Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс контр-барлау операциясы: «Англия ойыны»
Englandspiel
Екінші дүниежүзілік соғыста Германияның Англия ойыны (Englandspiel) операциясы – британдық SOE ұйымының голланд қарсыластарын қаңғытқан тыңшылық әрекет. 54 агент тұтқындалды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германияның Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қарсы барлау операциясы
German World War II counter espionage operation
Englandspiel (England Game) немесе Солтүстік полюс операциясы (Unternehmen Nordpol) – 1942 жылдан 1944 жылға дейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Абвердің (Германияның әскери барлау қызметі) жүргізген сәтті қарсы барлау операциясы. Абвердің Герман Гискесі мен Sicherheitsdienst (SD) қызметкері Джозеф Шрайдер басқарған неміс қарсы барлау оперативтері Нидерландыда жұмыс істеген одақтас қарсылық агенттерін ұстады және агенттердің радиостанциялары мен кодтарын пайдаланып, Ұлыбританияның құпия ұйымы – Арнайы операциялар атқарушы (SOE) ұйымын Нидерландыға агенттер, қару-жарақ және жабдықтарды жіберуді жалғастыруға итермеледі. Немістер Ұлыбританиядан жіберілген агенттердің және қару-жарақтың көбін ұстады. Englandspiel SOE және голландтық қарсылық үшін "құпия жұмысты қалай дұрыс жасамау керектігін көрсететін оқулық мысалы" болған "апатқа" ұласты. Англиядан жіберілген 54 SOE агенті немістерге түсіп, олардың тек төртеуі ғана аман қалды. Ал қалған елуі өлім жазасына кесілді немесе концлагерьлерде қайтыс болды. Голландтық қарсылық күштерінің саны көп болғанымен, олардың қару-жарағы жетіспеді. Егер олар қаруланған болса, онда 1944 жылы немістерді Нидерландыдан ығыстыруға тырысқан одақтас әскери күштерге көмектесуде маңызды рөл атқарған болар еді.
Englandspiel (England Game), or Operation North Pole (Unternehmen Nordpol), was a successful counterintelligence operation of the Abwehr (German military intelligence) from 1942 to 1944 during World War II. German counter intelligence operatives, headed by Hermann Giskes of the Abwehr and Joseph Schreider of the Sicherheitsdienst (SD), captured Allied resistance agents operating in the Netherlands and used the agents' radios and codes to dupe the United Kingdom's clandestine organization, the Special Operations Executive (SOE), into continuing to infiltrate agents, weapons, and supplies into the Netherlands. The Germans captured nearly all the agents and weapons sent by the United Kingdom (Britain). Englandspiel was a "catastrophe" for SOE and the Dutch resistance, "a textbook illustration, the world over, in how not to conduct clandestine work." Fifty four SOE agents sent from England were captured by the Germans and only four survived. The other fifty were executed or died in concentration camps. The Dutch resistance was substantial in numbers but lacked weapons. If armed, as had been the objective of SOE, it might have played an important role helping the allied military forces in their failed attempt to expel the Germans from the Netherlands in 1944.
Өмірбаян
Арнайы операциялар атқарушысы (SOE) Ұлыбритания 1940 жылғы 22 шілдеде Премьер-министр Уинстон Черчилльдің «Еуропаны өртеп жіберу» деген директивасына сәйкес құрылды. SOE-нің мақсаты – нацистік Германия және басқа да Оккупациялық күштер басып алған елдерде саботаж бен диверсия арқылы «жайсыз соғыс» жүргізу болды. Оккупацияланған елдердегі SOE агенттері қарсылық топтарымен бірігіп, оларды Англиядан парашютпен тасталған қару-жарақ пен жабдықтармен қамтамасыз етті. Нидерландымен жұмыс істеу үшін SOE ішінде N бөлімі құрылды. N бөлімінің соғыс жылдарында төрт басшысы болды: Р.В. Лэминг, Чарльз Близард (Блант деп танылды), Сеймур Бингем және Р.И. Добсон. SOE-нің ресми тарихшысы М.Р.Д. Футтың айтуынша, N бөлімі «әрқашан тиімділігімен көзге түспеді». Неміс оккупациясы астындағы Нидерландыдағы SOE басшыларының қарсы тараптары – Абвердің майоры Герман Гискес және SS барлау қызметі Sicherheitsdienst (SD) майоры Йозеф Шрайдер болды. Нидерланды голландық қарсылық күштеріне және британдық барлау қызметтеріне агенттерді жіберу және қарсылық топтарына қару-жарақ жеткізуге қатысты географиялық қиындықтар тудырды. Елдің халқы тығыз қоныстанған, қарсылық күштері жасырынуы үшін орман мен таулары болмады; қарсылық күштеріне қару-жарақ пен жабдықтарды түсіруге қолайлы оқшауланған жерлерді табу қиын болды; жағалау тегіс болды және жағажайлар немістердің күзетуінде болды, сонымен қатар көбінесе миналанған, агенттер мен жабдықтарды қайықпен немесе су асты кемесімен жеткізуге мүмкіндік аз болды. Бұған қоса, Нидерланды қарсылық қызметі үшін база ретінде пайдалануға болатын бейтарап, оккупацияланбаған елмен шектеспеді.
