Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ялова мен Стамбул қалалары Мармара теңізі арқылы жүйретін тұрақты паромдармен байланыстырылған. Оларды İDO компаниясы жүзеге асырады.
Regular ferries connect Yalova with Istanbul via the Sea of Marmara. They are operated by İDO.
Атауы
Ялова атауы Ялыованың қысқартылған түрі деп саналады. Ялы түбірі түрік тілінде "жағадағы үй", ал ова - "жайлау" деген мағынаны білдіреді.
The name Yalova is assumed to be a contraction of Yalıova. Yalı means 'house at the coast' and ova means 'plain' in Turkish
Ежелгі Ялова
Бұл аймақтағы алғашқы қоныстар шамамен б.з.д. 3000 жылға, Тарихқа дейінгі дәуірге дейін жетеді. Хеттілер б.з.д. 21-ші ғасырда аймақты биледі, одан кейін б.з.д. 13-ші ғасырда фригиялықтар, сосын архаикалық, классикалық және эллинистік дәуірлерде гректер биледі. Римдіктер б.з.д. 74 жылы аймақты жаулап алды. Рим империясы құлағаннан кейін, ол Византия империясының құрамына кірді. Ежелгі дәуірде және орта ғасырдың көп бөлігінде қала Пиле немесе Пилай (Πύλαι) деп аталды, бұл грек тілінде "қақпалар" дегенді білдіреді, себебі ол Мармара теңізі арқылы Еуропадан Битинияға өтіп, Азияға қарайтын басты жолдардың бірінің бастапқы нүктесінде орналасқан.
The first settlement in the region dates back to the Prehistoric Period, in around 3000 BC. The Hittites ruled the region in the 21st century BC, followed by the Phrygians in the 13th century BC, and then the Greeks in the archaic, classical and Hellenistic eras. The region was conquered by the Romans in 74 BC. After the fall of the Roman Empire, it became part of the Byzantine Empire. In Antiquity and for most of the Middle Ages, the town was known as Pylae or Pylai (Πύλαι), which is Greek for "gates" since it was positioned at the start of one of the main routes to Asia for anyone crossing the Sea of Marmara into Bithynia from Europe.
Орта ғасырлар
Византия дәуірінде қала географиялық орналасуының арқасында маңыздылығын сақтап келді, императорлар Константинопольден келіп түсу үшін оны жиі пайдаланды. Осылайша, император Гераклий 622 жылы парсыларға қарсы шабуылды бастағанда, ал Романос IV Диоген 1071 жылы Манзикерт шайқасына жол тартқанда осы жерге қонды. 1920 жылдың 5 қыркүйегінде Түркия Тәуелсіздік соғысы кезінде қала грек әскері тарапынан басылып алынды. Осы кезде грек әскері жергілікті түрік халқына қарсы Ялова түбегіндегі қырғынды жасады. Ялова 1921 жылдың 19 шілдесінде түрік әскері тарапынан қайта басып алынды. Мұстафа Кемал Ататүрік өмірінің соңғы жылдарында Яловада тұрып, бір сөйлеген сөзінде "Ялова – менің қалам" деді. 1921 жылдың 19 шілдесінде түрік әскері Ялованы қайта басып алғаннан кейін грек және армян халқы грек және армян геноцидінің бір бөлігі ретінде қырғынға ұшырады немесе жер аударылды. Ялова бастапқыда Коджаели провинциясының Карамүрсел ауданының орталығы болды. 1930 жылы Орхангазиден екі ауыл қосылғаннан кейін Стамбул провинциясының аудандық орталығына айналды. Соңында 1995 жылы ол провинция орталығы болды.
In the Byzantine period the town retained some its importance due to its geographic location, and emperors frequently used it as a disembarkation point from Constantinople. Thus Emperor Heraclius landed here in 622, at the beginning of his counter offensive against the Persians, and Romanos IV Diogenes did the same in 1071, on his way to the Battle of Manzikert. On 5 September 1920 It was occupied by the Greek Army during the Turkish War of Independence. At this time, the Yalova Peninsula massacres occurred which were committed by the Greek Army against the local Turkish population. Yalova was captured by Turkish troops on 19 July 1921. Mustafa Kemal Atatürk occasionally lived in Yalova in his later years, claiming in one of his speeches that "Yalova is my city." After the recapture of Yalova by the Turkish Army on 19 July 1921, the Greek and Armenian populations were either massacred or expelled as part of the wider Greek and Armenian genocides. Yalova was initially the centre for the Karamürsel district of Kocaeli Province. In 1930 it became a district centre in Istanbul province after joining two villages from Orhangazi. Finally in 1995 it became a provincial capital.
