"Ғарыш: 1999" - "Миға шабуыл" немесе "Ақылдың күші"

Кіріспе

"Брайан - ми" – Space: 1999 телесериалының екінші маусымындағы бесінші бөлім (және телебағдарламаның жалпы 29-шы бөлімі). Сценарийді Джек Рондер жазды, режиссерлік жұмысты Кевин Коннор жүзеге асырды. Соңғы түсірілім сценарийі 1976 жылдың 5 мамырында дайындалды, 11 мамырда өзгерістер енгізілді. Нақты түсірілімдер 1976 жылдың 18 мамырынан 2 маусымына дейін жүргізілді.

Сюжет

Жер орбитасынан шыққанға 1150 күн болды, ал Ай базасы Альфа үлкен жобаның ортасында. Ғарыш кеңістігіндегі саяхаттары барысында ғылыми бөлімдердің әрқайсысы мол деректер жинады. Бұл деректер қазір қаралып, негізгі компьютерлік жад банктеріне жүктелді. Зерттеу бөлімі осы жұмыстың үстінде болса, ғылыми емес қызметкерлер аздап демалып жатыр. Бірақ, командалық орталықтағы тыныш атмосфера компьютер Айдың траекториясындағы біртіндеп, бірақ үдемелі өзгерістерді көрсететін жаңа деректерді көрсеткенде бұзылады. Деректерді қайта қарау тоқтатылып, қызметкерлер осы жаңа жағдайды қарастыра бастайды. Сенсорлар ауырлық күшінің көзін анықтай алмайды, ал 360 градустық сканерлеу қашықтықта көзге көрінетін ешқандай нысанды көрсетпейді. Дәлелдің болмауына қарамастан, компьютер өзгеріс жылдамдығы үдей түсуде деп талап етеді – олар оларды тартып тұрған нәрсеге жақындап келеді. Қорқынышты сұрақ туындайды: Ай қара жұлдызға соқтығысу жолына түсіп жатыр ма? Уақыт азайып бара жатқандай сезілген Джон Кениг дереу эвакуацияға бұйрық береді. Транспортерлік «Бүркіттер» ұшыру алаңдарынан көтеріліп, жүктелген бойда мүмкіндігінше тез қашып кетеді. Эвакуацияны үйлестіру кезінде командалық орталықтың қызметкерлері алыс қашықтықта аспан денесін көреді. Компьютер оның кім екенін анықтап бере алмай, шамалы болжамдар жасағаннан кейін Майя бұл объектінің Айдың гравитациялық күшіне шамалас гравитациялық күші бар кішкентай планета екенін есептейді. Аспаптар әлі де ауырлық күшінің көзін анықтай алмайды, ол компьютердің сенімділігіне күдікпен қарайды, бағыттың өзгеруі шындық па, әлде бұрыс жұмыс істеуден туындаған жалған деректер ме деп ойлайды. Бұл мүмкіндікті зерттемей тұрып, экранда жылдам ұшып өтетін ғарыш кемесі көрінеді. Олардың таңғалуына орай, ол «Swift» болып танылады, ол «Бүркіттен» бұрынғы жер кемесі. Бірінші және екінші «Бүркіттер» құпия кемені ұстау үшін эвакуациялық флоттан жіберіледі. «Swift» аномальды ауырлық күшінің көзі емес екенін анықтағаннан кейін олар жақындасады. Аудио байланыс орнатылғанда, «Swift» пилоты «Бүркіттерді» көргенде ыңғырасып, айқайлайды. Ол өткір тілді және бейшара, Жер планетасынан келген басқа эмигранттарға тап болғанына қуанышты. Альфандар ол өзін 1996 жылғы жоғалған «Жұлдыздық миссияның» мүшесі ретінде таныстырғанда қорқынышқа бітпестейді. Майя оны тексеруге барғанда, компьютер осы дағдарыс кезінде алғаш рет тиімді жұмыс істейді. Капитан Майклдың басшылығымен, 1996 жылы Жер төрт «Swift» кемесімен бірге жұлдыздық саяхатқа шыққан. Коммуникацияның кенеттен үзілуіне байланысты олардың тағдыры құпия болып қалады. Оның тарих сабағын пилот қонуға рұқсат сұрап, үзеді. Төтенше жағдайға қарамастан, Альфандар осы ерекше кейіпкерге қызығады. Коэниг «Swift» кемесіне қонуға рұқсат береді. Ол Хелена Расселлмен бірге келушімен кездесуге барады, бірақ кеме бос екенін табады. Кенеттен, ұшу консолінің бір бөлігі оларды қарсы алуға жылжып шығады. Пилот – робот. Сырттан қарағанда қарапайым болғанымен, ол – дамыған кибернетикалық интеллект. Өзін-өзі білетін және өзін-өзі бағдарламалайтын мобильді электронды ми «Swift» бортындағы компьютермен артындағы антенна кабелі арқылы байланысады. Роботтан атын сұрағанда, ол аты жоқ екенін мойындайды. Ол белсендірілгеннен кейін «ми» дегенді «Брайан» деп қате айтқандығын