Ян Килински: Польша сарбазы және Костюшко көтерілісінің басшысы
Jan Kiliński
Ян Килински – польский солдат, герой восстания Костюшко 1794ж. Возглавил Варшавское восстание против русской армии, член временного правительства Польши.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Поляк сарбазы Ян Килинский (1760 жылы Тжемезнода дүниеге келген, 1819 жылғы 28 қаңтарда Варшавада қайтыс болған) – поляк сарбазы және Костюшко көтерілісінің командирлерінің бірі. Кәсібі бойынша аяқкиім тігуші болған ол 1794 жылы Варшавадағы орыс гарнизонына қарсы Варшава көтерілісіне жетекшілік етті. Сондай-ақ ол Польшаның уақытша үкіметінің мүшесі де болды.
Polish soldier
Jan Kiliński (1760 in Trzemeszno 28 January 1819 in Warsaw) was a Polish soldier and one of the commanders of the Kościuszko Uprising. A shoemaker by trade, he commanded the Warsaw Uprising of 1794 against the Russian garrison stationed in Warsaw. He also became a member of Polish provisional government.
Өмірбаян
Ян Килинский Ұлы Польша воеводтығының шағын қаласы Тремезнода дүниеге келген. 1780 жылы Варшаваға қоныс аударды, ал 1788 жылы аяқ киім шебері болды. Ол 1791 және 1793 жылдар аралығында қатарынан үш рет қалалық кеңестің мүшесі болып сайланды. 1794 жылғы Варшава көтерілісі кезінде Килинский Ұлттық қарулы жасақты құрып, өзінің күштерін, сондай-ақ реттелген армияның күштерін орыс басқыншылық күштеріне қарсы жетектеді. Сол жылдың 19 сәуірінде орыс әскері шегінгеннен кейін, ол Варшава қаласының Костюшко көтерілісіне қосылуына қол қойды және қаланың уақытша басқару органы – Уақытша Кеңеске мүше болды. Бірақ Кеңес көп ұзамай таратылып, өкілеттіктері Тадеуш Костюшкоға берілді, ал Килинский өзінің жасақтарын күшейтуге көшті. Оның жасақтары 20 000-нан астам адамнан құралды және 1794 жылдың 28 маусымында реттелген поляк армиясымен байланысу үшін майданға жіберілді. Сол жылдың 2 шілдесінде Костюшко Килинскиді полковник шеніне көтерді. Көтеріліс сәтсіз аяқталғаннан кейін Килинский прус билігі тарапынан тұтқындалып, орыстарға тапсырылды, олар оны Санкт-Петербургтегі Петр мен Павел бекінісіне қамады. 1796 жылы босатылғаннан кейін ол Вильнюста қысқа уақыт тұрды. Бірақ, патша үкіметіне қарсы құйрық сөздер айтқандығы үшін тағы да тұтқындалып, Ресейге күштеп көшірілді. Отанына оралғаннан кейін Варшавада қоныстанды және 1819 жылдың 28 қаңтарында қайтыс болды. Килинский Повузский зиратындағы шіркеудің мазарда жерленді. Оның естеліктері 1830 және 1899 жылдары жарық көрді (тиісінше 1-ші және 2-ші томдары).
Jan Kiliński was born in Trzemeszno, a minor town in the Greater Poland voivodeship. In 1780 he settled in Warsaw, where he became a shoemaking master in 1788. One of the most prominent burghers of the time, he was elected member of the city council three times in a row between 1791 and 1793. During the Warsaw Uprising of 1794, Kiliński formed a unit of National Militia and led his forces, along with the forces of the regular army, against the Russian occupation forces. On April 19 of that year, following the Russian withdrawal, he signed the Access of the city of Warsaw to the Kościuszko's Uprising and entered the Provisional Temporary Council, a temporary ruling body of the city. The council was soon disbanded and passed its powers to Tadeusz Kościuszko, and Kiliński focused on strengthening his militias. His forces grew to over 20,000 men at arms and on 28 June 1794 were dispatched to the front to link up with the regular Polish Army. On 2 July the same year Kościuszko promoted Kiliński to the rank of Colonel. After the failure of the uprising, Kiliński was arrested by the Prussian authorities and handed over to the Russians, who then imprisoned him in the Peter and Paul Fortress, in St. Petersburg. Upon his release in 1796, he lived in Vilna for a short time. However, he was yet again arrested for conspiracy against the tsarist authorities and forcibly resettled in Russia. Upon his return he settled in Warsaw, where he died on 28 January 1819. Kiliński was buried in a crypt at the Powązki Cemetery Church. His memoirs were posthumously published in 1830 and 1899 (1st and 2nd volumes, respectively).
Құрметтеулер
Львов қаласындағы Килинский саябағы оның құрметіне аталған.