The Special Operations Executive (SOE) was created by the United Kingdom on July 22, 1940, in accordance with Prime Minister Winston Churchill's directive to "set Europe ablaze." The objective of the SOE was to undertake "irregular warfare" with sabotage and subversion in countries occupied by Nazi Germany and other Axis powers. SOE agents in occupied countries allied themselves with resistance groups and supplied them with weapons and equipment parachuted in from England. Section N was created within SOE to deal with the Netherlands. Section N had four chiefs during the war: RV Laming, Charles Blizard (known as Blunt), Seymour Bingham, and RI Dobson. In the words of MRD Foot, official historian of the SOE, Section N was "not always noted for efficiency." The opposite numbers of the SOE leaders in the German occupied Netherlands were Majors Hermann Giskes of the Abwehr and Joseph Schreieder of the Sicherheitsdienst (SD), the intelligence service of the SS. The Netherlands presented geographical challenges to the Dutch resistance and the British intelligence agencies wishing to infiltrate agents and supply arms and supplies to the resistance groups. The country was densely populated and lacked forests and mountains where resistance forces could hide; isolated areas suitable for landing aeroplanes or parachute drops of arms and supplies for the resistance were hard to find; the coast was flat and the beaches guarded and often mined by the Germans, offering little opportunity to bring in agents and supplies by boat or submarine. Moreover, the Netherlands did not border any neutral, unoccupied country which could be used as a staging ground for resistance activities.
Жаман бастама
1941 жылдың жаз соңында Нидерландыда британдық MI6 құпия қызметінің голландтық агенты немістерге ұсталды. Ол өзімен көптеген шифрланған хабарламаларды алып жүрді, ал неміс шифрлаушысы, сержант Э.Г. Мей, MI6 шифрлау жүйесін зерделеді. 1942 жылдың ақпан айында Нидерландыда екі MI6 агенты ұсталды, бұл немістердің британдық кодтар туралы білімін арттырды. Сол кезде SOE байланыс және шифрлау мәселелері бойынша MI6-ға тәуелді болды. Осы аралықта SOE голландтық агенттерді Нидерландыға еніп, жаңа ғана құрылып келе жатқан қарсылық қозғалысына көмектесу үшін дайындап жаттықты. Агенттер оқу бағдарламасының жетіспеушіліктеріне шағымданып, наразылық білдірді. Оларға Нидерландыда британдықтар деп оңай анықтамалы киім берілді, қауіпсіздік шаралары нашар болды және SOE оқудан өтетін агенттерге Нидерландыда қажет болатын байланыс адамдарының есімдері мен қауіпсіз үйлердің мекенжайларын ұсына алмады. Жауап ретінде британдықтар наразы агенттерді ұстап, 1941 жылдың желтоқсанында Англиядағы голланд үкіметінің эмиграциядағы өкілдері шағымданғаннан кейін ғана босатты. Агенттер өз шағымдары туралы үнсіздік сақтауға келісім берді. SOE-нің алғашқы екі голландтық агенты – сымсыз байланыс операторы Хууб Лауверс және диверсант Тис Таконис 1941 жылдың 6-7 қарашасы түнде Нидерландыға парашютпен түсті. Лауверс 1942 жылдың 6 наурызында ұсталды. Ол Лондондағы SOE-ге хабарламалар жіберуге көндірілді, бірақ хабарламаларға жіберуші агенттің енгізуі тиіс екі қауіпсіздік тексеруін (әдейі қателерді) қоспады. Бұл схема туралы тек агент пен SOE ғана білді. Хабарламаларда қауіпсіздік тексерулерінің болуы жіберушінің заңды агент екенін және еркін әрекет ететінін көрсетті. Қауіпсіздік тексерулерінің болмауы – өте маңызды мәжбүрлеу кодын білдірді, бұл SOE-ге жіберушінің алдап келген немесе ұсталған және нацистер үшін жұмыс істеуге мәжбүрленген заңды агент екенін ескертуі керек еді. Қауіпсіздік тексерулерінің маңыздылығын бірнеше рет елемеу – SOE-нің өзінің