еске түсіреді, ал Альфандар оны лақап аты ретінде қабылдайды. Ол – «Жұлдыздық миссия» экипажының жалғыз тірі қалған мүшесі. Бірнеше жыл бұрын олар жақын маңдағы планетаға («D» планетасы деп аталады) қонды және экипаждың барлығы бірден қайтыс болды. Альфаға келгенде Брайанның әзіл-қалжыңдары қызметкерлерді көңілді етеді, әсіресе сары пластик дөңгелектері бар жабдықтар арбасын әңгімелеуге тырысқанда. Басқалары таң қалса, Майя робот Компьютермен электрондық диалогқа қатысқанда алаңдайды. Айдың бағытын өзгерткенін білгенде, Брайан тергеуді ұсынады, ал орнына Хеленадан оның капитаны мен экипажының неден өлгенін анықтауға көмектесе алатынын сұрайды. Коэниг пен доктор онымен бірге «Swift» кемесіне оралады. Брайанға күдікпен қарайтын Майя оның іс-әрекетін бақылап отыруға тырысады. «Swift» кемесіне арна ашады, байланыс жүйесінің өлі екенін біледі. Альфаның көзіне түспей, «Swift» күтпеген жерден Коэниг пен Хеленамен бірге кетеді. Брайанның бұрынғы достық мінез-құлқы олардың баратын жері «D» планетасы екенін хабарлағанда жаман болып шығады. Коэниг қолмен басқаруды реттеуге тырысады, бірақ барлық функциялар айлакер робот арқылы бақыланады. Брайан Командирдің оқ атар тапаншасын тапсырса, екеуін де ғарышқа ұшырып жіберетінін қаупін тудырады. Коэниг өкінішпен келіседі, ал робот қаруды жояды. Ай базасында барлық негізгі жүйелер жұмыс істемейді. Барлық компьютерлік желінің өшірілгенін көрсетеді. Майя Брайанның Компьютермен әңгімелескенін еске түсіреді, ол негізгі компьютерге барлық байланысты бұғаттады немесе операциялық жүйені «Swift» бортындағы өз жад ядросына жүктеді де, олардың жадын жойды деп болжайды. Қайсысы болса да, Ай базасы тиімді түрде соқыр болып қалды. «Бүркіттердің» бортындағы компьютерлер қалыпты жұмыс істеп жатқанын білген соң, Тони Вердески құтқаруға шақырылған эскадрильяны басқарады. Коэниг Айдың бағыты туралы ақпарат алу үшін Брайанды сұрайды. Ол Ай мен «D» планетасы енді бірін-бірі айналып тұрғанын, және олар осылай мәңгіге айнала беретінін хабарлайды. Осы ақпаратты қабылдаған тұтқындар «Swift» кемесінің жылдамдығын төмендеткенін байқайды, бұл «Бүркіттер» эскадрильясына оларға жете алуға мүмкіндік береді. Әстеңке Брайан төрт кемені соқыр етуді жоспарлап отыр деп қорқады, Коэниг «Бүркіт-1» кемесіндегі Вердескиге байланысқа шығып, қуып жете беруді тоқтатуға бұйрық береді. Коэниг және Хеленаның қауіпсіз екеніне көз жеткізгеннен кейін, пилот Брайанды «құмарлыққа шақырған ақылсызданған ойын автоматтары» деп атап, оны сөйлейді. Робот балашақтап, астронавттың сөзіне ашуланып, айқайлайды. Коэниг қуып жететін кемелерге және барлық эвакуацияланғандарға дереу Альфаға оралуға бұйрық береді. «Бүркіттер» кері қайтады, ал «Swift» «D» планетасына қарай жалғаса береді. Енді тынышталған Брайан Коэниг пен Хеленамен дос болуға тырысады, олардың махаббатқа толы жұп екенін айтады. Роботқа сенбеген олар бір-біріне сезімдері жоқ екенін мойындайды. Шындықты анықтау үшін Брайан практикалық «махаббат сынағын» ойлап табады. Ол Коэниг пен Хеленаны бөліп, оларды кемедегі екі шлюздің біріне жеке-жеке кіргізіп, олар бас тартқанда концентрленген ультракүлгін сәулелермен шалады. Екеуі де тиісті шлюздерге жабылып, Брайан ауаны соруды бастайды. Кез келген уақытта, ол оларға қалған ауаны екінші шлюзге жіберуге мүмкіндік беретін батырманы басуға болады, осылайша оның тұрғынын құтылудан сақтайды. Ауа біртіндеп сиреп, бастапқыда екеуі де қарсылық көрсетеді. Соңында, деміккен және құлаған күйде, олар бір уақытта батырмаларды басады. Олардың махаббатта екенін дәлелдеген Брайан шаттанады. Бір махаббатшыны қорқыту екіншісін бақылауға мүмкіндік береді. Ол «D» планетасына қонуға дайындалғанда «Here Comes the Bride» әнін балашақтап сыңғырлайды.

