Кіріспе

6-7 ғасырдағы ирланд миссионері Саккингендік қасиетті Фридолин, сондай-ақ Фридольд немесе Фределин деп те аталады. Ол – легендарлық ирланд миссионері, аламандардың елшісі және Жоғарғы Рейндегі Саккинген аббаттығының негізін қалаушы. Ол сонымен қатар Швейцарияның Глар кантонының қасиетті қамқоршысы. Оның ең көне өмірбаяны 10 немесе 11 ғасырға жатады. Кейінгі дәстүр бойынша оның миссиясы Кловис I (509 – 511 жылдары билеген) тұсында басталған, ал қайтысы Теодеберт I (533–548 жылдары билеген) тұсында болған. Оның қайтыс болған күні дәстүрлі түрде 6 наурыз, 538 немесе 540 жыл деп белгіленген. Қазіргі тарихнама Саккинген аббаттығының негізін қалаушыны 6 ғасылдың орнына 7 ғасырда қарастырады, Кловис I емес, Кловис II (639–657 жылдары билеген) тұсында болған деп санайды.

Бастапқы

Фридолин туралы ең алғашқы мәлімет 9 ғасырдың соңындағы дін қызметкері Хаттоның жазбаларында кездеседі. Ол нормандардан қорқып, тастап кетілген монастырьдың тізімін жасаған. Оның тізіміне күміс және пил сүйегімен әшекейленген кодекс кіреді, онда Әйіз Фридолин, Әйіз Илариус және Әйіз Арнульфтың өмірбаяндары (Vitae) бар. Фридолиннің сақталған өмірбаянын (Vita) Сэкинген монастырының монахы Бальтер (Бальтер) жазған, ол 10 ғасырға жатады деп есептеледі. Бальтердің өмірбаяны тарихи немесе хронологиялық контекст бермейді, сонымен қатар көптеген кереметтер мен көріпкелдіктерді қамтиды. Бальтер өзінің ақпаратын Фридолин құрған Мозельдегі «Гелера» монастырында тапқан өмірбаяннан алғанын айтады. Ол өмірбаянды көшіру үшін жеткілікті пергамент пен сиясы болмағандықтан, оны жаттап алған деседі. Бальтердің Фридолин өмірбаянының сенімділігі ғылыми пікірталас тудырады. Иоганн Петер Кирш Бальтердің өз еңбегіндегі ақпарат үшін ертеректегі ауызша дәстүрге сүйенгенін болжайды. Ал тарихшы Геральд Мейер фон Кнонау (Historiker) Бальтердің бұл тұжырымын мүлдем сенімсіз деп есептейді және өмірбаянды 11 ғасырдың ортасында жасалған жалған деп санайды. Осы себепті, тарихи тұлға туралы көп мәлімет алу қиын. Фридолин, сол кезде Меровингтер билігінде болған Жоғарғы Рейн бойындағы аламандар арасындағы ирланд миссионері болған сияқты, және ол Сакинген аббаттығын құрған. Страсбург пен Коирда Әйіз Илариус құрметіне әр аймақта шіркеулер салынған.

Құрмет

Эдигер-Эллер, Дилерсмюнстер, Страсбург және Чур, сондай-ақ Сэкингендегі Пуатьелік Илариусқа арналған монастырлардың болуы VII ғасырда, Аламанн тайпасы христиан дініне кеңінен енген кезде Илариусқа қадір тұту үрдісінің дамуын көрсетеді. Фридолин осы қозғалыстың өкілі болған болуы мүмкін. Фридолиннің қабірлік қалдықтары Сэкингенде құрметпен сақталады. Оның қадірленуі 9 ғасырдың соңында куәландырылған, бірақ оның аты Нокер Балбулдың (912 жылы қайтыс болған) әулиелер тізімінде кездеспейді. Пётр Дамиани (шамамен 1060 жылы) осы әулиені Фределинус деп атайды.

Иконография

Фридолиннің иконографиясына кейінгі Урсус жырларының күшті әсері байқалады, бұл жырлар 13 ғасырда жазылған, ал оның белгісі – Урсустың қаңқасы. Фридолинге Гларстағы құрмет 9 ғасырдан бері Сакинген аббаттығының меншігінде болған аңғарға байланысты туындаған болуы мүмкін.