Ялова қаласында
Қаланың өзіндегі жалғыз маңызды көрікті жері – "Жүрген көшкі" (Жүргізуші павильон) деп аталатын, су жағасындағы әдемі вилла. Оны қазіргі Түркияның негізін қалаушы Мұстафа Кемал Ататүрк сапарлары барысында пайдаланған. Павильон өз атын сол себепті алды, Ататүрк көрістің алдын кесетін ағашты кесіп тастаудың орнына, оны бөлшектеп, сәл жылжытуды ұйғарған. Мәрмәр теңізі жағасындағы 17 тамыз паркіндегі Ялова жер сілкінісі ескерткіші 1999 жылғы тамыз айындағы зор жер сілкінісінен қаза тапқан мыңдаған адамды еске алады. Осы жер сілкінісі Түркияның солтүстік-батыс бөлігін, оның ішінде Ялованы да қиратқан.
In the town itself the only significant attraction is the so called Yürüyen Köşkü (Walking Pavilon), a pretty waterside villa which was used by Mustafa Kemal Atatürk, the founder of the modern Turkey, during his visits. It takes its name from the fact that Atatürk preferred to have it dismantled and moved slightly rather than cut down a tree that was impeding the view as its grew. The Yalova Earthquake Monument in the 17 August Park on the coast of Marmara Sea commemorates the thousands of lives lost in August 1999 when a huge earthquake devastated the north west corner of Turkey which included Yalova.
Термикалық
Ялова ең жақсы Термаль ауданындағы ыстық бұлақтарымен танымал, атауы грек сөзі thermae (θερμαί) – "жылу" дегеннен шыққан. Бұл жерде Византия дәуірінен бері белгілі бір шипажай болған сияқты. 17 ғасырдың саяхатшы-жазушысы Эвлиа Челеби сапары барысында Куршунлу Баньо (Қорғасын ванна) бар екенін айтқан. Курорт Сұлтан Абдулхамид II тұсында және Ататүрік заманында кеңейтілді. Термал ауданында Ататүрік арборетумы да бар, онда 1800 түрлі өсімдік мекендейді. 1929 жылы Ататүрік тапсырысымен салынған бұл арборетум елдегі алғашқы арборетум атанды. Ататүрік пайдаланған жазғы үй де қалың жұртқа ашық.
Yalova is best known for the hot springs in the Termal district, which gets its name from the Greek word thermae (θερμαί) 'warm'. There appears to have been some sort of spa resort here since Byzantine times and the 17th century travel writer Evliya Çelebi reported the existence of the Kurşunlu Banyo (Leaded Bath) at the time of his visit. The resort was expanded during the reign of Sultan Abdülhamid II and again during Atatürk's day. Also in Termal is the Atatürk Arboretum which is said to contain 1800 different species of plant. It was commissioned by Atatürk in 1929 and was the first arboretum in the country. A summer house used by Atatürk is also open to the public in the grounds.
Спорт
Яловаспор БК – Түркия Суперлигасында Ялова қаласын ұсынып отырған баскетбол клубы. Жергілікті футбол командасы – Түркияның аймақтық әуесқой лигасында ойнайтын Яловаспор.
Yalovaspor BK is a basketball club that represents Yalova in the Turkish Super League. The local football team is Yalovaspor, which plays in the Turkish Regional Amateur League.
Климат
Яловада Жерорта теңізі климаты (Köppen: Csa, Trewartha: Cs) басым, жазда ыстық, салыстырмалы түрде құрғақ, қыста салқын және ылғалды болады.
Yalova has a Mediterranean climate (Köppen: Csa, Trewartha: Cs), with cool, wet winters and hot, relatively dry summers.