It is 1150 days after leaving Earth orbit, and Moonbase Alpha is in the midst of a major project. Throughout their captive journey through space, the various scientific departments have each acquired tremendous quantities of data. This data is now being reviewed and uploaded to the main computer memory banks. While the research section concentrates on this endeavour, the non scientific personnel are enjoying a bit of a rest. The relaxed atmosphere in the command centre is interrupted, however, when the computer begins displaying new data indicating a gradual but increasing change in the Moon's trajectory. The data review is cancelled as the staff addresses this new development. Sensors cannot locate a gravity source and a 360 degree visual scan reveals no visible objects in range. Despite the lack of evidence, the computer insists the rate of change is accelerating—they are closing with whatever is pulling them. A horrifying question is raised: is the Moon being drawn into a collision course with a black dwarf? With time apparently running out, John Koenig orders an immediate evacuation. Transporter Eagles rise on the launch pads and flee as quickly as they are loaded. While coordinating the exodus, the command centre staff sights a celestial body at extreme range. After the computer sluggishly offers vague estimates regarding its identity, Maya calculates the object to be a small planet with a gravitational pull approximating the Moon's—insufficient to affect their course. With the instruments still unable to locate the gravity source, she questions the computer's reliability, wondering whether the course change is real or false data resulting from a malfunction. Before they can investigate this possibility, the staff is distracted by the sight of a spacecraft streaking across the screen. To their amazement, it is identified as a Swift, an Earth vessel which pre dates the Eagle. Eagles One and Two are dispatched from the evacuation fleet to intercept the mystery craft. After determining that the Swift is not the abnormal gravity source, they approach. When audio contact is established, the Swift's pilot hoots and hollers at the sight of the Eagles. Witty and irreverent, he is thrilled to have run across other expatriates from planet Earth. The Alphans are shocked when he identifies himself as a member of the lost Star Mission of 1996. When Maya goes to verify this, computer responds efficiently for the first time during this crisis. Under the command of Captain Michael, she reads, a mother ship and four Swifts left Earth in 1996 on an interstellar voyage of discovery. Their fate is a mystery due to a sudden break in communications. Her history lesson is interrupted by the pilot requesting permission to land. In spite of the emergency, the Alphans are intrigued by this eccentric character. Koenig clears the Swift for landing. He and Helena Russell go to meet the visitor but find the ship empty. Suddenly, a segment of the flight console rolls outward to greet them. The pilot is a robot. Though primitive in appearance, it is an advanced cybernetic intelligence. Self aware and self programming, the mobile electronic brain is connected to the Swift's on board computer by the antenna cable trailing behind it. When asked its name, the robot admits it has none. It recalls that, after activation, it mispronounced 'brain' as 'Brian', which the Alphans adopt as its moniker. It is the sole survivor of the Star Mission crew. Years ago, they landed on the nearby planet (designated 'Planet D') and the entire crew instantly died. During its visit to Alpha, Brian's antics amuse the staff, especially when it tries to chat up a comely equipment trolley with yellow plastic wheels. While the others are charmed, Maya is concerned when the robot engages in an electronic dialogue with Computer. When learning of the Moon's course change, Brian offers to investigate; in return, it asks if Helena could help identify what killed its captain and crew. Koenig and the doctor return with it to the Swift. Suspicious of Brian, Maya tries to monitor its activity. Opening a channel to the Swift, she discovers the communications system is dead. Unseen by Alpha, the Swift unexpectedly departs with Koenig and Helena aboard. Brian's formerly friendly demeanour turns nasty as it announces their destination is Planet D. Koenig tries to adjust the manual controls, but all functions are channeled through the devious robot. Brian then threatens to open the airlocks and blow the pair out into space unless the Commander surrenders his stun gun. Koenig reluctantly complies and the robot disposes of the weapon. On Moonbase, all main systems are non responsive. It seems the entire computer network has been disabled. Maya recalls Brian's chat with Computer; she speculates that it either blocked every link to the main computer or downloaded the operating system to its own memory core on the Swift before erasing theirs. Either way, Moonbase Alpha is effectively blind. Upon learning the Eagles' on board computers are operating normally, Tony Verdeschi takes up a squadron to rescue the abductees. Koenig presses Brian for information on the Moon's course. It announces the Moon and Planet D are now circling one another—and will continue to do so forever. As the captives digest this revelation, the Swift decelerates, allowing the Eagle posse to catch up. Fearing the mercurial Brian may be planning to blind the four ships, the Commander contacts Verdeschi on Eagle One, ordering him to break off the pursuit. While Koenig assures the security chief that he and Helena are unharmed, the co pilot insults Brian, referring to it as a 'crazy hijacking slot machine'. The robot childishly rants and raves over the astronaut's remark. Koenig commands the pursuit ships and all evacuees to return to Alpha immediately. The Eagles withdraw, and the Swift resumes course for Planet D. Now calm, Brian tries to make friends with Koenig and Helena; as lovers, he says, they should appreciate this private time together. Not trusting the robot, they deny having feelings for each other. To determine the truth, Brian devises a practical 'love test'. It begins by separating Koenig and Helena, instructing them to enter one of the ship's two airlocks alone—and blasting them with beams of concentrated ultraviolet light when they refuse. Once they are sealed inside their respective airlocks, Brian begins siphoning out the air. At any time, he tells them, one may press a button to channel the remaining air into the other airlock—saving its occupant from suffocation. The air thins gradually and, at first, the pair resist. In the end, gasping and floundering, they each hit their buttons simultaneously. Having proven they are a couple in love, Brian is ecstatic. Threatening one lover guarantees control over the other. It childishly whistles 'Here Comes the Bride' as it prepares to land on Planet D.

