniyoshi also produced landscape prints (fūkeiga), which were outside the bounds of censorship and catered to the rising popularity of personal travel in late Edo Japan. Notable among these were Famous products of the provinces (Sankai meisan zukushi, c. 1828–30)—where he incorporated Western shading and perspective and pigments—and Famous views of the Eastern capital in the early 1830s, which was certainly influenced by Hokusai's early 1830s Thirty six Views of Mount Fuji (Fugaku sanjūrokkei). Kuniyoshi also produced during this time works of purely natural subject matter, notably of animals, birds and fish that mimicked traditional Japanese and Chinese painting. In the late 1840s, Kuniyoshi began again to illustrate actor prints, this time evading censorship (or simply evoking creativity) through childish, cartoon like portraits of famous kabuki actors, the most notable being "Scribbling on the storehouse wall" (Nitakaragurakabe no mudagaki). Here he creatively used elementary, childlike script sloppily written in kana under the actor faces. Reflecting his love for felines, Kuniyoshi also began to use cats in the place of humans in kabuki and satirical prints. He is also known during this time to have experimented with wide composition, magnifying visual elements in the image for a dramatic, exaggerated effect (ex. Masakado's daughter the princess Takiyasha, at the old Soma palace). In 1856 Kuniyoshi suffered from palsy, which caused him much difficulty in moving his limbs. It is said that his works from this point onward were noticeably weaker in the use of line and overall vitality. Before his death in 1861, Kuniyoshi was able to witness the opening of the port city of Yokohama to foreigners, and in 1860 produced two works depicting Westerners in the city (Yokohama e, ex. View of Honchō and The pleasure quarters, Yokohama). He died at the age of 63 in April 1861 in his home in Genyadana.
Көзқарасы
Куниёси өте жақсы ұстаз болған және оның Утагава мектебінің тармағын жалғастырған көптеген шәкірттері болған. Ең белгілілері – Йоситоси, Йоситора, Йосику, Йосиказу, Йосицуя және Йосифуджи. Әдетте оның шәкірттері ұстаздарына ұқсас стильде муша-э суреттерімен айналысатын оқушылыққа қабылданатын. Тәуелсіз суретшілер ретінде қалыптасқаннан кейін, көптеген шәкірттері өзіндік, жаңаша стильдерді дамытты. Оның ең маңызды шәкірті Йоситоси болды, ол қазір жапон ағаш кесіндісінің «соңғы шебері» деп есептеледі. Куниёсидің ықпалында болғандардың бірі – Тоёхара Чиканобу. Такаши Мураками Куниёсидің жаңашылдық ықпалының өзінің туындыларына әсер еткенін айтады. Толық тізім үшін қараңыз.
Тақырыптар
Кюниёшидің шығармаларын тақырып бойынша қарастыруға болады, мысалы, мысықтар бейнеленген суреттер тобындағыдай. Карикатуралар Кюниёшидің тақырыптарының бірі болған. "Жаратылыстардың Чушингурасы" (Бакэмоно Чушингура), шамамен 1836 жыл, Принстон университетінің өнер мұражайы.
Кюниёшидің туындылары әлемдегі көптеген мұражайлардың тұрақты коллекцияларында сақталады, оның ішінде Метрополитен өнер мұражайы, Принстон университетінің өнер мұражайы, Нашер өнер мұражайы, Мичиган университетінің өнер мұражайы, Уолтерс өнер мұражайы, Портленд өнер мұражайы, Сиэтл өнер мұражайы, Бирмингем өнер мұражайы, Сан-Франциско көркем өнер мұражайлары, Индианаполис өнер мұражайы, Бруклин мұражайы және Ван Гог мұражайы бар.