Сэм – кенеттен келген жас жігіт — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

1925 жылғы П. Г. Вудхаус романы

"Кереметтен келген Сэм" – П. Г. Вудхаус романы, алғаш рет Ұлыбританияда 1925 жылғы 15 қазанда Лондонның "Метхен" баспасында, ал АҚШ-та 1925 жылғы 6 қарашада Нью-Йорктегі Джордж Х. Доран баспасында "Сэм қала шетінде" деген атпен жарық көрді. Бұл әңгіме бұрын 1925 жылғы 13 маусымнан 18 шілдеге дейін "Saturday Evening Post" журналында осы атпен бөлім-бөлім жарияланған болатын. Рольдерде қайта келетін кейіпкер – Лорд Тилбери, баспа магнаты және "Мамонт" баспасының негізін қалаушы. Ол өткен жылы Вудхаус романында – "Билл Жеңімпаз" (Bill the Conqueror) шығуымен көзге түскен және кейіннен 1933 жылғы "Ауыр хауа райы" (Heavy Weather) романында Бландингс қамалына сапар шегеді. Роман Александр "Шимпанзе" Твист, Дора "Долли" Моллой және Томас "Сопи" Моллой атты қылмыскерлерді де таныстырады. Олар 1928 жылғы "Ешнәрсеге ақша" (Money for Nothing), 1946 жылғы "Банктегі ақша" (Money in the Bank) және 1972 жылғы "Жеміс-жидектер, қыздар және Монти Бодкин" (Pearls, Girls and Monty Bodkin) романдарының кейіпкерлері болып қайта пайда болады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Сэм Шоттер өзінің ағасы Джон Б. Пинсентке бизнесте ұнамай, Англияға Лорд Тилбериге жұмыс істеуге жіберіледі, ол Пинсентпен бизнес келісімін аяқтаймын деп үміттенеді. Тилбери компаниясының тұзағына түспеу үшін Сэм өзінің ескі досы "Хаш" Тодхантермен бірге саяхатқа шығады, ол босқындар кемесінде тамақ пісіреді. Жолда ол Хашқа Канаданың шалғайдағы бүркеме үйінің қабырғасынан табылған суретті көрсетеді. Сапардан кейін Англияға келген Сэм Хаштың итке ставка жасау үшін барлық ақшасын қарыз алғанын біледі. Бұл Wrykyn Old Boys кешкі ас кешінде, қалада ол алдымен Клод Бейтске кезігеді, ол Сэм жалбарынады деп қорқып, қашады, кейіннен Уиллоуби Брэддок, ескі досы. Брэддок Кей Деррик пен оның ағасы Мистер Реннмен бірге тұрады, ал үйі безендіріледі, және Сэмді сол жерге қайтарады, бірақ олар келгенде мас болып кетеді; Сэмді Клэр Липпет, қызметші қыз, ұры деп қате түсіндіреді және көрші үйдің бос үйінде ұйықтап қалады. Түнде Сэмді дәлізде біреу шаммен қинайды. Келесі күні таңертең, бұл түсініспеушілік шешілгеннен кейін, Липпет Сэмге таңғы ас береді. Ол өзінің армандаған қызы Кейдің суретін көріп, оның ағасының да Мамонт баспасында "Пайктың үйдегі серігі" журналының редакторы болып жұмыс істейтінін біледі. Ол жергілікті жылжымайтын мүлік агенті Корнелиус мырзаны көріп, бос тұрған "Mon Repos" үйін жалға алады. Содан кейін ол Лорд Тилберимен кездесіп, Мистер Ренннің газетінде жұмыс істейді. Кей Клод Бейтс оны сүйгеннен кейін оның