Рейкьявик қалалық әуежайының тарихы мен статистикасы

Кіріспе

Рейкьявик, Исландиядағы ішкі және Гренландия рейстерін қамтамасыз ететін әуежай. Ішкі әуежай. Статистика: Isavia Aviation Fact File 2011 | r2 саны = 13/31 | r2 ұзындығы f = 4,034 | r2 ұзындығы m = 1,230 | r2 беті = Асфальт | stat2 тақырыбы = Ұшақтардың қозғалысы (2018) сондай-ақ Рейкьявик ішкі әуежайы.

Тарих

1919 жылғы 3 қыркүйекте әуежай аумағынан алғашқы ұшу орын алды, ол – Исландиядағы алғашқы ұшақ болған Avro 504. 1937 жылға дейін Vatnsmýriде әуе тасымалы операцияларымен тәжірибелер жүргізілді, бірақ 1938 жылы Акурейриде Исландияның ең көне әуе компаниясы – Flugfélag Akureyrar (қазір Icelandair) құрылғаннан кейін аймақта жұмыс басталды. 1940 жылғы наурыз айында Flugfélag Akureyrar өзінің хабын Акурейриден Рейкьявикке көшіргеннен (және атын Flugfélag Íslands деп өзгерткеннен) кейін жоспарланған рейстер іске қосылды. Қазіргі әуежайды британдық армия Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рейкьявик түбегінің оңтүстік жағалауында салды. Құрылыс 1940 жылғы қазан айында басталды, ол кезде әуежайда тек шөп өсіп тұрған. Black Watch полкі суға батқан мұнай барабандарының үстіне бірінші ұшу-қону жолағын салды. 1941 жылғы наурыздан бастап RAF Reykjavik деп аталған Ұлыбритания Корольдік әуе күштері бұл әуежайдан жұмыс істеді. 1946 жылғы 6 шілдеде британдықтар әуежайды Исландия үкіметіне тапсырды, содан бері ол Исландия азаматтық авиация басқармасы (қазір Flugstoðir) басқаруында. Әуежайды жаңарту жұмыстары 2000 жылы басталды және екі жылға созылды. 2001 жылы өткізілген референдумда дауыс берушілердің 49,3% әуежайды қала орталығынан көшіруді, ал 48,1% 2016 жылға дейін, қазіргі қалалық жоспардың мерзімі біткенше қала ішінде қалдыруды қолдады. Алайда, бұл сайлаудың нәтижесі міндетті болған жоқ, себебі сайлауға қатысу 40%-дан төмен болды. Солшыл көпшілік осындай шартты міндетті ету үшін қабылдады. Бұған қоса, бұл сайлау белгілі бір құқықтық техникалық бұзушылықтарға байланысты дұрыс өткізілмеді, сонымен қатар сайлау күніне келмейтін азаматтар үшін (мысалы, демалысқа кеткендер үшін) дауыс беру мүмкіндігі болмады. Жаңартудан кейін 01/19 және 13/31 ұшу-қону жолақтарының ені 45 м, ал 06/24 ұшу-қону жолағының ені 30 м құрады. 01 және 31 ұшу-қону жолақтарында тек визуалды келіп қону жүзеге асырылады, ал 19-шы жолақта ILS CAT I/NBD DME, ал 13-шы жолақта LLZ DME/NDB DME келіп қону жүйелері бар. Барлық ұшу-қону жолақтарының жарықтандыруы LIH Wedge жүйесімен жаңартылды. 06/24 жолағы 2020 жылдан бері тұрақты түрде жабылып, такси жолы ретінде пайдаланылуда.

