Кіріспе

Ялова мен Стамбул қалалары Мармара теңізі арқылы жүйретін тұрақты паромдармен байланыстырылған. Оларды İDO компаниясы жүзеге асырады.

Атауы

Ялова атауы Ялыованың қысқартылған түрі деп саналады. Ялы түбірі түрік тілінде "жағадағы үй", ал ова - "жайлау" деген мағынаны білдіреді.

Ежелгі Ялова

Бұл аймақтағы алғашқы қоныстар шамамен б.з.д. 3000 жылға, Тарихқа дейінгі дәуірге дейін жетеді. Хеттілер б.з.д. 21-ші ғасырда аймақты биледі, одан кейін б.з.д. 13-ші ғасырда фригиялықтар, сосын архаикалық, классикалық және эллинистік дәуірлерде гректер биледі. Римдіктер б.з.д. 74 жылы аймақты жаулап алды. Рим империясы құлағаннан кейін, ол Византия империясының құрамына кірді. Ежелгі дәуірде және орта ғасырдың көп бөлігінде қала Пиле немесе Пилай (Πύλαι) деп аталды, бұл грек тілінде "қақпалар" дегенді білдіреді, себебі ол Мармара теңізі арқылы Еуропадан Битинияға өтіп, Азияға қарайтын басты жолдардың бірінің бастапқы нүктесінде орналасқан.

Орта ғасырлар

Византия дәуірінде қала географиялық орналасуының арқасында маңыздылығын сақтап келді, императорлар Константинопольден келіп түсу үшін оны жиі пайдаланды. Осылайша, император Гераклий 622 жылы парсыларға қарсы шабуылды бастағанда, ал Романос IV Диоген 1071 жылы Манзикерт шайқасына жол тартқанда осы жерге қонды. 1920 жылдың 5 қыркүйегінде Түркия Тәуелсіздік соғысы кезінде қала грек әскері тарапынан басылып алынды. Осы кезде грек әскері жергілікті түрік халқына қарсы Ялова түбегіндегі қырғынды жасады. Ялова 1921 жылдың 19 шілдесінде түрік әскері тарапынан қайта басып алынды. Мұстафа Кемал Ататүрік өмірінің соңғы жылдарында Яловада тұрып, бір сөйлеген сөзінде "Ялова – менің қалам" деді. 1921 жылдың 19 шілдесінде түрік әскері Ялованы қайта басып алғаннан кейін грек және армян халқы грек және армян геноцидінің бір бөлігі ретінде қырғынға ұшырады немесе жер аударылды. Ялова бастапқыда Коджаели провинциясының Карамүрсел ауданының орталығы болды. 1930 жылы Орхангазиден екі ауыл қосылғаннан кейін Стамбул провинциясының аудандық орталығына айналды. Соңында 1995 жылы ол провинция орталығы болды.

Ялова қаласында

Қаланың өзіндегі жалғыз маңызды көрікті жері – "Жүрген көшкі" (Жүргізуші павильон) деп аталатын, су жағасындағы әдемі вилла. Оны қазіргі Түркияның негізін қалаушы Мұстафа Кемал Ататүрк сапарлары барысында пайдаланған. Павильон өз атын сол себепті алды, Ататүрк көрістің алдын кесетін ағашты кесіп тастаудың орнына, оны бөлшектеп, сәл жылжытуды ұйғарған. Мәрмәр теңізі жағасындағы 17 тамыз паркіндегі Ялова жер сілкінісі ескерткіші 1999 жылғы тамыз айындағы зор жер сілкінісінен қаза тапқан мыңдаған адамды еске алады. Осы жер сілкінісі Түркияның солтүстік-батыс бөлігін, оның ішінде Ялованы да қиратқан.

Термикалық

Ялова ең жақсы Термаль ауданындағы ыстық бұлақтарымен танымал, атауы грек сөзі thermae (θερμαί) – "жылу" дегеннен шыққан. Бұл жерде Византия дәуірінен бері белгілі бір шипажай болған сияқты. 17 ғасырдың саяхатшы-жазушысы Эвлиа Челеби сапары барысында Куршунлу Баньо (Қорғасын ванна) бар екенін айтқан. Курорт Сұлтан Абдулхамид II тұсында және Ататүрік заманында кеңейтілді. Термал ауданында Ататүрік арборетумы да бар, онда 1800 түрлі өсімдік мекендейді. 1929 жылы Ататүрік тапсырысымен салынған бұл арборетум елдегі алғашқы арборетум атанды. Ататүрік пайдаланған жазғы үй де қалың жұртқа ашық.

Спорт

Яловаспор БК – Түркия Суперлигасында Ялова қаласын ұсынып отырған баскетбол клубы. Жергілікті футбол командасы – Түркияның аймақтық әуесқой лигасында ойнайтын Яловаспор.

Климат

Яловада Жерорта теңізі климаты (Köppen: Csa, Trewartha: Cs) басым, жазда ыстық, салыстырмалы түрде құрғақ, қыста салқын және ылғалды болады.