әпкесімен жұмысынан кетіп, Сэм келгенде ағасының кеңсесіне барады. Сэм, ақыры онымен кездескеніне қуанып, оны да сүйеді, оны одан әрі ренжітеді. Сэмнің ерекше мінез-құлқынан, оның ішінде оның Мон Репосты кенеттен жалға алуынан алаңдайтын Лорд Тилбериге оның қарындасы Франси көрші әйелдің түрінде романтикалық мотивация болуы мүмкін деп кеңес береді; бірақ Тилбери Мистер Вренннің баласы жоқ екенін естігенде алаңдайды. Сэм өзінің аспазы болу үшін Hash Toddhunter-ді жалдайды, ал "Шымпанзе" Твист, "Сопи" және "Долли" Моллой Сэмнің жаңа үйінде жасырылған үлкен байлықты қалпына келтіру мәселесін талқылайды. Ескі досы Эдвард Финглас, Нью-Азиат банкіне екі миллион доллар облигация ұрлағандығымен танымал. Олар Моллойды үйдің бұрынғы тұрғыны ретінде сатып алуға ниетті болып жіберді. Схема сәтсіз аяқталады, өйткені Сэм Кейдің жанында болу керек, ал Хаш күдікті болады; ол жерді қорғау үшін Эми есімді үлкен ит сатып алады. Сэмнің Кейге деген құмарлығы жемісін бере бастайды, ол оны бір күні түскі асқа шығарады, онда Лорд Тилбери оларды көреді. Перси Пилбеймді көмекші ретінде қабылдамағаны үшін, ол Шимпанзе Твисттің жалған детективтік агенттігіне барып, Сэмді тыңдау үшін Твистті жалдайды; ол Сэмді Твистті жұмысшы ретінде жалдауға мәжбүр етеді, бірақ Сэм Твистке өзінің жеккөрінішті мылтығын алып тастайды. Хаш пен Клэр бір-біріне жақын болады, бірақ ол оның салқындығынан (оның анасының мұрнынан) алаңдайды. "Үй серігі" кітабындағы кеңеске сәйкес, ол Хаш ашуланып қуып жіберген Твистпен флирт жасап, оны қызғанышқа салатын болады. Моллойлар "Mon Repos" -ға тағы бір рет оралып, Хаш-ты байлап, ақшаны іздеуге кіріседі, бірақ Доллины ит Эми қорқытады, ал Саупаны қонақтарды қорғай отырып, Саманды ұйқыға түсіреді, ол оның шалбарларын алып кетеді. Сэм Хашты босатып, оны көрші үйге апарып, Клэрмен қайта қосылады. Үйіне қайтып бара жатқанда Сэм Брэддокпен кездеседі, ол оған Лорд Тилберидің ішіндегі шымылдықсыз екенін айтады. Сэм оған біразын береді, бірақ Тилбери мен Сэмнің ағасы арасындағы келісім сәтсіз аяқталды, ал Тилбери Сэмге деген жеккөрушілігін және Сэм ешқашан моучерден артық ештеңе бола алмайды деген пікірін білдіреді. Ол Сэммен ашуланып бөліседі. Брэддок Твисттің үйге қайта оралғандығын байқады. Ол оның артынан ілесіп, еденге тақтайларды алып жатқан жерінен ұстап алады. Сэм, Твисттің куәлігі бойынша ақша оның жасырындығында жоқ екеніне сеніп, Твистті жіберді. Сэм мен Кей сыйлық ақшасына деген үміттерінен бас тартып, сүйіспеншілікке толы, бірақ кедей болашақты талқылайды. Бірақ жергілікті тарихшы Корнелиус мырзадан екі үйдің бір үй болғанын естігенде, олар ақша Кейдің үйінде жасырынған болуы керектігін түсінеді.

