Кіріспе
Лиеждік Джулиана (сондай-ақ Монт-Корнильондық Джулиана деп те аталады) (1192 немесе 1193 – 5 сәуір 1258) – қазіргі Бельгиядағы ортағасырлық Норбертиндік канонистка және мистик. Дәстүрлі ғылыми дереккөздер оны 1246 жылы Лиежде алғаш рет тойланған, ал кейіннен 1264 жылы католик шіркеуі қабылдаған Қызыл дене мерекесін (Corpus Christi) ұйымдастырушы ретінде таниды. Жақындағы зерттеулер Гаагадағы Нидерланд Ұлттық кітапханасындағы (KB 70. E.4) қолжазбалардың талдауын және оның латынша өмірбаянының мұқият оқылуын, сондай-ақ бельгиялық ғалым және қазіргі (2023) Лиеж епискобы Жан Пьер Дельвилл жариялаған сындық басылымды қамтиды. Жаңа ғылыми еңбектерде оның музыкалық және діни рәсімдерге қатысты өнерлеріне көптеген сілтемелер кездеседі. Заманауи ғалым әйелдер Джулиананы латынша кеңсесінің бастапқы нұсқасының – Animarum cibus ("Жандарға тағам") авторы деп мойындайды, оның атауы алғашқы антифонының басынан алынған.
Juliana of Liège (also called Juliana of Mount Cornillon), ( 1192 or 1193 – 5 April 1258) was a medieval Norbertine canoness regular and mystic in what is now Belgium. Traditional scholarly sources have long recognized her as the promoter of the Feast of Corpus Christi, first celebrated in Liège in 1246, and later adopted for the Catholic Church in 1264. More recent scholarship includes manuscript analysis of the initial version of the Office, as found in The Hague, National Library of the Netherlands (KB 70. E.4) and a close reading of her Latin vita, a critical edition of which was published in French by the Belgian scholar and current (2023) bishop of Liège, Jean Pierre Delville. Newer scholarly work notes the many references to her musical and liturgical performances. Modern women scholars recognize Juliana as the "author" of the initial version of the Latin Office, Animarum cibus, which takes its title from the beginning of its first antiphon.
Өмірбаян
Джулиана мен оның егіз әпкесі Агнес Льеж князьдік епископтығының Ретиннес ауылында дүниеге келді. Олар бес жасында жетім қалды және Льеждің сыртындағы Монт-Корнильонда жаңадан ашылған хосписке орналастырылды. Канония екі монастырь үлгісінде құрылған сияқты, онда канондар мен канонисттер әрқайсысы монастырьдің жеке қанатында тұрды. Екі қыз бастапқыда канонияның жанындағы шағын шаруашылыққа орналастырылды. Джулиана 13 жасында орденге кіргеннен кейін көп жылдар бойы оның арақханасында жұмыс істеді. Агнес жас кезінде қайтыс болған сияқты, себебі мұрағаттарда оның есімі тағы айтылмады. Джулиана өмірінің басынан бастап Евхаристияны өте құрметтеді (Льеж әйелдерінің көптегені сияқты) және оның құрметіне арналған ерекше мейрам күнін аңсады. 16 жасында Джулиана алғашқы көрінісін көрді, ол кейін бірнеше рет қайталанды. Ол толық жарқыраған айды, диаметрінен қара жолақпен кесілгенін көрді. Уақыт өте келе ол айдың жердегі шіркеудің өмірін бейнелейтінін, ал көмескі сызықтың Мәсіхтің денесі мен қанына арналған литургиялық мейрамның болмауынан хабар беретінін түсінді. Мұндай мейрамды өткізуге ешқандай мүмкіндігі болмағандықтан, ол өз ойларын өзіне сақтап, оларды Лиеждік Евамен, Сент-Мартин базиликасына іргелес жатқан шатырда тұратын және монастырындағы бірнеше сенімді әпкелерімен бөлісті. Оның көрінісі оның өмірбаянының суреттелген әрпінде бейнеленген, ол Парижде, Bibliothèque de l'Arsenal (MS 945, fol. 2) сақталады. 