Кіріспе

Көне римдік фестиваль
Форнакалия – көне римдік діни фестиваль, ол пештің (форнакс) құдайлық бейнесі саналатын Форнакс құдайының құрметіне тойланатын және нан пісірудің дұрыс болуымен байланысты болған.

Тарих

Форнакалияны Нума Помпиллий құрған болуы мүмкін. Овидий былай жазды: «Пеш құдай етілді, Форнакс: шаруалар оған риза болып, астықтың ыстығын реттеуін тіледі». Ол ақпан айының басында әртүрлі күндері, әртүрлі курияларда тойланды. Рим монархиясы мен Рим Республикасы кезінде куриялар Рим қаласының отыз аймағын құрады. Оны жыл сайын курио максимус деп аталатын, курияның басшысы болған дін қызметкері жариялап отырды. Ол әр курияның (куриялардың жекеше түрі) фестивальді тойлауға қатысуын белгілі бір сөздермен хабарлайтын. «Енді курио максимус Форнакалияның, Пештер мерекесінің өзгеретін күнін ресми түрде жариялайды, ал Форум төңірегінде әр аймақ өзінің белгісін көрсететін көптеген тақташалар ілінеді».

Сенімдер мен дәстүрлер

Дерлік әрбір отбасы жар (бұнның бір түрі) әкеліп, оны жиналыс залында қуырып, келесі жылы үй пештерінде нанның күйіп қалмауы үшін құрбандыққа шалған деп есептеледі. Бұл мерекенің соңғы күні – квириналия, оны әзілде "ақымақтар тойы" деп те атаған. Сол күні барлық куриялар бірге жиналып, ортақ той жасады. Өздері қай курияға жататынын білмейтіндер оның рәсімдеріне қатыса алатын болды; "[А]қымақтар өздерінің бөлімі қай екенін білмейді, сондықтан олар тойды соңғы мүмкін күні өткізеді." Бұл дәстүр кейінірек курияға (куриялардың жекеше түрі) мүше болудың көптеген римдіктер үшін маңызы азайғанын көрсетеді, тіпті кейбір адамдар қай курияға жататынын білмейтін. Куриялардың құрамында барлық азаматтар болды және әрбір римдік азамат, ол қай курия екенін білмесе де, оған жатады деп саналды.

Фестиваль

Бұл фестиваль шамамен 13 күнге созылды. Квириналиялар ақпанның 17-сі шамасында басталды, ал Форнакалиялар, болжам бойынша, ақпанның 5-і күні немесе нон күні басталды. Форнакалия Лактанцийдің дәуірінде де тойланып келді.