Кіріспе

Испан суретшісі, метро станциясы.

Антонио Саура Атарес (22 қыркүйек 1930 – 22 шілде 1998) – испан суретшісі және жазушысы, соғыстан кейінгі кезеңде Испаниядағы маңызды суретшілердің бірі. Оның туындылары бірнеше буын суретшілерге әсер етіп, сын тұрғысынан айтулы даусы естерде қалды.

Өмірбаян

Ол 1947 жылы Мадридте туберкулезбен ауырып, бес жыл бойы төсекте жатып, сурет салу мен жазуды бастады. Бастапқыда ол көптеген суреттер мен картиналар жасады, олар көбінесе түсті сюрреалистік сипатқа ие, ойдан шығарылған пейзаждарды бейнелейді, бай түсті палитраны ұсынатын тегіс өңдеуді қолданады. Ол Ханс Арп пен Ив Тангуйді өзінің көркемдік ықпалы деп атады. 1952 жылы және 1954–1955 жылдары Парижде болды, онда Бенджамин Перетпен танысып, сюрреалистермен байланысқа түсті, бірақ көп ұзамай топтан бөлініп, досы, суретші Симон Хантайдың қомпаниасына қосылды. Ол қабылдама техникасын қолдана отырып, импровизациялық стильді қабылдады және абстрактілі сипаттағы картиналар жасады, олар әлі де органикалық, кездейсоқ дизайнмен өте түрлі-түсті болды. Оның туындыларында әйел денесі немесе адам бейнесінің архетипіне айналатын формалар 1950 жылдардың ортасында алғаш рет пайда болды. 1956 жылдан бастап Саура өзінің ең маңызды туындылары болып табылатын әйелдер, жалаңаш бейнелер, автопортреттер, қаптар мен айқышқа шегеленген бейнелерді жасауға кірісті, оларды кенепке де, қағазға да салған. 1957 жылы Мадридте ол "Эль-Пасо" тобын құрды және 1960 жылы тарағанға дейін оның директоры болды. Осы кезеңде Саура Мишель Тапиемен танысты. 1950 жылдары Париждегі Родольф Штадлер галереясында өзінің алғашқы жеке көрмесін өткізді, және өмір бойында онда үзбей көрмелер ұйымдастырды. Штадлер оны Мюнхендегі Отто ван де Лу мен Нью-Йорктегі Пьер Матисске таныстырды, екеуі де оның жұмыстарын көрсетіп, оның өкілі болды, соңында оның картиналары ірі музейлердің коллекцияларына енді. Палитрасын қара, сұр және қоңыр түстермен шектеп, Саура өзінің ұрпағының қозғалыстары мен тенденцияларынан тәуелсіз жеке стилін бекітті. Оның туындылары Веласкес пен Гойя дәстүрінде жасалған. 1959 жылдан бастап ол көптеген кітаптарды суреттеуге кірісті, оның ішінде Сервантестің "Дон Кихоты", Оруэллдің "1984", Ностлингердің "Пиноккио" адаптациясы, Кафканың "Түбіртектері", Квиведоның "Үш көрінісі" және тағы да көптеген кітаптар кірді. 1960 жылы Саура дәнекерленген металл элементтерден жасалған мүсіндер жасады, олар адам бейнесін, кейіпкерлерді және айқышқа шегеленген бейнелерді бейнелейді. 1967 жылы ол Парижге тұрақты қоныс аударды және Франконың Испаниясына қарсы оппозицияға қосылды. Францияда ол саясат, эстетика және көркемдік шығармашылық салаларында көптеген пікірталастар мен дауларға қатысты. Сондай-ақ, ол өзінің тақырыптық және суреттік тізімін кеңейтті. "Әйел-кресло" (Femmefauteuil) сериясымен қатар, ол "Қиял суреттері", Гойяның Иті және Гойяның қиял суреттері серияларында жұмыс істеді. 1971 жылы ол уақытша кенепке сурет салудан бас тартып, өзін жазуға, сурет салуға және қағазға сурет салуға арнады. 1977 жылы Рольф Лаутер мен Антонио Саура Париждегі Родольф Штадлер галереясында алғаш рет кездесіп, ұзаққа созылған әңгіме мен достық қарым-қатынас орнатты. 1979 жылы осы ынтымақтастық Маргарет Лаутердің Мангейм галереясында 50-ден астам сурет пен эскиздері бар алғашқы ірі ретроспективаға жол ашты, содан кейін көптеген басқа көрмелер ұйымдастырылды. 1989 жылы Лаутер, Франкфурттағы Заманауи өнер музейінің бас кураторы, Катарина Виннекеспен бірлесіп Саура, Милларес және Каногардың туындыларынан тұратын "Зардап шеккен адам" атты Франкфурт көрмесін ұйымдастырды. 1977 жылы Саура өзінің жазбаларын жариялай бастады, сондай-ақ ағасы, кинорежиссер Карлос Саурамен бірлесіп, театр, балет және опера үшін бірнеше декорациялар жасады. 1983 жылдан 1998 жылы қайтыс болғанға дейін ол барлық тақырыптары мен бейнелеріне қайта оралды.