Кіріспе
Қарды тығыздау – демалыс мақсаттары үшін қарды трактормен, қар мотоциклімен, трассалық гусеницамен, жүк көлігімен немесе қар сүйрейтін арнайы жабдықпен өңдеу процесі. Бұл процесс шаңғы тауларын, жарыс шаңғы трассаларын және қар мотоциклі жолдарын күтіп ұстау үшін қолданылады, олардың үстіндегі қарды тегістеу, жылжыту, аралау немесе тығыздау арқылы жақсартады. Бұл техниканың бір түрі Антарктидада қарға арналған ұшу-қону жолақтарын салу үшін де пайдаланылады. Қарды тығыздағыш көбінесе қарды тығыздау және шаңғы тебу, сноубордпен сырғанау және қар мотоциклі жолдарының жағдайын жақсарту үшін қолданылады. Нәтижесінде қардың үстінде "кордурой" деп аталатын өрнек пайда болады, ол шаңғымен немесе сырғанаумен жүруге қолайлы жақсы бет деп есептеледі. Қарды тығыздағыштар "қар шаруашылығы" деп аталатын процестің бір бөлігі ретінде қар машиналары жасаған жиналған қарды да жылжыта алады.
Snow grooming is the process of manipulating snow for recreational uses with a tractor, snowmobile, piste caterpillar, truck or snowcat towing specialized equipment. The process is used to maintain ski hills, cross country ski trails and snowmobile trails by grooming (moving, flattening, rototilling, or compacting) the snow on them. A variation of the technique is used to construct snow runways in Antarctica. A snow groomer is usually employed to pack snow and improve skiing and snowboarding and snowmobile trail conditions. The resulting pattern on the snow is known as corduroy, and is widely regarded as a good surface on which to ski or ride. Snow groomers can also move accumulated snow made by snow machines as part of a process, called "snow farming".
Қар тазалаушы
Қар тазартқыш (Ұлыбританияда бейресми түрде "piste basher" деп аталады) – алдыңғы жағында жұмыр қазық (немесе дозер пышағы) және артқы жағында кескіш (немесе ролик) орнатылған гусеницалық көлік. Әдетте дизельдік қозғалтқыштармен жұмыс істейді. Көлік қарлы алаңға жүргенде, қарды алға итеріп, бір мезгілде беткейдің тегіссіздіктерін тегістейді. Шаңғы трассалары үшін жасалған қар тазартқыштар алдыңғы бөлігіне орнатылған, гидравликалық түрде басқарылатын пышақтарды, қуатпен жұмыс істейтін айналмалы жыртыштарды және шаңғы трассаларын күтіп ұстау ғана емес, сонымен қатар жартылай түтіктерді, шаңғы/сноуборд парктерін және қардан түсетін парктерін салуға арналған арнайы пішіндеу жабдықтарын пайдаланады. Кросс-кантри шаңғы жолдары да ұқсас әдіспен дайындалады, көбінесе конькимен шаңғы тебуге және классикалық шаңғы жолдарына арналған кең "кордюрой" аймағымен, арнайы шаңғы бағыттарымен белгіленеді. Өндірушілер қатарында Formatic, Kässbohrer Geländefahrzeug, Prinoth, Ratrak, Logan Machine Company, Tucker Sno Cat, Snow Trac, Thiokol, Ohara Corporation (Жапония) және Aztec, SAS (Франция) компаниялары бар. Қар тазартқыштар төмен орталықтық ауырлық және үлкен жанасу ауманының арқасында өте тік беткейлермен жүре алады, бірақ оларға лебёдкалар да көмектесе алады. 1200 метрге дейін кабель ұзындығы және 4,8 тоннаға дейін тарту күші бар лебёдкалар көліктерді тік беткейлерде ұстап тұруға мүмкіндік береді. Қар тазартқыштар шаңғышылар мен сноубордшыларды визуалды немесе дыбыстық сигналдармен ескертеді. Көбінесе қар тазартқыштар шаңғы курорты жабылып қалғаннан кейін түнгі уақытта жіберіледі, күндізгі және түнгі шаңғы тебуге кедергі келтірмеу үшін. Олардың жылдамдығы мен төмен жер қысымы (әдетте 0,040-тан 0,060 кг/см2 (шамамен 4-тен 6 кН/м2) қар тазартқыштар кейде басқа мақсаттар үшін де қолданылады, мысалы, ауыл шаруашылығында, көлемді тауарларды тасымалдау, торфты жерлерде немесе биогаз станцияларында жұмыс істеу үшін.
Қар тазалау жабдықтары
Қарды тегістеуге арналған жабдық, әдетте Side by Side, UTV немесе Snow Mobile сияқты көлікпен тартылады және тар жолдарды тегістеу, скандинавиялық және кросс-кантри шаңғы жолдары мен Fat велосипед жолдары жасау үшін қолданылады. Бұл кішкентай, ыңғайлы қар тегістегіштер үлкен қар тегістегіштерге қол жеткізе алмайтын жұмсақ, жібектей жолдар жасауға өте қолайлы.
Қар шаруашылығы
Қар шаруашылығы – қар жамылғысын стратегиялық түрде басқару үшін кедергілерді, жабдықтарды және қарды басқару білімін пайдалану. Бұл көбінесе шаңғы тебу немесе жолдар сияқты белгілі бір аймақтарда қардың үйіліп қалуын болдырмау мақсатында жасалады. Ең көп қолданылатын кедергі – қар тоқтату қоршауы, ол белгілі бір аумақта табиғи жағдайда түсетін қардан артық қар жинап, үйілуіне себеп болады. Жиналған қарды басқа жерге көшіріп, қар тазартқыш машинамен тегістеуге болады. Кейде жел бағыты өзгергеніне қарамастан, көшкен қарды барынша жинау үшін қар тоқтату қоршауын жылдауға болады. Минесота штатындағы Мора қаласында өткізілетін жыл сайынғы Vasaloppet USA кросс-кантри шаңғы жарысы, соңғы жылдары табиғи қардың жетіспеуіне байланысты, қар шаруашылығын қолданбаған жағдайда өткізілмейді.
Қарға арналған ұшу-қону жолағының құрылысы
Қарды тегістеу Антарктидадағы зерттеу станцияларын қолдау үшін ұшу-қону жолақтарын салу және күтіп-ұстау үшін қолданылады. АҚШ Армиясының Суық Аймақтардағы Зерттеу және Инженерлік Зертханасы (CRREL) зерттеушілері ұшу алаңдарында пайдалану үшін табиғи қарды жақсартуға қажетті инженерлік параметрлерді сипаттады. Жақсартудың бір деңгейі ұшақтарды шаңғымен қамтамасыз етуге қолданылады. 2016 жылы CRREL зерттеушілері Антарктидадағы қар ұшу-қону жолақтарында ауыр әскери көліктерді және басқа да дөңгелекті ұшақтарды пайдалануға мүмкіндік беретін далалық дайындық тәжірибесін жетілдірді. Тұжырымды растау сынақтары үшін C-17 қолданылды. Дөңгелекті ұшақтар АҚШ-тың МакМердо станциясында пайдаланылуы мүмкін, ал Австралияның Дэвис станциясында шаңғымен қону жиі кездеседі.