хабар алмасу ережелерін бұзу болды. Алайда, SOE Лондон қауіпсіздік тексерулерінің болмауын елемеді және хабарламаларды шынайы деп қабылдады. Лауверс қауіпсіздік тексерулерісіз хабарламалар жіберуді жалғастырды және тіпті хабарламалардың басына және соңына CAU және GHT ("Ұсталдым") әріптерін қосты. SOE Лондон бұған назар аудармады. Лауверс неміс тұтқынында жіберген хабарламаларында Нидерландыға қосымша агенттер мен жабдықтар жіберу туралы сұраулар болды. SOE оң жауап берді. Агенттер мен жабдықтар, соның ішінде қару-жарақтар, әдетте түнде Ұлыбританиядан ұшып, Хэндли Пейдж Галифакс бомбалаушыларынан парашютпен түсірілді немесе Уэстленд Лайсандер STOL ұшақтарымен далаға қонды. SOE әуе операциялары RAF Темпфорд базасында жүргізілді. Агенттер мен жабдықтар келген кезде немістер оларды ұстап алды.
In late summer 1941, a Dutch agent of the British intelligence agency MI6 was arrested by the Germans in the Netherlands. He had with him a large number of coded messages, and a German cryptographer, Sergeant E. G. May, learned the MI6 cipher system. In February 1942, two MI6 agents were captured in the Netherlands, which added to the German knowledge of the British codes. At the time, SOE depended upon MI6 for its communications and ciphers. Meanwhile, SOE was training Dutch agents to infiltrate into the Netherlands to help a fledgling resistance movement. The agents complained about the deficiencies of their training program. They were given clothing easily identifiable as British to be worn in the Netherlands, security was lax and SOE could not provide the agents in training with names and addresses of contacts and safe houses that they would need in the Netherlands. In response, the British confined the disaffected trainees and released them only in December 1941 after a complaint by the Dutch government in exile in England, and the agents signed an agreement to remain silent about their complaints. SOE's first two Dutch agents, wireless operator Huub Lauwers and saboteur Thys Taconis, parachuted into the Netherlands on the night of 6/7 November 1941. Lauwers was captured on 6 March 1942. He was persuaded to send messages to SOE in London, but he omitted from the messages the two security checks (deliberate errors) that were required to be introduced into messages by the sending agent, the scheme for which was known only to the agent and SOE. The presence of security checks in messages indicated that the sender was the legitimate agent and was acting under free will. The absence of security checks represented a vitally important duress code, which should have warned SOE that the sender was either an impostor or a legitimate agent who had been captured and coerced into working for the Nazis. Repeatedly ignoring the significance of the absent security checks was a serious violation of the SOE's own transmission protocol. However, SOE London ignored the absence of the security checks and accepted the messages as genuine. Lauwers continued to transmit messages without the security checks and even inserted the letters CAU and GHT ("Caught") at the beginning and end of messages. SOE London paid no attention. The messages that Lauwers transmitted as a prisoner of the Germans included requests that additional agents and supplies be sent to the Netherlands. SOE responded positively. Agents and supplies, including weapons, were usually flown out of Britain at night and dropped by parachute from converted Handley Page Halifax bombers or landed in fields by Westland Lysander STOL aircraft. SOE air operations were based at RAF Tempsford. The agents and supplies were met on arrival and captured by the Germans.