The first flight from the airport area was 3 September 1919, with the takeoff of an Avro 504, the first aeroplane in Iceland. Until 1937, there were experiments with airline operations in Vatnsmýri, but with the foundation of Iceland's oldest airline, Flugfélag Akureyrar (now Icelandair) in Akureyri in 1938, operations began in the area and in March 1940 scheduled flights started when Flugfélag Akureyrar moved its hub from Akureyri to Reykjavík (and changed its name to Flugfélag Íslands). The current airport was built by the British Army during World War II on the south coast of the Reykjavík peninsula. Construction began in October 1940, when the airport had only a grass surface. The Black Watch regiment built the first runway, constructing it over sunken oil barrels. The British Royal Air Force operated from the airport, then named RAF Reykjavik, from March 1941. On 6 July 1946, the British handed the airport operation over to the Icelandic government and since then it has been operated by the Icelandic Civil Aviation Authority (now Flugstoðir). Renovation of the airport started in 2000 and lasted two years. This was followed by a referendum in 2001, with 49.3% of the votes for moving the airport out of the city centre, and 48.1% votes for it remaining in place until 2016, when the current urban plan expires. The outcome of these elections on the other hand was not binding because election participation was under 40% and the left wing majority made the decision to have such a clause for it to be binding and beyond that because these elections were not held properly in respect to certain legal technicalities that also resulted in no option for non election day voting (for vacationers for example). After renovation, the runways 01/19 and 13/31 are 45 m wide, and runway 06/24 is 30 m wide. Runways 01 and 31 only use visual approach, while runway 19 has ILS CAT I/NBD DME approach, and runway 13 has LLZ DME/NDB DME approach. The lights for the runways were updated with LIH Wedge for all runways. 06/24 is permanently closed and being used as a taxiway as of 2020.

Басқа құрылғылар

Icelandair Group және Icelandair әуежайда бас кеңсесі орналасқан. Isavia-ның да бас кеңсесі әуежай аумағында бар. Loftleiðir жұмыс істеген кезде, оның бас кеңсесі де әуежайда болған.

Жер үсті тасымалы

Екі терминал ғимаратында да жергілікті қалалық автобустар бар. BSÍ – басты әуежай терминалынан 1,6 км қашықтықта орналасқан ірі автобус терминалы. Автобус терминалында Strætó Рейкьявик маңындағы аймақтарға автобус қызметін ұсынады, ал Gray Line Iceland Excursions-тың Airport express және Reykjavik Excursions Kynnisferðir-дің Flybus қызметтері Кефлавик халықаралық әуежайы мен Рейкьявик әуежайы арасында қатынайды. Ішкі және халықаралық рейстерді алмастырғанда Рейкьявик әуежайы мен Кефлавик халықаралық әуежайы арасында 50 км автобуспен жүру жиі қажет болады, және рейстер арасында кем дегенде үш сағат уақыт болуы ұсынылады.

Апаттар мен оқиғалар

1942 жылдың 14 сәуірінде Flugfélag Íslands Smyrill ұшағы ұшып көтерілгеннен кейін көп ұзамай апатқа ұшырап, саудагер және бұрынғы спортшы Аксель Кристиансон мен Исландиядағы британдық оккупациялық күштердің офицері қаза тапты, ал тағы екеуі жарақат алды. 1951 жылдың 31 қаңтарында Flugfélag Íslands компаниясының Douglas DC 3 ұшағы, "Глитфакси" деп аталды, әуежайға жақындап келе жатқанда Факсафлойда апатқа ұшырап, барлығы 20 адам қаза тапты. "Глитфакси әуе апаты" деп аталатын бұл оқиға 1947 жылғы Хединсфьёрр әуе апатынан кейін Исландиядағы ең қасіретті екінші әуе апаты болып табылады. 1980 жылдың 27 желтоқсанында Рейкьявик әуежайындағы дауыл кезінде Visionair International әуе компаниясының Douglas C 47B N54605 ұшағы жөндеуге келмейтіндей зақымданып қалды. 1986 жылдың 11 наурызында Flugleiðir компаниясының Fokker F27 Friendship ұшағының ұшқыштары, тіркеу нөмірі TL FLO, ұшақтан ерекше дыбыс естігеннен кейін ұшып кетуді тоқтатты, бірақ жағдайдың ылғалды болуына байланысты ұшу-қону жолағының соңына жеткенше тоқтата алмады. Ұшақ ұшу-қону жолағынан шығып, бетон арыққа соқтығысып, алдыңғы тірегі сынды, ұшу-қону жолағының шетіндегі қоршауды бұзып, Suðurgata көшесінің ортасына тоқтады. Бұл көше қозғалысы көп болатын. Ұшақтағы 45 адам жарақатсыз аман қалды. 1986 жылдың 8 шілдесінде жеке меншік Socata Rallye Tampico ұшағы ұшып көтерілген кезде апатқа ұшырап, Flugleiðir компаниясының Fokker F27 Friendship ұшағына, тіркеу нөмірі TF FLM, соқтығысып өртке ұшырады. "Фокер" ұшағы жолаушыларын түсіріп жатқан кезде стюардесса үш жолаушыны соққыға ұшырамас үшін жылдамдықпен шетке итеріп жіберді. "Фокер" ұшағының ұшу инженеры ұшақ құлағанда өрт сөндіргіш құралды алып, өрттің таралуын тоқтатуға үлкерді, ал Flugleiðir компаниясының тағы бір қызметкері екінші өрт сөндіргішпен келіп, өртті толығымен сөндіруге көмектесті. Кішкентай ұшақтағы төрт адам жеңіл жарақаттармен құтқарылды. 1988 жылдың 3 тамызында канадалық Geoterrex компаниясына тиесілі CASA 212 Aviocar 200 ұшағы ұшу-қону жолағына 900 метр жетпей апатқа ұшырап, оның ішінде 3 канадалық ғалым қаза тапты. Апаттың себебі оң жақ винт редукторына дұрыс орнатылмаған жылдамдық серігі болды. ILS арқылы қону кезінде оң жақ винт кенеттен "жерге тегіс" күйіне ауысты (немесе мүмкін сәл кері бұрылды). Бұл сол және оң қозғалтқыштардың арасында үлкен қуат айырмашылығын тудырды. 2000 жылдың 7 тамызында Leiguflug Ísleifs Ottesen компаниясымен жұмыс істейтін TF GTI Cessna T210L Centurion II ұшағы отын жетіспеуінен Скерьяфьёрдур теңізіне құлады. Вестманнайярдағы жыл сайынғы Þjóðhátíð ұлттық фестиваліне қатысқан жолаушыларды тасымалдайтын ұшаққа ұшу-қону жолағында басқа ұшақ болғандықтан айналып өтуге бұйрық берілді. Ұшақтағы алты адам да апатта немесе кейіннен айлар ішінде қаза тапты.