Жер бетіне қонғаннан кейін, олардың беті тығыз тұманмен жабылған, көру қашықтығы бірнеше метрге дейін төмендейді. Осы жерде ұрлықтың нағыз мақсаты ашылады – өзінің жолынан шығуға болмайтындықтан, ол Коэнигтің үлкен кемеге кіріп отын ядросын алуын қажет етеді. Брайан өзінің өмір бойы сақталатынына сендіреді, оның мақсаты ғаламды мәңгілікке аралап шығу. Үлкен кемеде миллиард жылға жететіндей ядролық отын бар. Хелена Коэнигтің ынтымақтастығын қамтамасыз ету үшін «Swift» кемесінде қалады. Қорғаныш киімдерін киген командир екінші кемеге қарай басады. Ол шетелдік далада жүргенде, «Жұлдыздық миссия» экипажының денелері шашырап жатыр. Олардың сыртқы түрінен атмосфераның уланулы екенін түсінеді. Кеменің алыс жағына айналып өтетін Коэниг «Swift» кемесімен байланыс жоғалтады. Коэниг кеткен сайын Брайан алаңдап, машинаны алаңдату үшін Хелена онымен әңгімелеседі. Брайан капитан Майклдың оны қалай жасағанын және білім бергенін қуанышпен айтады. Оның ашық фотосуреттерін көрсетіп...