1225 жылы ол екі канонияның приоры болып сайланды және өз көрінісін мойындаушысы, Лозанналық канон Иоаннға (Сент-Мартин базиликасының коллегиялық тарауының дінсіз каноны) айтты. Канон Иоаннның Лиежге жиналған көрнекті француз теологтарымен және доминикан профессорларымен көптеген байланыстары болды. Олардың ішінде Лиеж епискобы Роберт де Торете, Франциядағы Доминикан провинциалы Хью де Сент-Шер және Лиеж архидиаконы Жак Панталеон, кейіннен Верден епархиясының епискобы, содан кейін Иерусалимнің латын патриархы және ақырында папа, Папа Урбан IV атымен билік еткен. Иоаннның Джулиананың көрінісін осы беделді діни басшыларға жеткізгені айтылады. Бұл теологтар мерекеге деген құлшыныстың католик дініне қайшы емес екендігіне бірауыздан келісіп, оны бекітуді қолдады. Жергілікті діни биліктің рұқсатын алғаннан кейін Джулиана әлі жас болған канон Иоаннмен бірге жұмыс істей бастады. Олар бірлесіп Animarum cibus кеңсесінің бастапқы нұсқасын жазды. Бұл ерте кеңсе Нидерланды Ұлттық кітапханасының Гаагадағы (KB 70. E.4) қолжазбасында сақталған. 1246 жылы епископ Роберт өзінің епархиясы үшін Мәсіхтің денесі мен қанының алғашқы мейрамын ұйымдастырды. Алайда ол сол жылы қайтыс болды және оны аяқтауға үлкермеді, бірақ мейрамды Сент-Мартин канондары атап өтті. Джулиананың өмірі толассыздыққа толы болды, негізінен Льежда кең таралған діни және саяси дау-дамайлардың салдарынан: жаңа құқықтарды талап ететін жаңадан пайда болған қалалық орта тап, Гвельфтер мен Гибеллиндер арасындағы саяси бәсекелестік және Фландриядағы төменгі дворяндар арасындағы ішкі жанжалдар. Бұл жанжалдар осы қозғалыс үшін қолайлы жағдай туғызды. Джулиана канонияның приоры болғанда, қатаң Августиндік ережелерді қайта орнатты. 1240 жылы канония мен оған іргелес жатқан арақхана Роджер деген кісіге қарады. Ол бірден Джулиананы да, оның сөзін де ұнатпады және азаматтарды оған қарсы қоздырып, аурухана қаражатын бұрып, ұрлады деп айыптады. Ол досы Ева ханымның қорғанына қашып барып, содан кейін базиликаға іргелес орналасқан канон Иоаннның үйіне қабылданды. Лиеж епискобы Роберт Торотттің көмегімен Джулиананың кінәсі ақталып, каноникадағы бұрынғы лауазымына қайта оралды. Роджердің куәлігі алынды. Алайда 1247 жылы епископ Роберт қайтыс болғаннан кейін Роджер жаңа епископ Генри де Гелдренің басшылығымен Монт-Корнильонды қайтадан бақылауға алды, ал Джулиана қайтадан қуып шығарылды. Джулиананың өмірбаянындағы бұл оқиғалар, белгілі бір дәрежеде, Папа Иннокентий IV-тің Фридрих II-ні айыптауымен күшейтілген бос епископтық бәсекелестікке байланысты үлкен тарихи фонды көрсетеді. Содан кейін Джулиана Робермонт, Валь-Бенуа, Валь-Нотр-Дамдағы цистерциан монастырларында, содан кейін кедей бегиандардың арасында баспана тапты. Кельндік архиепископ Конрадтың әпкесі болған абыстай Именнің көмегімен Джулиана Салцинндегі цистерциан абатханасында және ақырында Намур графтығындағы Фосс-ла-Виллде тұрып, қайтыс болғанға дейін уединениеде өмір сүрді. Өлім төсегінде ол мойындаушысы Иоанннан, көптен бері жасырылған құпияларды ашуын сұрады. Бірақ оның Лиежден келген достарының ешқайсысы келмеді. Оның өлімінен кейін, оның тілегі бойынша, досы цистерциандық монах Гоберт д'Аспремон оның денесін Виллер абаттығына көшірді. Келесі жексенбіде оның қалдықтары қабірстанның қасиеттілерге арналған бөлігіне көшірілді. Оның культі дереу дамыды, бірақ ол 1869 жылға дейін Папа Пий IX-тың ресми танылуын алмады.
Құрмет
1261 жылы архидиакон Панталеон папа болып сайланды және Папа Урбан IV деген есімді қабылдады. 1264 жылы Урбан IV «Transiturus de hoc mundo» папалық бұйрығы арқылы Корпус Кристи мерекесін Елуінші күнінен кейінгі бейсенбіде бүкіл Латын шіркеуінің мерекесі ретінде орнатып, жариялады. Бұл Латын обряды тарихындағы папаның ресми бекіткен алғашқы жалпыға ортақ мерекесі болды. Мереке дәстүрлі түрде Ынтымақ жексенбісінен кейінгі бейсенбіде тойланады, бірақ 1969 жылғы литургиялық реформаларда Папа Павел VI кезінде әр елдің епископтары оны келесі жексенбіге ауыстыруға құқық берілді. Джулиана 1869 жылы Папа Пий IX тарапынан қасиетті деп жарияланды және Папа Иоанн Павел II оны Корпус Кристи мерекесінің 750 жылдығына орай жазған хатында еске алды. Оның мереке күні 6 сәуір.