Кіріспе

NZR RM класты Эдисон аккумуляторлы электр вагоны – Жаңа Зеландияның Кентербери аймағында сегіз жыл бойы қызмет еткен теміржол вагоны. Ол Жаңа Зеландия темір жолы (NZR) үшін аккумуляторлық электр вагондарының прототипі ретінде салынған. "RM 6" деп жіктелген бұл вагон Жаңа Зеландиядағы алғашқы сәтті вагон деп есептелген, бірақ кейіннен өрт сөндірілді және Жаңа Зеландияда вагондар үшін аккумуляторлық электр жетегі одан әрі дамытылмады. RM 6-мен бірдей кезеңде екі басқа аккумуляторлық электр локомотивтері енгізілді: 1922 жылғы E класы және 1925 жылғы EB класы.

Өмірбаян

1920 жылдары NZR аралас пойыздарды – жолаушылар мен жүк тасыған, жүк тиеу-түсіру қажеттілігінен баяу кестемен жүрген пойыздарды – алмастыру мақсатында теміржол вагондарын сынақтан өткізе бастады. 1923 жылдың желтоқсанында бұрынғы NZR қызметкері, Томас Эдисонның жеке көмекшісі және Эдисон компаниясында жұмыс істейтін Амброз Ривз Харрис, АҚШ-тағы Electric Car & Locomotive Corporation компаниясының теміржол вагондарына ұқсас вагон үшін аккумуляторлік электр жетегін ұсынды және бұл туралы теміржол министрі Гордон Коутсқа хат жазды. Бұл ұсыныс NZR бас инженер-механигінің (CME) қолдауын таппады, ол мұндай вагонның бағасы тапсырыс берілген Sentinel Cammell вагонынан 3,6 есе жоғары екенін көрсетті.

Дизайн

Желі вагонының дөңгелектері UIC классификациясы бойынша Bo Bo типті, салмағы , екі басында басқару элементтері болған. Қозғалтқыштың қуаты , ол ыңғайлы түрде қозғалды. Сырт көрінісі жағынан ол әдеттегі теміржол жолаушылар вагоны мен трамвайдың араласуына ұқсайды: жағынан қарағанда жолаушылар вагонына, ал әр басы сол дәуірдегі трамвайдың алғы жағына еске түсіреді. Вагонының корпусын 1926 жылы Крайстчерч қаласындағы танымал трамвай құрастырушылары Бун мен Стивенс жасаған, ол Эдисон аккумуляторлық электр жабдықтарымен жабдықталған. Шамамен 70 жолаушыға арналған, оның ішінде 60 орындық және бөлек темекі шегу бөлімі бар. Аккумуляторды бір рет зарядтағанда шамамен 100 миль (161 км) қашықтыққа дейін жүруге мүмкіндік берді. Аккумуляторды қайта зарядтау үшін шамамен 4 сағаттық тоқтау қажет болды. Вагон пайдалануға берілген кезде Крайстчерч – Литл Ривер және Крайстчерч – Рангиора бағыттарында, сондай-ақ Солтүстік Кентерберидегі басқа да бағыттарға чартерлік рейстерге қолдануға болады деп жарияланды. Электр қуатымен және аккумулятормен жұмыс істейтін бұл вагон өте тыныш болды, тек қозғалғанда ғана дөңгелектің шуы естілді. Жаңа Зеландия темір жолдары оның Крайстчерч пен Литл Ривер арасындағы 36 мильдік (58 км) қашықтықты 1 сағат 7 минутта "орташа жылдамдықпен" жүріп өте алатынын мәлімдеді. Сондай-ақ, жолаушылар 8 секунд ішінде немесе одан да аз уақытта міне алатынын айтты: "Жолаушыны алу үшін шағын шеткі станциядағы аялдама соншалықты жылдам болды, ол көздің жайымен сезілмейді". Ауыр жүкпен Lyttelton туннелінен өтуге 3 минут 45 секунд кетті, орташа жылдамдығы .

Қызметте

Желі вагоны бастапқыда 1926 жылы Литтелтон желісіндегі ұзын Литтелтон теміржол туннелі арқылы қызмет көрсету үшін салынған. Қызметте жақсы жұмыс істесе де, вагонда отыру орындары жетіспеді, әсіресе сағаттар бойынша жүзеге асылатын қызметтерде. Литтелтон туннелі 1929 жылы электрлендірілді, ал теміржол вагоны Литтел Ривер тармағына берілді, ол 1927 жылдың басында қызмет көрсетуді бастады. Бұрын Литтел Ривер тармағының жолаушылар тасымалын аралас пойыздар жүзеге асырған, ал Эдисон аккумуляторлық электр вагоны жылдам және ыңғайлы балама ретінде енгізілді. Ол Литтел Ривер мен Крайстчерч арасында күніне екі рет соқпақ жүріп, жолды 69 минутта аяқтады. Вагон жолаушылар мен экипаж арасында танымал болды; Жаңа Зеландияның теміржол желісіндегі ауылдық пойыз үшін ол өте жылдам болды және таза әрі тиімді жұмыс істеді.

Қайтарып алу

Ол сегіз жыл ғана сақталды, өйткені 1934 жылғы 25 мамырда Крайстчерч қаласындағы қоймадағы өрт салдарынан қирады. Ұлы депрессияның тудырған жағдайлар жаңа вагон салуға мүмкіндік бермеді, ал Эдисон аккумуляторлық электрлік теміржол вагонының тарихы, гүлденген кезеңде толыққанды мүмкіндіктерін аша алатын, үміт беретін және бірегей тәжірибе ретінде қалды. Вагонның қалдықтары 1942 жылдың соңына дейін жаратылмады.

Қалдықтар

Көліктің шассилері Оамару теміржолдарының тозуын болдырмау үшін басқа ескі локомотивтердің қалдықтарымен бірге Оамару жағалауына тасталды. 2009 жылы RM 6 локомотивінің шассилері мен локомотивтердің қалдықтары жағалаудан алынып шығарылды. Локомотивтердің қалдықтары Оамару бу және теміржол машиналарын қайта жаңарту қоғамына тапсырылды, ал шассилер Жаңа Зеландия Ұлттық теміржол мұражайына сыйға беріліп, Ферримид тарихи паркінде қайта жөндеуді күтіп сақтауға қойылды.