Sam Shotter, having failed to please his uncle John B Pynsent in business, is sent to England to work for Lord Tilbury, who hopes to complete a business deal with Pynsent. To avoid being trapped in Tilbury's company, Sam opts to join his old pal "Hash" Todhunter, cook on a tramp steamer, for the trip over. On the way, he shows Hash a photo, found on a wall in a remote Canadian log cabin, of a woman with whom he has fallen in love without even knowing her name. Arriving in England looking rather bedraggled after his trip, Sam finds Hash has borrowed all his cash to place a bet on a dog. It is the night of the Wrykyn Old Boys' dinner, and in town he runs into first Claude Bates, who, fearing Sam may be begging, flees, and later Willoughby Braddock, an old friend. Braddock is staying with Kay Derrick and her uncle Mr Wrenn while his house is decorated, and takes Sam back there, but wanders drunkenly off when they arrive; Sam is mistaken for a burglar by Claire Lippett, the maid, and ends up sleeping in the empty house next door. During the night, Sam is disturbed by someone in the hallway with a torch. Next morning, the confusion having been sorted out, Lippett gives Sam breakfast. He sees a picture of Kay, the girl of his dreams, and finds her uncle also works for the Mammoth Publishing Company, as editor of Pyke's Home Companion. He visits Mr Cornelius, the local estate agent, and takes a lease on the empty house, "Mon Repos". He then sees Lord Tilbury, and gets himself employed on Mr Wrenn's paper. Kay, having just quit her job with Claude Bates' aunt after he kissed her, is visiting her uncle's office when Sam arrives. Sam, overcome at having finally met her, kisses her also, upsetting her further. Lord Tilbury, worried by Sam's odd behaviour, including his sudden rental of Mon Repos, is advised by his sister Francie that there may be a romantic motivation in the form of a woman next door; but Tilbury is reassured to hear that Mr Wrenn has no children. Sam hires Hash Toddhunter to be his cook, while "Chimp" Twist, "Soapy" and "Dolly" Molloy discuss the problem of recovering a large fortune stashed in Sam's new home by an old friend, Edward Finglass, famed for robbing the New Asiatic Bank of two million dollars in bonds. They send in Molloy, posing as a former resident of the house wishing to buy it. The scheme fails, as Sam needs to stay near Kay, and makes Hash suspicious; he buys a large dog named Amy to protect the place. Sam's wooing of Kay begins to bear fruit, and he takes her out to lunch one day, where Lord Tilbury sees them. Having rejected Percy Pilbeam as a helper, he visits Chimp Twist's fake detective agency, and hires Twist to spy on Sam; he forces Sam to hire Twist as an odd job man, but Sam makes Twist remove his repulsive moustache. Hash and Claire become involved, but she is worried by his coolness (he is worried by her mother's nose). Following advice in the "Home Companion", she tries to make him jealous by flirting with Twist, whom Hash chases off in a fury. The Molloys return to "Mon Repos" once more, tie up Hash and begin to search for the money, but Dolly is frightened off by Amy the dog, and Soapy, tired after fending off visitors, is caught napping by Sam, who takes away his trousers. Sam leaves him trapped while he releases Hash and takes him next door to be reunited with Claire. Heading back to his house, Sam meets Braddock, who informs him that Lord Tilbury is in there without his trousers. Sam provides him with some, but the deal between Tilbury and Sam's uncle has fallen through, and Tilbury reveals his dislike of Sam and his opinion that Sam will never be anything better than a moocher. He and Sam part angrily. Braddock spots Twist sneaking back into the house. He follows him and captures him in the act of pulling up some floorboards. Sam, convinced by Twist's testimony that the money isn't in its supposed hiding place, lets Twist go. Sam and Kay, abandoning their hopes of a small fortune in reward money, discuss a loving but poor future. But when they hear from local historical expert Mr Cornelius that the two houses were once one, they realise that the money must be stashed in Kay's house.

Жариялану тарихы

1925 жылы "Sam in the Suburbs" атты сериялы "Saturday Evening Post" (АҚШ) журналында алты бөлімге бөлініп жарияланды және Ф. Р. Гругер суреттеді. Үшінші бөлімі 1925 жылғы 27 маусымдағы нөмірде жарық көрді, сол нөмірде тағы бір Вудхаус туындысы, "Опциясыз" деген қысқа әңгіме де жарияланды. Ұлыбританиялық басылым "Эдгар Уоллеске" арналған. BBC Шотландия аймақтық бағдарламасы және BBC Солтүстік Ирландия аймақтық бағдарламасы. 1977 жылы Левенте Мальнай "A váratlan utazás" венгр телефильмін режиссерлік етті.