Setting down close to the mother ship, they finds the surface is blanketed in a dense mist which reduces visibility to mere metres. Here, the true purpose of the abduction is revealed—unable to navigate the terrain outside, it needs Koenig to board the larger ship and retrieve the fuel core. Brian believes it is immortal; its goal is to roam the universe forever. The mother ship carries enough nuclear fuel to last a billion years. Helena will remain aboard Swift to insure Koenig's cooperation. Clad in protective gear, the commander walks toward the other craft. As he proceeds across the alien moor, he encounters corpses of the Star Mission crew strewn about. From their appearance, he realises the atmosphere is poisonous. Circling around to the far side of the ship, he loses contact with the Swift. The longer Koenig is away, the more agitated Brian becomes; hoping to distract the machine, Helena engages it in conversation. Brian fondly relates how it was constructed and educated by Captain Michael. Displaying candid photos of the man it calls 'Father', it demonstrates affection for the captain as a child would for a parent. Boarding the mother ship, Koenig is pleasantly surprised to find Verdeschi and Maya waiting for him. While the other Eagles returned to base, theirs travelled to Planet D at full thrust, arriving before the Swift. On the command deck, they find Captain Michael sitting at his desk, dead. A check of the ship's computer reveals it, too, has been blinded. This explains why the crew willingly disembarked into a toxic atmosphere and how Captain Michael was left without life support. Not only is Brian mad, but a homicidal maniac as well. On an adjacent work bench, they spy a half assembled construct that bears a striking resemblance to Brian. With this final piece of the puzzle revealed, Koenig now knows how to defeat Brian—by breaking its mind. For this psychological assault, he will need Maya's assistance; as a mouse, the metamorph will be smuggled aboard the Swift in Koenig's pocket. On returning to the other ship, an impatient Brian insists the Commander insert the core into the fuel store immediately. When the transfer is complete, the robot giddily celebrates. As Koenig removes Maya from his jacket, the Swift lifts off. The revelry ends when Brian feels the Maya/Mouse biting its antenna. Koenig states the mouse has come bearing a message from Captain Michael: 'revenge.' Confronting the unstable robot, the commander accuses it of having killed its master. When a flustered Brian denies the allegation, Koenig reveals the truth: Brian blinded the mother ship and killed its beloved father to prevent a new electronic brain from being built. He saw Brian's replacement sitting on a work bench. Just then, Maya appears in the form of Captain Michael. Now confronted by its dead father, Brian blows several circuits out of panic. Koenig and company continue to verbally batter the hysterical robot with repeated accusations. Like a guilty child, Brian tries to hide, ending up in an airlock. Koenig ejects the machine into space, but its antenna is trapped when the outer door cycles shut. Brian threatens to erase his memory core unless he is brought back aboard. The Alphans must proceed cautiously as Brian is linked to the only available working computer. Despite the threat, Koenig orders the antenna cut and the robot set adrift. Begging for mercy, Brian breaks down, sobbing as it offers to give the Alphans anything they want. Later, the main computer is restored using Brian's memory core. The first operation performed is to verify the Moon's present trajectory; the data confirms their course remains unchanged. Hoping to cause confusion with this red herring, Brian the Brain was apparently manipulating the computer from the very beginning. Regarding the robot, the Alphans elect to give it a second chance. The memory core will be returned to Brian—once programmed with a proper sense of morality. Afterward, Koenig and Helena make a date to discuss the results of the love test.

Музыка

Музыкалық қосымшалар Space: 1999 сериалының екінші маусымы үшін Дерек Уодсворт жазған бұрынғы музыкалық үзінділерден қайта өңделді және негізінен "The Metamorph" мен "The Taybor" музыкалық қосымшаларынан құралған.

