Кіріспе

Діни контексте, әсіресе қасиетті сумен шашу амалы. Асперсия (латынша aspergere/aspersio) – діни контексте сумен, әсіресе қасиетті сумен шашу. Асперсия – суға батыру немесе су құюдың орнына крещение (суға шомылдыру) рәсімінде қолданылатын әдіс. Бұл сөз латын тіліндегі aspergere ('шашу'), ad ('жақындату') және spargo ('себу') сөздерінен құралған (Езекиел 36:25-26 (KJV), 1 Коринфтерге 10:2, сондай-ақ Забур 77:16-20 қараңыз). Сонымен қатар, асперсия кейбір діни рәсімдердің бөлігі ретінде қолданылады, мысалы, католик және лютеран шіркеулерінде Пасхада крещение антын жаңару кезінде, адамдарға олардың крещениесін еске салады.

Ертедегі христиандық

Бірінші ғасырларда крещение рәсімінің қалыпты түрі – кем дегенде он екінші ғасырға дейін – суға толық батыру болатын. Дегенмен, адамды суға батыру мүмкін болмаған жағдайда, суды шашып немесе құйып крещение рәсімі орындалатын. Түрмеде крещение қабылдап, шейіт болуды күткен адамдар туралы жазбалар бар, онда суға батыру қиын немесе мүмкін емес еді, бірақ ең көп кездесетін жағдай – төсектен тұруға шамасы келмейтін ауру адамдар үшін қолданылуы болды; сондықтан ол «аурулардың крещениесі» деп аталды. Оның сирек кездесуіне байланысты оның дұрыстығына күмән туды, бұл туралы Әулие Киприан күмән білдіргендерге қарсы оны растауынан көрінеді. Жақын балам, сен де менің Құдайдың рақымын көргендерді, ауру мен әлсіздік кезінде оларды қалай есептейтінімді сұрадың. Олар толыққанды христиандар санала ма, жоқ па? Олар жуылмай, құтқаратын сумен шашылуға тиіс. Осы мәселеде маған тартыншақтық пен көңілжайлық ешкімді алдын ала бағалауға мүмкіндік бермейді, осылайша әркім өзінің дұрыс деп санайтынын сезінуге және дұрыс деп санайтынын істеуге болады. Менің қарапайым түсінігімше, Құдайдың игіліктері ешқандай жағдайда кемімейді немесе әлсіремейді; сондай-ақ, игілік беруші мен алушы толық сеніммен, Құдайдың сыйынан алынған нәрсені қабылдағанда, ешқандай кемшілік болмауы керек. Ауру адамдар Иеміздің рақымын алғанда шашылып немесе су құйылғандай көрінуіне ешкімнің алаңдамауы керек, өйткені Киелі кітапта пайғамбар Езекиелдің аузынан былай делінеді: «Содан кейін Мен сендерге таза су шашып, сендер тазарасыңдар: Мен сендерді барлық арамдықтарыңнан және барлық жалған құдайларыңнан тазартамын. Мен сендерге жаңа жүрек беремін және сендердің ішіңізге жаңа рух саламын» (Езекиел 36:25). Сондай-ақ, Сандар кітабында: «Кімде-кім кешке дейін таза емес болса, үшінші күні және жетінші күні таза болып тазартылады. Егер үшінші күні тазаланбаса, жетінші күні де тазаланбайды. Мұндай жандар Израильден алынып тасталады, өйткені оларға тазарту суы шашылмаған» (Сандар 19:12-13). Тағы да: «Жаратқан Ие Мұсаға былай деді: «Израиль ұлдарынан леуиліктерді бөліп алып, оларды тазартыңдар. Оларды тазарту үшін мынадай іс жасаңдар: оларға тазарту суын шашыңдар» (Сандар 8:6-7). Және тағы: «Шашылған су тазартады». Осыдан суды шашу да құтқарудың жууымен бірдей мәнге ие екені көрінеді; және егер мұндай рәсім Шіркеуде орындалса, онда берушінің де, алушының да сенімі берік болса, барлық нәрсе Иеміздің құдіретімен және сенімнің шындығымен толыққанды жүзеге асып, жетіледі. Сол кезде суды шашып крещение жасау, сондай-ақ су құйып крещение жасау діни лауазымға тағайындалуға кедергі келтіретін фактор саналды; бұл крещение алған адамның өлім қаупі туған кезде крещение рәсімін кейінге қалдыруынан туындады.

Кейінгі дамуы

Батыс елдерінде суды шашып немесе құйып шомылдыру рәсімі кейінгі ғасырларда кеңінен таралды. Шашып шомылдыруда, суды теріге жеткізу үшін аспергильль қолданылуы мүмкін. Рим-католик шіркеуі суды шашып шомылдыруды тек су адамның терісіне тиіп, құюға ("афузияға") балама болған жағдайда ғана жарамды деп санайды. Бұл туралы күмән болса, шартты шомылдыру рәсімі жүргізіледі. "Шомылдыру" сөзінің түбірі "суға батыру" мағынасын білдіргенімен, Жаңа өсиетте бұл сөз жай ғана ішінара жуынуды да білдіреді. Дегенмен, кейбір христиан дінтері шомылдыруды шашып та, құйып та жасаудың жарамсыз екенін қатаң түрде жариялайды.