Кіріспе
Иттердегі медициналық жағдай. Алқа дисплазиясы – иттің алқа буынының бірнеше даму аномалиясын қамтитын жағдай, атап айтқанда, шеміршек немесе оны қоршаған құрылымдардың өсуі. Бұл аномалиялар, «біріншілік зақымданулар» деп белгілі, остеоартриттік процестерге алып келеді. Алқа дисплазиясы – кейбір ит тұқымдарында жиі кездесетін жағдай. Көптеген біріншілік зақымданулар остеохондрозбен, буын шеміршегінің ауруымен, және остеохондрит дисеканс (ОКД) – буын бетіндегі шеміршек бөлігінің ажырауымен байланысты. Алқа дисплазиясының басқа да жиі кездесетін себептері – бірікпеген анконеалдық процесс (UAP) және фрагменттелген немесе бірікпеген медиалдық короноидтық процесс (FCP немесе FMCP). Бұл мәселе күш бала кезінде дамиды, көбінесе анық белгілері байқалмайды, бірақ ауырсыну немесе қатысу, созу кезінде дискомфорт немесе өтемақылық белгілер болуы мүмкін. ОКД кезінде буынның дамуы барысында шеміршектің қалыпты түрде сүйекке айналуы сәтсіз аяқталады немесе кешігеді. Шеміршек өсуін жалғастырады және жарылуы немесе некрозға ұшырауы мүмкін. Себебі нақты белгілі емес, бірақ генетика, жарақат және тамақтану (мысалы, кальцийдің артық мөлшері және С витаминінің жетіспеуі) болуы мүмкін. ОКД-мен байланысты нақты жағдайлар: иық сүйегінің медиалдық короноидты процесінің фрагментациясы (FMCP) және иық сүйегінің бірікпеген анконеалдық процесі (UAP). Алқаның барлық түрлеріндегі ОКД көбінесе ірі тұқымды иттерде кездеседі, ал симптомдары 4-8 ай аралығында басталады. Көп жағдайларда остеоартрит кейінірек дамиды. UAP – иық сүйегінің анконеалдық процесінің сүйектесу орталығының ажырауынан туындайды. FMCP – короноидтық процестің иық сүйегімен бірігуінің сәтсіздігінен болады.
Elbow dysplasia is a condition involving multiple developmental abnormalities of the elbow joint in the dog, specifically the growth of cartilage or the structures surrounding it. These abnormalities, known as 'primary lesions', give rise to osteoarthritic processes. Elbow dysplasia is a common condition of certain breeds of dogs. Most primary lesions are related to osteochondrosis, a disease of the joint cartilage, and osteochondritis dissecans (OCD), the separation of a flap of cartilage on the joint surface. Other common causes of elbow dysplasia include an ununited anconeal process (UAP) and fragmented or ununited medial coronoid process (FCP or FMCP). The problem develops in puppyhood, although often is subclinical, and there may be pain or stiffness, discomfort on extension, or other compensating characteristics. In OCD, the normal change of cartilage to bone in the development of the joint fails or is delayed. The cartilage continues to grow and may split or become necrotic. The cause is uncertain, but possibly includes genetics, trauma, and nutrition (including excessive calcium and decreased vitamin C intake). OCD lesions found in the elbow at the medial epicondyle of the humerus are caused by disturbed endochondral fusion of the epiphysis of the medial epicondyle with the distal end of the humerus, which may in turn be caused by avulsion of the epiphysis. Specific conditions related to OCD include fragmentation of the medial coronoid process of the ulna (FMCP) and an ununited anconeal process of the ulna (UAP). All types of OCD of the elbow are most typically found in large breed dogs, with symptoms starting between the ages of 4 and 8 months. Osteoarthritis will develop later in most cases. UAP is caused by a separation from the ulna of the ossification center of the anconeal process. FMCP is caused by a failure of the coronoid process to unite with the ulna.
Диагностика және емдеу
Диагноз рентген сәулелері, артроскопия немесе КТ (компьютерлік томография) арқылы қойылады. Қатты ақсаған жағдайларда, әсіресе жоғары артқы плечо сүйегінің аралық бөлігінің бұзылысы (UAP) болғанда, операция жасау ең жақсы шешім. Дегенмен, медиалдық омыртқаның эпикондилінің фрагменттік остеохондроздық бұзылысы (FMCP) және иық сүйегінің медиалдық эпикондилінің остеохондроздық бұзылысы (OCD) жағдайында консервативті емдеу көбінесе жеткілікті. Иттерге жүйелі түрде жаттығулар жасалып, ауырсынды басатын дәрілер беріледі, және 12-18 ай аралығында ақсау көбінесе жақсарады немесе тоқтатылады. Операция жасалмаса, UAP тез артрозға ұласады, бірақ FMCP-де артроз көбінесе операциямен немесе онысыз дамиды. Остеоартрит – иық сүйегінің OCD-сының медициналық немесе хирургиялық емдеуге қарамастан, жиі кездесетін салдары.
Хирургиялық емес емдеу
Консервативті емге қабынуға қарсы емес стероидтік препараттар, ауырсынды басатын дәрілер, салмақты басқару және физикалық белсенділікті шектеу кіреді.
Бүйірдің толық алмастырылуы
Шынтақ – күрделі буын, ол дене салмағының 60% -ын көтереді және жамбас буынымен салыстырғанда мәселелерге нашар төзімді. Осының салдарынан, шынтақ алмастыру жамбас алмастырудан күрделірек, оңалту процесі ұзаққа созылуы мүмкін, және қозғалыста белгілі бір шектеулер қалуы ықтимал. 2005 жылы дереккөздер 80-85% (шамамен 6-дан 5-і) сәттілік деңгейі туралы айтысты.
Егер алмастыру сәтсіз болса, таңдау мүмкіндіктері аз болады; артродезис (буынның хирургиялық біріктірілуі) ауырсыздан құтылуға көмектеседі, бірақ салқау қозғалысқа алып келуі мүмкін. Дегенмен, артродезис өзі де ұзақ қалпына келтіруді талап ететін күрделі операция, және артродезис қажет болған жағдайда, басқа жақын орналасқан буындарға қосымша жүктеме түседі, сондықтан басқа аяқ және иық буындарының, мысалы, остеоартрит сияқты аурулары нашарлауы мүмкін.
Өсімдіктерді селекциялық мақсатта жіктеу
Америка Құрама Штаттарындағы Жануарларға арналған Ортопедиялық Қоры көбейтуге арналған иттердің шынтақ рентген суреттерін сараптайды.