Англияға қарсы ойын
Бірнеше голланд радио операторы шифрланған хабарларды таратуын жалғастырды, бірақ қауіпсіздік тексерулері жүргізілмеді, бұл SOE-ге олардың құрылысқа түскенін ескертуі керек еді. Кейіннен SOE-дің кодтар бөлімінің басшысы Лео Маркс, басқа елдердегі агенттерден түскен басқа кодталған хабарламалардың барлығынан айырмашылығы, голланд хабарламаларында қателер жоқ екенін түсінгенін мәлімдеді. Оның пікірінше, бұл хабарламаларды аймақтағы шаршаған және мазаланған операторлар емес, сарапты неміс шифрлаушылары жасаған. Голланд хабарламалары шынайы болу үшін тым жақсы еді. "Черчилльдің құпия армиясы" атты деректі фильмде Маркс сымсыз оператордың телеграфтық радиобайланысын "HH" деп қалай аяқтағанын айтады, бұл "Хайл Гитлер" дегенді білдіреді және неміс байланыстарының әдеттегі аяқталуы еді. Екінші тарап дереу "HH" деп жауап берді, бұл хабарды жіберген адам неміс екенін көрсетті, ол хабарламаларға "HH" қосуға үйренген, ал британдық агент екі әріптен шатасар еді. Соңында Маркс Нидерландыдағы голланд агентіне қасақана бұрмаланған хабарлама жіберді. Маркс бұл хабарламаны ешбір SOE агентінің шеше алмайтынын, бірақ неміс шифрлаушыларының шеше алатынын ойлады. Голланд агент бұрмаланған хабарламаға жауап берді, бұл Марксқа оның немістердің бақылауында екенін көрсетті. Маркс бұл туралы өзінің жоғары лауазымды адамына хабарлады, ол оған бұл мәселені басқа ешкіммен талқыламауды айтты; ешқандай шара қолданылмады. Неміс сымсыз операторлары SOE Лондонға қарсылық көрсету тобының көріністері мен саботаж туралы сәттіліктер туралы хабарлады. SOE Лондон агенттің Англияға оралуын сұрағанда, ол кенеттен бір түрлі апатқа ұшырады және орала алмады. 1943 жылдың қаңтар айында Маркс SOE басшыларына Нидерландыдағы барлық немесе дерлік барлық SOE агенттері немістердің қолында деген күдігі туралы есеп жазды, бірақ қандай да бір шара қолданылмастан бірнеше ай өтті. Нидерландыдағы операцияларды қадағалайтын голланд бөлімі де, басқа қызметтер де оның күдіктері туралы хабардар болған жоқ. SOE басшылығының голланд бағдарламасы немістердің бақылауында екенін көрсететін белгілерге жауап бермеуі, мүмкін, ескерту белгілерін жоққа шығару және SOE құрылған бәсекелес құпия барлау қызметі ("C") арасындағы ведомствоаралық бәсекелестікке байланысты болды.
Several captured Dutch radio operators continued broadcasting encrypted messages but without security checks, which should have alerted SOE that they had been compromised. SOE's head of codes Leo Marks later claimed to have realised that unlike all other coded messages from agents in other countries, the Dutch messages contained no errors. He reasoned that was because they were coded not in the field by harried and harassed wireless operators but by expert German cryptographers. The Dutch messages were too good to be genuine. In the documentary Churchill's Secret Army, Marks recounts how a wireless operator ended a telegraphic radio communication with "HH", which stood for Heil Hitler and was the usual closing for German communications. The other party instantly replied "HH", which indicated that the transmitter was a German who was used to adding "HH" to messages automatically and not a British agent, who would have been confused by the two letters. Finally, Marks sent a Dutch agent in the Netherlands a deliberately garbled message. Marks reasoned that no ordinary SOE agent could decrypt the message, but the German cryptographers would. The Dutch agent responded to the garbled message, which indicated to Marks that he was transmitting under the control of the Germans. Marks reported the findings to his superior, who told him to not discuss the matter with anybody else; no action was taken. German wireless operators reported mock resistance groups and sabotage successes to SOE London. When SOE London requested for an agent return to England, he would suddenly meet with a calamity of some sort and so he could not return. In January 1943, Marks wrote a report to SOE leaders about his suspicions that all or nearly all SOE agents in the Netherlands were in German hands, but it was months before any action was taken. Neither the Dutch section, overseeing operations in the Netherlands nor other services were notified of his suspicions. The failure of SOE leadership to respond to signs that the Dutch program was controlled by the Germans was probably motivated by both denial of warning signs and interdepartmental competition between SOE and the rival Secret Intelligence Service ("C") from which SOE had been created.
