Кіріспе

Дәстүрлі музыкалық жазу

Гонгче жазуы немесе гончепу – ежелгі Қытайда кең таралған дәстүрлі музыкалық жазу әдісі. Ол музыкалық ноталарды көрсету үшін қытай иероглифтерін пайдаланады. Бұл жазудың аты, музыкалық ноталарды белгілеу үшін қолданылған екі қытай иероглифінен – "[[wikt:工" gōng және "[[wikt:尺" chě" – алынған. Осы жазумен жазылған ноталар дәстүрлі қытай музыкалық аспаптарында және қытай операларында әлі де қолданылады. Дегенмен, бұл жазуды қолдану азайып, көбінесе джианпу (сандармен белгіленген музыкалық жазу) және кейде стандартты еуропалық нотациямен алмастырылды. Жазу әдетте жылжымалы "до" жүйесін қолданады. Музыкалық ноталар үшін қолданылатын иероглифтер жинағының түрлі нұсқалары бар. Көбінесе қабылданған жинақ төменде келтірілген, оның джианпу және сольфеджиомен байланысы көрсетілген. {| class="wikitable" align="center"
| align="center"
!Гонгче
|width="12%"|上 shàng
|width="12%"|尺 chě
|width="12%"|工 gōng
|width="12%"|凡 fán
|width="12%"|六 liù
|width="12%"|五 wǔ
|width="12%"|乙 yǐ
| align="center"
!Сандармен белгіленген музыкалық жазу
|1||2||3||(4)||5||6||(7)
| align="center"
!Жылжымалы "до" сольфеджиосы
|до||ре||ми||(фа мен фа-диездің арасы)||соль||ля||(си-бемоль мен сидің арасы)
| align="center"
!Жапон нотациясы (жеңілдетілген)
|ル||人||フ||り||久||ゐ||L
|}

Тарих және қолданылуы

Гонгче жазуы Тан дәуірінде ойлап табылды. Ол Сун дәуірінде кең таралды. Бұл, әлдебір музыкалық аспаптың табулатурасы ретінде басталып, мүмкін, белгілі бір "до" жүйесін қолданған болуы мүмкін. Кейіннен ол жылжымалы "до" жүйесін пайдаланатын, кең таралған нотацияға айналды. Бұл нотация қазіргі мағынада толыққанды емес. Ол музыканың негізгі құрылысын береді, орындаушыға импровизациялауға мүмкіндік туғызады. Бұл ережелер көбінесе ауызша беріледі. Дегенмен, дәстүр жоғалған соң, музыканың қандай дыбысталуы керек екенін қайта жаңғырту өте қиын. Әртүрлі дәстүрлер арасындағы айырмашылықтар нотацияны үйренуді одан да қиындатты. Бұл жүйе ежелгі заманда Кореяға (онда ол гонг джок бо деп аталады) таралды, және көптеген дәстүрлі музыканттар әлі де осындай ноталардан музыкаларын үйренеді (дегенмен, олар көбінесе жатқа айтады). Сансин аспабы үшін қолданылатын Рюкю музыкалық нотациясы – кункунши, Гонгчеден тікелей әсер алған.