Triosteum – гүлді өсімдіктер туысы. Солтүстік Америка мен Азияда 6 түрі өседі. Атауы грекше "үш сүйек" дегенді білдіреді, жемісіндегі үш қатайған тұқымдарына байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер туысы
Genus of flowering plants
Triosteum, американдық ағылшын тілінде көбінесе жылқы гениясы немесе, сирек кездесетін қызба, ал стандартты қытай тілінде 莛子藨属 (ISO) деп аталады, Caprifoliaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы. Барлығы алты түрден тұратын туыстың Солтүстік Америкада үш түрі, ал Шығыс Азияда тағы үш түрі өседі.
Triosteum, commonly known in American English as horse gentian or, less commonly, feverwort, and, in Standard Chinese as 莛子藨属 (ISO), is a genus of flowering plants belonging to the family Caprifoliaceae. A genus of six species in total, it has three species native to North America, and three more in eastern Asia.
Тұқым атауларының шығу тегі
Triosteum атауы грек тіліндегі tria "үш" және osteon "сүйек" сөздерінің қосындысы, әрбір дүрмегіндегі (жидесіндегі) үш қатты пиренге (қауыздыққа / тұқымға) сілтеме жасайды, яғни "үш қауызды (сүйектей қатты)" деген мағынаны білдіреді.
The name Triosteum is a compound of the Greek tria 'three' and osteon 'bone', in reference to the three hard pyrenes ( pips / pits ) in each drupe ( berry ) giving the meaning 'having three pits ( as hard as ) bone'.
Сипаттама
Триостеум түрлері – бай орманды жерлерде өсетін көпжылдық шөптесін өсімдіктер. Әрбір өсімдік әдетте 1-ден 4 футқа (0,3-тен 1,2 метрге) дейін биіктігі бар, тік, дөңгелек, түкті, қуысты сабақтан тұрады. Жапырақтары қарама-қарсы орналасқан, жұмыртқа-ланцет пішінді және жиекті. Гүлдері ақшылдан қызғылт түске дейін болады және жапырақ қойнауларындағы омыртқалар түрінде немесе гүлшоғырларында орналасады. Жемісі – дрюпа. Ол түрлеріне байланысты ақ, сары, қызғылт немесе қызыл түсті болуы мүмкін.
Triosteum spp. are perennial, herbaceous plants of rich woods. Each plant typically consists of at least one erect, round, hairy, fistular stem, 1 to 4 feet (0.3 to 1.2m) high, with opposite ovate lanceolate entire leaves, and whitish to purplish flowers presented either in axillary whorls or terminal racemes. The fruit is a drupe. It may be white, yellow, orange, or red, depending on the species.
Өсіру
Бұл туыстың кейбір түрлері әдемі түсті жемістері үшін кейде өсіріледі, бірақ бұл өсімдіктер "біршама бұталы көпжылдықтар" деп сипатталған, ал олардың гүлдері, жалпы алғанда, туысқан Lonicera туысының – балдырғандардың гүлдерінен кішкентай және әдемі емес.
Certain species in the genus are sometimes cultivated for their colorful fruits, although the plants have been characterised as 'somewhat weedy perennials' and their flowers are, in general smaller and less showy than those of the related genus Lonicera, the honeysuckles.
Қолданылуы
Америка түрлері: кептірілген және қуырылған жемістері кейде кофеге орнына қолданылған, бірақ олардың басты құндылығы – дәрілік қасиеттері. Тамырлары құстыру және жеңіл іш тазартатын ретінде пайдаланылған. Бұл дәрі кейде оны алғаш зерттеген доктор Тинкердің атымен «Тинкер тамыры» деп аталады. Азиялық түрлер: Гималайда *Triosteum himalayanum* Wallich піскен жемістері «қан тазарту» үшін қолданылған.
American species : the dried and roasted fruits have been occasionally used as a substitute for coffee; but they are chiefly valued for their medicinal properties, the roots having been used as an emetic and mild cathartic. The drug is sometimes called Tinker's root, after Dr. Tinker, who first brought it to notice. Asiatic species : The ripe fruits of Triosteum himalayanum Wallich. have been used for 'blood purification' in the Himalayas.
Химия
Жақында Triosteum pinnatifidum Maxim тамырларынан бес монотерпен индол алкалоидтары (винкозамид 6′ O β d глюкопиранозид (1), винкозамид (2), стриктозамид (3), стриктозидин (4) және 5(S) 5 карбоксистриктозидин (5)), екі монотерпен дигликозиді (Глюкозидтерді қараңыз) (урцеолид (6) және 4(S) 4 гидроксиурцеолид (7)) және 10 иридоид (триохимас A–C, наукледал, секкологанин диметил ацеталы, грандифлорозид, сверозид, логанин, вогелозид және (E) альдосекологанин) бөліп алынды. Аталған иридоидтардың көпшілігі логаниннен немесе секкологаниннен, C1 позициясында глюкоза тобымен алынған. Бұл жағдайлар Triosteum және Lonicera туыстарының арасындағы жақын қарым-қатынасты көрсетеді және логаниннен немесе секкологаниннен алынған иридоидтарды Caprifoliaceae тұқымдасының химиотаксономиялық маркерлері деп қарастыруға болады деген пікірді қолдайды.
Five monoterpene indole alkaloids (vincosamide 6′ O β d glucopyranoside (1), vincosamide (2), strictosamide (3), strictosidine (4), and 5(S) 5 carboxystrictosidine (5)), two monoterpene diglycosides ( see Glycoside ) (urceolide (6) and 4(S) 4 hydroxyurceolide (7)) and 10 iridoids, ( triohimas A–C, naucledal, secologanin dimethyl acetal, grandifloroside, sweroside, loganin, vogeloside and (E) aldosecologanin ) have recently been isolated from the roots of Triosteum pinnatifidum Maxim. Most of the iridoids in question were derived from loganin or secologanin with a glucose moiety at C 1 position and these findings indicate a close relationship between the genera Triosteum and Lonicera, and support the viewpoint that the iridoids derived from loganin or secologanin could be considered chemotaxonomic markers for the family Caprifoliaceae.