Кіріспе

Онежская губа (Онежский залив) – Ресейдің Солтүстік-Батыс Карелия Республикасында және Архангельск облысында, Архангельск қаласының батысында орналасқан. Бұл – Ақ теңіздің төрт ірі шығанағы мен шығанағының ең оңтүстігіндегі шығанақ. Басқалары – Двина шығанағы, Мезень шығанағы және Кандалакша шығанағы. Онежская губаның ауданы ұзын және кең. Шығанақтың орташа тереңдігі – , ал ең тереңдігі – . Қыс айларында шығанақ мұздап қатады. Онега, Кем және Выг өзендері шығанаққа құяды. Шығанақта көптеген аралдар бар. Ең ірі және танымал Соловецкие аралдары шығанақтың кіреберісінде орналасқан және оны Ақ теңіздің негізгі бөлігінен бөліп тұрады. Батыс жағалауында жүздеген шағын аралдар (луда, луда's) бар. Олардың ең үлкендері – Шуёстров аралы, Русский Кузов аралы, Мягостров аралы, Кондостров аралы және Сумостров аралы. Кондостров аралының төңірегіндегі аралдар тобы жиынтық түрде Сумский скерри деп аталады. Сумский скерри мен Соловецкие аралдарының арасында, ашық теңізде Болшой Жужмуй аралы мен Малый Жужмуй аралынан тұратын архипелаг орналасқан. Шығанақтың батыс жағалауында Беломорск қаласы және Ақ теңіз – Балтық каналының шығу орыны бар. Шығыстан шығанақты Онега түбегі шектейді. Оңтүстік-шығысында Онега қаласы шығанақтың жағалауына жақын орналасқан. Әкімшілік тұрғысынан жағалау мен аралдар Карелия Республикасының Кемский және Беломорский аудандары, Архангельск облысының Онежский, Приморский және Соловецкий аудандары арасында бөлінген. Сумский скерридің барлығын қоса алғанда, көптеген шағын аралдар Беломорский ауданына жатады.

Адам қоныстары

Онега шығанағының жағалауында 12 ғасырдан кешіктірмей орыстар (Новгородтықтар, олардың ұрпақтары помрондар) қоныстанды. Сол кезден бері Сороки селосы, қазіргі Беломорск белгілі. Онега шығанағының жағалауындағы Пурнема немесе Унэжма (қазіргі уақытта тасталып кеткен) сияқты көптеген ауылдар ежелгі Помор ауылдары, олардың көпшілігі әлі де балық аулауға тәуелді.

Саяхат

Соловецк аралдары ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген, және аралдарға қарқынды жолаушылар теңіз қатынасы бар, көбінесе Кеме және Беломорск қалаларынан басталады. Архангельск пен Онега түбегіндегі елді мекендер арасында да тұрақты, бірақ сирек жолаушылар қатынастары бар.