Аяқтау
1943 жылдың күзінде екі голландтық SOE агенті Питер Дурлейн мен Джон Уббинк Хаарен түрмесінен қашып, Швейцарияға жол тартты және Англия ойыны туралы Голландия елшілігіне хабарлады, ол ақпаратты британ үкіметіне жеткізді. Екеуі де кейін Испанияға, содан Лондонға жету үшін қашу және жалтару желілерінің бірін пайдаланды. Алайда, Абвердің Гискesі олардың келуін күтіп, басқа SOE агентінен келгендей жалған хабарлама жіберді, онда Дурлейн мен Уббинк неміс агенттеріне сатқандықтары айтылды. Екеуі де Лондонға келген кезде тұтқындалды және 1944 жылдың маусымында Нормандияға шабуылданғанға дейін британ түрмесінде қалды. Кейін оларды Голландия үкіметі құрметке бөледі. 1943 жылдың күзінде Англия ойынының соңы жақындады. SOE-ге ұшақтар мен ұшқыштармен қамтамасыз еткен Корольдік әуе күштері (RAF) 1943 жылдың мамырынан бастап Нидерландыға SOE рейстарын тоқтатты, себебі ұшақтар мен ұшқыштардың көп шығынға ұшырауы. RAF Нидерландыға жасаған рейстерінің әрқашан қарсылықсыз өтетінін және қону алаңдарының «тыныш тым жақсы» екенін байқады, бірақ Англияға қайтқан кезде ұшақтар атылып, жоғары шығынға ұшырады. Бір жыл ішінде Нидерландыдағы SOE миссияларынан оралған кезде 12 RAF ұшағы атып түсірілді. Англия ойыны 1 сәуірде аяқталды, Гискes SOE-ге Англиядан соңғы кезде тапсырыстардың келуінің азайғанына шағымданып, оларды ұзақ уақыт бойы қызмет еткеніне наразылық білдірді. Гискes-тің хабарында сондай-ақ SOE Нидерландыға жібергісі келетін кез келген агенттерге жылы қарсылық білдірілді.
In the fall of 1943, two Dutch SOE agents, Pieter Dourlein and John Ubbink, escaped from Haaren prison, made their way to Switzerland, and reported Englandspiel to the Dutch legation there, which passed the information along to the British government. The two agents then used one of the escape and evasion lines to get to Spain and hence to London. The Abwehr's Giskes, however, anticipated their arrival by sending a fake message, ostensibly from another SOE agent, that Dourlein and Ubbink were turncoats who became German agents. Both were imprisoned on their arrival in London and remained in a British prison until after the Normandy invasion in June 1944. They were later honoured by the Dutch government. Englandspiel was already on its last legs in the fall of 1943. The Royal Air Force (RAF), which supplied the planes and pilots for SOE, had suspended SOE flights to the Netherlands after May 1943 because of the high casualties to aircraft and airmen. The RAF had noticed that its flights to the Netherlands always arrived without opposition and that landing areas were "too bloody perfect", but planes were fired upon during their return trip to England and suffered unusually high losses. In less than a year, 12 RAF aircraft were shot down during their return flight from SOE missions in the Netherlands. The end of Englandspiel came on 1 April 1944, with Giskes sending a taunting message to SOE complaining about the lack of recent business from England given that he had been servicing them for so long. Giskes' message also promised a warm welcome to any further agents SOE wished to insert into the Netherlands.