On 14 April 1942, Flugfélag Íslands Smyrill crashed shortly after takeoff, killing merchant and former athlete Axel Kristjánsson and an officer from the British occupation force in Iceland, while injuring two others. On 31 January 1951, a Douglas DC 3 from Flugfélag Íslands, christened Glitfaxi, crashed in Faxaflói while on aproach to the airport, killing all 20 people aboard. Known as the Glitfaxi air crash, it remains the second deadliest air crash in Iceland behind the 1947 Héðinsfjörður air crash. On 27 December 1980, Douglas C 47B N54605 of Visionair International was damaged beyond repair in a storm at Reykjavik Airport. On 11 March 1986, the pilots of a Fokker F27 Friendship from Flugleiðir, with registration TL FLO, aborted takeoff after hearing unusual noise coming from the plane but were unable to stop it before it reached the end of the runway due to wet conditions. The plane went off the end of the runway, hit a concrete ditch resulting in the front landing gear breaking off, went through a fence at the edge of the runway and came to a halt on the middle of the Suðurgata, a busy traffic street, barely missing a large oil truck that had just passed by. All 45 people on board escaped without injuries. On 8 July 1986, a privately owned single engine Socata Rallye Tampico crashed during takeoff and slid into Flugleiðir's Fokker F27 Friendship, with registration TF FLM, and caught fire. The Fokker was deboarding at the time and a stewardess managed to push three passengers out of the way just before the Tampico hit. The flight engineer of the Fokker had grabbed a fire extinguisher when he saw the plane crash and managed to contain the fire before another employee of Flugleiðir came with a second extinguisher and helped him put the fire out before it could reach the fuel gushing out of the damaged airplane. All four people on board the small plane were pulled out with minor injuries. On 3 August 1988, a CASA 212 Aviocar 200, belonging to the Canadian company Geoterrex crashed 900 metres short of the runway with the loss of the 3 Canadian scientists onboard. The crash was found to be a result of an incorrectly installed speeder spring in the right propeller governor. During the ILS approach, the props on the right side suddenly went into a setting called "ground flat" (or possibly slightly into reverse). This gave a huge power difference between the left and the right engine. On 7 August 2000, a Cessna T210L Centurion II aircraft, TF GTI, operated by Leiguflug Ísleifs Ottesen, crashed into the sea in Skerjafjörður due to fuel deficiency. The plane, which was transporting passengers who had been attending the annual Þjóðhátíð national festival in Vestmannaeyjar, had been ordered to do a go around due to the presence of another plane on the runway. All six people on board died in the crash or in the following months.