Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құстар туысы – шүмек туысы. Passer – шүмектер туысы, сондай-ақ нағыз шүмектер деп те аталады. Бұл туысқа 28 түр кіреді, оның ішінде үй шүмегі мен Еуразия ағаш шүмегі бар, бұл екі түр әлемдегі ең көп таралған құстардың қатарында. Олар қалың мүсірлі, тұқым жеуге бейімделген шағын құстар, көбінесе сұр немесе қоңыр түсті болады. Ескі әлемде туған, кейбір түрлері бүкіл әлемге таратылған.
Genus of birds
the sparrow genus
Passer is a genus of sparrows, also known as the true sparrows. The genus contains 28 species and includes the house sparrow and the Eurasian tree sparrow, two of the most common birds in the world. They are small birds with thick bills for eating seeds, and are mostly coloured grey or brown. Native to the Old World, some species have been introduced throughout the world.
Таксономия
Пасер туысын 1760 жылы француз зоологы Матурин Жак Бриссон енгізді. Түрлік түрі кейіннен үй шабартығы (Passer domesticus) деп белгіленді. "Пасер" атауы латын тілінде "шабартық" деген мағынаны білдіреді.
The genus Passer was introduced by the French zoologist Mathurin Jacques Brisson in 1760. The type species was subsequently designated as the house sparrow (Passer domesticus). The name Passer is the Latin word for "sparrow."
Сипаттама
Бұл шағын, жуан денелі қоңыр немесе сұр құстар, көбінесе қара, сары немесе ақ іздерімен. Олардың ұзындығы каштаналық торғай (Passer eminibey) – шамамен және аралығында, ал тоқылдақ мүңкілді торғай (Passer gongonensis) – шамамен және аралығында болады. Оларда мықты, қысқа конусты мүңкілер, иісті үстіңгі бөлігі және дөңгелектелген ұштары бар. Барлық түрлердің дауысы үй торғайының шырылдауына немесе «тшилп» дыбысына ұқсас, ал кейбіреулері, үй торғайы болмаса, күрделі әндерге ие.
These sparrows are plump little brown or greyish birds, often with black, yellow or white markings. Typically long, they range in size from the chestnut sparrow (Passer eminibey), at and , to the parrot billed sparrow (Passer gongonensis), at and They have strong, stubby conical beaks with decurved culmens and blunter tips. All species have calls similar to the house sparrow's chirrup or tschilp call, and some, though not the house sparrow, have elaborate songs.
Тарату
Оның көп бөлігі Африка мен Оңтүстік Еуразияның жылы климатты аймақтарындағы ашық ортада табиғи түрде кездеседі. Эволюциялық зерттеулер осы туыстың Африкада пайда болғанын көрсетеді. Бірнеше түр адамдармен бірге өмір сүруге бейімделген, бұл әсіресе үй шаңырағына адамдармен тығыз байланыста, Еуразия ареалын, мүмкін, оның бастапқы мекені болған Таяу Шығыстан әлдеқайда кеңейтуге мүмкіндік берді. Табиғи таралудан басқа, үй шаңырағы өзінің табиғи ареалынан тыс әлемнің көптеген аймақтарына, соның ішінде Америка, Сахара асты Африка және Австралияға әкелінді. Еуразиялық ағаш шаңырағы да кішкентай аумақта жасанды түрде таратылды, Австралияда және АҚШ-тың Миссури және Иллинойс штаттарындағы жергілікті популяцияларда кездеседі. Көптеген шаңырақ тұқымдас түрлер үйіршіл және үлкен топтарды құрайды.
Most of its members are found naturally in open habitats in the warmer climates of Africa and southern Eurasia. Evolutionary studies suggest the genus originated in Africa. Several species have adapted to human habitation, and this has enabled the house sparrow in particular, in close association with humans, to extend its Eurasian range well beyond what was probably its original home in the Middle East. Apart from this natural colonisation, the house sparrow has been introduced to many parts of the world outside its natural range, including the Americas, sub Saharan Africa, and Australia. The Eurasian tree sparrow has also been artificially introduced on a smaller scale, with populations in Australia and locally in Missouri and Illinois in the United States. Most Passer species are gregarious and will form substantial flocks.