XIII ғасыр композиторы және ақыны Юлиан Шпейерлік

Кіріспе

Юлиан Шпайерлік (Julianus Teutonicus; шамамен 1250 ж. қайтыс болды), сондай-ақ Шпайерлік Юлиан деп те аталады, XIII ғасырдың неміс францискан композиторы, ақыны және тарихшысы болды. Шпайерде туған Юлиан Париж университетінде оқыды және Филипп II Август пен Франция королі Людовик VIII билік еткен кезде патшалық капелласының музыкалық директоры болды. Кейін ол жаңадан құрылған Франциск орденіне мүше болу үшін кетіп қалды, бірақ нақты қашан болғаны белгісіз. 1227 жылы Юлиан ағасы Симон Анжеликпен бірге Германияға сапар шекті, сол кезде ол Ассизидің бас жиналысымен Германия провинциалы болып тағайындалды. 1230 жылдың мамыр айында Ассизиде Әулие Францисктің мәйітіне қатысты рәсімде болған болуы мүмкін. Содан кейін ол Париждегі Минориттердің үлкен монастырінде қайтадан өмір сүрді, онда ол хор жетекшісі және реффекториядағы оқуды бақылайтын корректор месасы (correctores mensae) қызметін атқарды. Орта ғасырларда Юлиан Шпайерлік композитор және ұйқасты өлеңдердің авторы ретінде жоғары құрметке ие болса да, ол он тоғызыншы ғасырдың соңына дейін ұмытылып кеткен. Ол Әулие Франциск Ассизскийдің ұйқасты Офисін (historia) (1229 жылдың 23 ақпаны мен 1235 жылдың 4 қазаны аралығында жазылған), сондай-ақ 1232 жылдың 30 мамырында қасиетті деп жарияланған Падуандық Әулие Антонийдің шығармасын жазғаны белгілі (1241 жылдан кейін жазылған). Бұл музыкалық және поэзиялық шедеврлер әлі де францискандар тарапынан қолданылуда. Бұл туындылар өлеңдерінің үйлесімділігі, ырғағы және ұйқасы, сондай-ақ музыкалық композиция ретіндегі көркемдігімен ерекшеленеді. Үшінші ноктурнның (антифондар) тек бірнеше сөйлемдерін ғана Папа Григорий IX және кардиналдар жазған, ал қалғаны Юлианның туындысы. Францискан орденінен тыс жерлерде де ырғақтық құрылым жиі көшіріліп, өлеңдердің толық бөліктері (әсіресе Әулие Францисктің ырғақты тарихынан) Юлианның әуендеріне ешқандай өзгеріссіз қойылатын. Юлиан Шпайерлік Францискандар мен Доминикан ордендері өз мерекелерінде қолданған Әулие Доминиктің (1221 ж. қайтыс болды) поэтикалық баяндамасының қанша бөлігіне жауапты екені белгісіз. Әулие Франциск пен Антонийдің массалық формуласының кейбір бөліктері оның музыкалық және поэзиялық туындылары екені сөзсіз. Ғасыр тоғысында ғана Юлиан "Легенда Әулие Франциск туралы" және "Падуандық Әулие Антонийдің анонимді өмірі" авторларының бірі ретінде танылды.

Julian of Speyer (Julianus Teutonicus; died c. 1250), also known as Julian of Spires, was a German Franciscan composer, poet and historian of the thirteenth century. Born in Speyer, Julian studied at the University of Paris and was the musical director for the royal chapel during the reigns of Philip Augustus and Louis VIII of France. Eventually, he left to become a member of the newly founded Order of St Francis, but exactly when is not known. In 1227, Julian accompanied Brother Simon Angelicus to Germany, when he was made Provincial of Germany by the General Chapter of Assisi. It is probable that he was present at the translation of St. Francis at Assisi in May 1230. Afterwards, he lived in Paris again at the great convent of the Minorites, where he was choir master as well as corrector mensae (who oversees the reading in the refectory). Although in the Middle Ages, Julian of Speyer was held in high respect as a composer and writer of rhymed offices, he was almost forgotten until the end of the nineteenth century. It is certain that he composed the rhymed Office (historia) of St. Francis of Assisi (written between 23 February 1229 and 4 October 1235), as well as that of St. Anthony of Padua, who was canonized on 30 May 1232 (composed just after 1241). Both these musical, as well as poetical, masterpieces are still used by the Franciscans. These works are distinguished for the harmony, rhythm, and rhyme of the verses, and for their sublime expressiveness as musical compositions. Only a few sentences in the third nocturn (the antiphons) were written by Pope Gregory IX and the cardinals; the rest is entirely Julian's composition. Even outside the Franciscan Order the rhythmic structure has often been copied, with whole verses being frequently taken (especially from the Historia rhythmica of St. Francis) and set to Julian's melodies without any changes. It is not known how much of the poetic narrative of St. Dominic (d. 1221), used on his feast by both Franciscans and Dominicans, belongs to Julian of Speyer. Some portions at least of the mass formula of Sts. Francis and Anthony are undoubtedly his musical and poetical compositions. Only in the turn of the century was Julian recognized as the author of the Legenda S. Francisci and of the Vita ab auctore anonymo of St Anthony of Padua.

Сілтемелер

Шпейерлік Юлиан, newadvent.org. 2024 жылғы 23 ақпанда қарастырылды.