Салдары
Неміс әскері тұтқындаған 50 голландтық SOE агенттері 1944 жылдың қыркүйегінде Маутхаузен концентрациялық лагеріне жеткізілді, өйткені одақтас әскери күштер Нидерландыға қарай жылжуда, содан кейін олар жазаланды. Англияның "Абвер" тобының "Энгландшпиль" ойынының жетекшісі Гискесті британдықтар тұтқындады, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін Германияны оккупациялаған кезде АҚШ-та жұмыс істеді. Лондонға жер аударылған Голландия үкіметінің кейбір шенеуніктері "Энгландшпиль" туралы мәліметтерді білгенде SOE-мен ынтымақтастық жасаудан бас тартты. Оларға мұны голландтық принц Бернхард бұйырды, ал 1944 жылдың ортасынан соңына дейін SOE-де жаңа басшылықпен жаңа бастама жасалды. Екі голланд агенттерінен тұратын, жақсы жабдықталған және оқытылған жиырма бес саботаж тобы Нидерландыға парашютпен түсірілді. Дегенмен, "Энгландшпиль" салдарынан британдықтар голландтық қарсыласу қозғалысына сенімсіздікпен қарады, бұл 1944 жылдың қыркүйегінде Нидерландыдағы одақтас әскери күштердің сәтсіз шабуылы – "Маркет-Гарден" операциясында оның тиімділігіне кедері келтірді. Британдық күштердің алғы шебінде болған Бірінші британдық әуе десанттық дивизиясына қарсыласу қозғалысымен ынтымақтастық жасамау бұйрығы берілді. Егер бұл бұйрық орындалмаған болса, қарсыласу қозғалысы дивизияға қажетті ақпарат пен байланыс қызметтерін ұсынуға көмектескен болар еді, ал дивизия ауыр шығындардан кейін майданнан шығарылуға мәжбүр болды. Нидерландыдағы конспирациялық теориялар бойынша, SOE-дегі сатқын "Энгландшпиль" ойынын ұйымдастырды және Нидерландыға шабуыл жасау үшін одақтастардың жоспарларын жасыру үшін голланд агенттері құрбан болды. "Көптеген адамдар үшін "Энгландшпиль" салдарынан туған қиратудың нәтижесі еңбекке жарамсыздық пен ақымақтықтан туындағанын түсіну мүмкін емес еді." М. Р. Д. Футтың қарама-қарсы және көбірек қабылданған пікірі бойынша, "агенттер Германия тарапынан жүргізілген тиімді полициялық жұмыстың құрбаны болды, сонымен қатар Лондондағы ағылшын-голландиялық құзыретсіздік оған көмектесті."
The fifty Dutch SOE agents that had been captured by the Germans were transported to Mauthausen concentration camp in September 1944 as allied military forces were advancing into the Netherlands, and eventually executed. Giskes, the Abwehr mastermind of Englandspiel, was arrested by the British, but after the war was employed by the United States during the occupation of Germany. Some of the officials of the Dutch government in exile in London refused to cooperate with SOE when the details of Englandspiel became known to them. They were ordered to do so by the Dutch Prince Bernhard, and a fresh start was made in mid to late 1944 under new leadership at SOE. Twenty five well equipped and trained sabotage teams of two Dutch agents each were parachuted into the Netherlands. However, engendered by Englandspiel the British distrusted the Dutch resistance which prevented it from having an impact in Operation Market Garden, the unsuccessful offensive by allied military forces in the Netherlands in September 1944. The spearhead of the British forces, the First British Airborne Division, was ordered not to cooperate with the resistance. Had it not been ignored, the resistance would have been helpful in providing badly needed intelligence and communications to the division which had to be withdrawn from the battlefield after heavy losses. Conspiracy theories in the Netherlands alleged that a traitor in SOE caused the Englandspiel and that Dutch agents were sacrificed to conceal allied plans for an invasion of the Netherlands. "For many, it was simply impossible to fathom how the devastation caused by das Englandspiel could have been the result of stupidity and ineptness." The contrary and more accepted view of M. R. D Foot is that “the agents were victims of sound police work on the German side, assisted by Anglo Dutch incompetence in London."
