Кіріспе

Богданчи () — Грекия шекарасына жақын орналасқан Солтүстік Македониядағы шағын қала. Ол шамамен орналасқан, және Богданчи муниципалитетінің орталығы болып табылады.

Орналасқан жері

Богданци кен орнын құрайтын Гевгелиан шатқалы Солтүстік Македонияның оңтүстік және оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Шатырдың бір бөлігі Грекияда. Аймақ Вардар өзенінің төмен ағысында жатыр. Батысында Кожуф тауы, солтүстігіндегі төбелер, шығысында Беласица және Кара-Балижа таулары, ал оңтүстігі Грекияға қарап ашық. Бұл орналасқан жер кеңістіктік жағдайы және көлік байланысы тұрғысынан тиімді. Гевгелиан аңғарындағы Богданцинің орналасуы жақсы. Ол теңіз деңгейінен шамамен 80–90 метр биіктікте. Батыс жағында Е75 тас жолы бар, ол Гевгелия орталығынан, Грекия мен Солтүстік Македония арасындағы шекарадан және Вардар өзенінен алыс. Дойран көлі мен Дойран Богданцидің шығысында орналасқан. Гевгелиан – Богданци даласынан өтетін бірнеше жолдар бар, олар Богданциді Гевгелиямен, Стояковомен, Гжавотомен және Е75 тас жолымен байланыстырады. Богданциді Дойранмен, Струмицамен және Валандовомен байланыстыратын жол Палжурска өзенінің аңғары арқылы өтеді. Бұл жол Гевгелия мен Дойранды байланыстырады. Бұрын Гевгелияны Грекияның Македониясымен байланыстыратын жол жиі қолданысқа ие болған. Богданцидің шатқалдағы тиімді географиялық орны, көлік маңыздылығы және аймақтағы экономикалық функциясы Богданциді Дойран және Гевгелиан шатқалдарынан қоныстардың тартылуы үшін сергелек орталыққа айналдырды және осылай болып қалуда. Бұрын көлік жеткілікті деңгейде дамымағандықтан, жер бедері кейбір жағдайларда тартылу күшінің қарқындылығы үшін басты фактор болды. Богданцимен жақсы байланысқан аймақтың көптеген ауылдары оның барлық саласында оған тәуелді болды. Стояково, Гжавото, Богородица, Фурка және Крничани Богданцимен тығыз байланыста болған ауылдар, ал Богданци сол кезде Македония аймағының орталығы – Салоникимен де жақсы байланысқан. Бүгінде Гевгелияның дамуымен Богданцидің тартылу күші азайды. Богданцидің жанында Богданци жел турбиналары орналасқан.

Климат

Қала негізінен Эгей теңізінен Вардар өзені мен аңғары арқылы кіретін Жерорта теңізі климатына ие. Жерорта теңізі климаты жазда күштірек, ал қыста әсері азайды, соның салдарынан қыста температура мұздай төмендейді. Қалада жауын-шашын аз, жел күшті болып соғады және кейде қыста аздаған қар жауады.

Температура

Бұл аймақтағы ауа температурасы оңтүстіктен Вардар өзенінің аңғары арқылы келген ыстық ауаның әсерін көрсетеді. Жылдық орташа температура 14,5°C құрайды. Қызықтысы, жыл бойы температура 3,2°C-тан төмен болмайды. Жазда біз тым жоғары температураны бақылаймыз, ал қыста керісінше, тым төмен температураны көреміз.

Жаңбыр

Жыл бойы жауын-шашын мөлшері салыстырмалы түрде аз, 600–750 мм. Мұның себептері – Богдан қаласының географиялық орналасуы, теңізден қашықтығы, температура және жиі соғатын желдер. Бұл аз жауын-шашынның ең маңызды факторы болып табылады, себебі желдер аспандағы бұлттарды таратып жібереді. Қараша және желтоқсан айлары жаңбырлы айлар деп аталады. Жаз айларында (маусым, шілде, тамыз және қыркүйек) жауын-шашын мөлшері жыл бойы ең аз болады. Осыдан жауын-шашын вегетация кезінде көп болатынын, ал вегетация аяқталған соң азаятынын көреміз, бұл ауыл шаруашылығы үшін қиын жағдай тудырады. Қар жауын-шашыннан кем жауады. Жыл бойы жер бетінде қар жамылғысы шамамен 9 күн сақталады. Жылдық жауын-шашынның жалпы көлемінде қардың үлесі 7,5% құрайды. Богдан қаласында жылына шамамен 55 мұзды күн болады. Вегетация кезеңінде мұздың кері әсері тиеді. Ақжай (град) сирек кездеседі және көктем айларында (наурыз, сәуір, мамыр) пайда болады.

Желдер

Богданец шатқалында жел жиі соғады. Олар жыл бойы пайда болады, және түгелдей әртүрлі бағыттан соғады. Жаз айларында жоғары температураны баяулатып, бұлттар мен тұманды таратып, өсімдіктерге және жыл бойындағы көптеген күнге қолайлы жағдай жасайды. Богданецтегі тұрақты жел – қыс мезгілінде Вардар өзенінің аңғары арқылы соғатын, Вардарек деп аталатын жел. Оның жылдамдығы шамамен 7.2 м/с-қа жетеді, бұл өңіріміз үшін өте күшті жел. Жазда ол ыстықты азайтуға көмектеседі, ал қыста суық температураны әкеледі. Шығыс желдері де жиі соғады, олардың максималды жылдамдығы шамамен 12.5 м/с. Солтүстік және солтүстік-батыс бағытынан соғатын желдер ең көп кездеседі, олар Вардар өзенінің аңғары арқылы соғады. Жыл бойындағы күндізгі сағаттардың саны шамамен 2540 сағатқа жетеді. Бұл өте жоғары көрсеткіш, және жел бұлттарды таратып, осыған көмектеседі. Орташа ылғалдылық шамамен 71% құрайды, шілде айында төмендеп, қаңтар айында жоғарылайды.

Спорт

ФК Вардарски – Богданчи қаласындағы футбол клубы. Қазіргі уақытта клуб OFS Gevgelija лигасында бақ сынап жатыр. RK Mladost Bogdanci – қаладағы танымал гандбол клубы. Олар қазіргі уақытта EFT Македония бірінші лигасынде өнер көрсетеді. 1996-97 маусымда олар EHF Кубок иегерлерінің кубогының ширек финалына дейін жеткен.