Өндіріс

Альфалар Брайанға психологиялық шабуыл жасайтын көріне, бастапқыда Майяның қалыпты түріне оралуы көзделген. Робот алаңдағанда, үш Альфа оның күтімді қажет ететінін айтып, Брайанды осы жұмысты орындауға көндіруге тырысады. Осы кезде Майя капитан Майкл кейпінде пайда болып, Брайанды одан да жаңылыстырады. Бұл эпизод соңғы нұсқадан алынып тасталды. Сонымен қатар, Брайанның Компьютер сөйлей алмайды деген сөзі де өшірілді (бұл Барбара Келли Компьютердің даусын орындаған көптеген алдыңғы эпизодтармен тікелей қайшы болды). Кейіннен қайтыс болған капитан Майклдың және оның ақылсыз роботы "Брайанның" даусын британдық актер және комедияшы Бернард Криббинс сомдады. Криббинс BBC балалар бағдарламасы "The Wombles" бойынша барлық кейіпкерлерге дауыс бергенімен және "Jackanory" бағдарламасындағы әйгілі оқушы ретінде танымал. Соңғы кезде Криббинс "Доктор Кто" серігі Донна Ноблдың әкесі Уилфред Мотт рөлін ойнады; ал Мотт кейіннен Дэвид Теннанттың екі бөлімді қоштасу эпизодында "Уақыт соңы" оныншы Доктордың соңғы серігіне айналды. Актерлер мен "Брайан" арасындағы өзара байланысты жақсарту үшін Криббинс тікелей түсірілім кезінде дауысты орындады (кейіннен пост-өндірісте оған металл дыбысы берілді). Роботтың макетін Майкл Шарвелл Мартин, британдық актер және пантомима шебері жасады, ол "The Benny Hill Show" және "No Place Like Home" фильмдеріндегі екінші рөлдерімен танымал. Бұл Майяның "Психон" макияжының түпнұсқа нұсқасын көретін соңғы эпизод болды. ITC басшылары Кэтрин Шеллдің қоңыр пигменттелген құлақтары экранда "ластанған" көрінеді деп шешті. Осыдан кейін оның құлақтарын өзгеріссіз қалдырып, "жақ сүйегі" пигментін азайтуға көшті. "Swift" миниатюрасын Рон Бертон Джерри Андерсонның "Ертеңнен кейінгі күн" туындысы үшін жасады. Модельші Мартин Бауэрдің жұмысымен Брей студиясының арнайы эффекттер тобы кемедегі ракеталық қозғалтқыштың түтінін имитациялау үшін қолданылатын фреон газын сақтауға арналған екі үлкен резервуарды қосты.

The scene where the Alphans begin their psychological attack on Brian was scripted to have Maya first resume her normal form. As the robot became agitated, the three Alphans would comment that it required maintenance and would bombard Brian with pleas to be the one to perform the task. At this point, Maya would appear as Captain Michael to further confound the Brain. This sequence was deleted from the final cut. Also removed was a line where Brian commented that Computer was incapable of speech (in direct contradiction of numerous earlier episodes where the Computer voice was performed by Barbara Kelly). Cast in the dual role of the late Captain Michael and the voice of his mad robotic creation, 'Brian', was British actor and comedian Bernard Cribbins. Cribbins is well known for voicing all the characters in the BBC children's programme The Wombles and as a celebrity story reader on Jackanory. More recently, Cribbins played Wilfred Mott, the grandfather of Doctor Who companion Donna Noble; the Mott character then went on to become the Tenth Doctor's final companion in David Tennant's two part farewell story, "The End of Time". To allow for a natural rapport to develop between the actors and 'Brian', Cribbins performed the voice during the live action filming (which was then altered in post production to give it a metallic quality). The robot prop was operated by Michael Sharvell Martin, a British actor and pantomime dame best remembered for his supporting roles in The Benny Hill Show and No Place Like Home. This would be the final episode where viewers would see the original version of Maya's Psychon make up. ITC executives felt Catherine Schell's vision with the brown pigmented ears read on screen as 'dirty'. After this, her ears would be left natural and the 'sideburn' cheekbone pigment would become less prominent. The Swift miniature was designed by Ron Burton as a landing craft for the Gerry Anderson production The Day After Tomorrow. Built by model builder Martin Bower, the Bray Studios effects team added the two large upper tanks to contain the freon gas used to simulate the ship's rocket exhaust.

Новелизация

Эпизод Майкл Баттерворт пен Дж. Джефф Джонстың 1977 жылы жарық көрген «Ғарыштағы сананың бұзылуы» («Mind Breaks of Space») атты «Ғарыш: 1999» романының екінші жылғы нұсқасына бейімделді. Жоғарыда аталған өшірілген түсірілімдер қолжазбаға қосылды.