Танымал мәдениетте
"Englandspiel" 1956 жылғы итальяндық фильм "Лондон Поло Нордоны шақырады / Интрига үйіне" негіз болды, режиссері Дюлио Колетти, Курт Юргенс түскен және Нидерландыдағы неміс контр-шпионажы Abwehr басшысы Герман Дж. Гискестің романы бойынша түсірілген. "Englandspiel" голланд жазушысы Клас Норелдің 1963 жылғы "Vliegers in het Vuur" атты екінші дүниежүзілік соғысқа арналған романдарының трилогиясында да кездеседі. Джон ле Карренің 1965 жылғы сатирикалық шпиондық романы "Көзге көрінбейтін соғыс" ("The Looking Glass War") "Englandspiel"-ді сілтеп көрсетеді. Ұлыбританияның шпионы, тәжірибелі Фред Лейзер, Суық соғыс кезінде Шығыс Германияға ескірген радиоаппаратпен енгізілген, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Нидерландыда аман қалған британдық агенттердің санаулы бірі болды. 1977 жылғы голланд фильмі "Оранж солдаты" ("Soldaat van Oranje") (голландша атауы: Soldaat van Oranje) Эрик Хазельхофф Роелфземаның автобиографиялық романы негізінде түсірілген және "Englandspiel"-дің соғыс жылдардағы тарихын көрсетеді. Осы тақырыптағы сәтті және ұзаққа созылған "Soldaat van Oranje" мюзиклі 2010 жылдан бері Нидерландыда қойылуда. "Englandspiel" тақырыбы "Confusion Was Their Business" (1998) эпизодында, "Екінші дүниежүзілік соғыстың құпиялары" деректік фильмінің сериясында, сондай-ақ "Dead on Arrival" (2012) эпизодында, "Құпия соғыс" деректік фильмінің сериясында көрсетілді, екеуі де АҚШ-тағы әскери арнада көрсетілді. "Englandspiel" тарихи драма "Foyle's War" сериалының 8-ші маусымындағы соңғы эпизод "Элиза" (2015) үшін тарихи шабыт болды. Крейг Симпсонның "Ерекше операциялар: Қасқыр эскадрильясы" романы Лондондағы сатқынның сатқындығынан кейін Голландияға парашютпен түскеннен кейін тұтқындалған ондаған жас голланд агенттерінің тағдырын баяндайды, ал аман қалған голланд агенттерін құтқару үшін Норвегияның SOE оперативтігінің үштік тобы жіберіледі. Оқиға "Encyclopedia Brown's Book of Wacky Spies" кітабында, парашютпен түсіп, күтіп тұрған неміс әскерлерінің қолына түскен агенттерді бейнелейтін суретпен де баяндалған.
Englandspiel is the basis for the 1956 Italian film 'London chiama Polo Nordo/The House of Intrigue', directed by Duilio Coletti with Curt Jurgens, and based upon the novel by Hermann J. Giskes, head of the German wartime counterespionage Abwehr in the Netherlands. The Englandspiel is also featured in the Dutch World War II adventure novel trilogy Vliegers in het Vuur (1963) by the Dutch author Klaas Norel. The Englandspiel is mentioned implicitly in John le Carré's 1965 satirical spy novel The Looking Glass War. British spy and old hand Fred Leiser, who is to infiltrate East Germany with an obsolete radioset in the Cold War, was one of the very few agents sent by the British who survived in The Netherlands during World War II. The 1977 Dutch movie Soldier of Orange (Dutch title: Soldaat van Oranje) by Paul Verhoeven was based on an autobiographical novel by Erik Hazelhoff Roelfzema and dramatises the wartime history of the Englandspiel. A successful long running musical Soldaat van Oranje was performed in the Netherlands since 2010 and treats the same subject matter. Englandspiel is the subject of the "Confusion Was Their Business" episode (1998) of the Secrets of WWII documentary series, and of the "Dead on Arrival" episode (2012) of the Secret War documentary series, which both aired on the Military Channel in the United States. Englandspiel is the historical inspiration for "Elise" (2015), the last episode in Season 8 of the historical television drama Foyle's War. Special Operations: Wolf Squadron, by Craig Simpson, follows dozens of teenaged Dutch agents being captured after parachuting into Holland due to the betrayal of a traitor in London, with a trio of Norwegian SOE operatives being sent to rescue the surviving Dutch agents after the ruse is discovered. The story is recounted in the Encyclopedia Brown book, Encyclopedia Brown's Book of Wacky Spies, with an illustration showing agents parachuting into the arms of waiting German soldiers.