Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
927-942 жылдар аралығында Нормандия графы
Count of Normandy from 927 to 942
Уильям Лонгсворд (, , Willermus Longa Spata, ; шамамен 893 – 17 желтоқсан 942) – 927 жылдан 942 жылы қаза тауып өлгенге дейін Нормандияның екінші билеушісі. Оны кейде "Нормандия герцогы" деп атайды, бірақ "герцог" (dux) атағы 11 ғасырға дейін кеңінен қолданылмады. Лонгсворд сол кезде Руан графы (латынша comes) ретінде белгілі болған. Флодард әрқашан атаулар туралы толыққанды мәлімет береді және Ролло мен оның ұлы Уильямды нормандардың басшылары (принсип) деп тұрақты түрде атайды. Уильямның "Лонгсворд" деген есімі туралы замандас деректер жоқ; ол алғаш рет 11 ғасырдың соңындағы көздерде кездеседі.
William Longsword (, , Willermus Longa Spata, ; c. 893 – 17 December 942) was the second ruler of Normandy, from 927 until his assassination in 942. He is sometimes referred to as a "duke of Normandy", though the title duke (dux) did not come into common usage until the 11th century. Longsword was known at the time as count (Latin comes) of Rouen. Flodoard—always detailed about titles—consistently referred to both Rollo and his son William as principes (chieftains) of the Normans. There are no contemporary accounts of William's byname, 'Longsword', either; it appears first in later eleventh century sources.
Туу
Уильям Лонгсворд Ролло викингінің (ол әлі де бұтқа табынушы болған кезде) және оның әйелі Поппа Баеускінің, христиан емес некеде (мәсіхші емес үйлену түрінде) дүниеге келді. Поппаның тегі белгісіз. Сент-Квентиннің Дудосы Норман герцогтарын мақтаған шығармасында оны сол аймақтың күшті князі, граф Беренгардың қызы деп сипаттайды. XI ғасырғы Руан жылнамаларында (Annales Rotomagenses) оны Сенлистің графы Гвидің қызы деп атайды, бірақ ол тарихқа басқаша белгілі емес. Лонгсвордтың азасы бойынша, Вильгельм әкесімен бірге, шамамен 912 жылы Руан архиепископы Франконың қолынан христиан дініне шомылдырылды, деп Orderic Vitalis айтады. Вильям ескі скандинавиялық есім емес, сондықтан оны осы рәсімнің бір бөлігі ретінде қайта атаған болуы керек.
William Longsword was born "overseas" to the Viking Rollo (while he was still a pagan) and his wife more danico (a kind of non Christian marriage), Poppa of Bayeux. Poppa's parentage is uncertain. Dudo of Saint Quentin in his panegyric of the Norman dukes describes her as the daughter of a Count Berengar, the dominant prince of that region. In the 11th century Annales Rotomagenses (Annals of Rouen), she is called the daughter of Guy, Count of Senlis, otherwise unknown to history. According to the Longsword's planctus, William was baptized a Christian probably at the same time as his father, which Orderic Vitalis stated was in 912, by Franco, Archbishop of Rouen. William is not an Old Norse forename, and he must have been renamed as part of this process.
Өмір
927 жылы Вильгельм Роллоның (тағы бес жылдай өмір сүрген) орнын басып, 933 жылы билікке келген соң, ол өте галлицизацияланғанын сезінген нормандықтардың көтерілісіне тап болды. Ордерик Виталистің сөзіне сүйенсек, көтерілістің жетекшісі Эвре графы Рюф болды, ол Вильгельмді Руан қаласында қоршап алды. Вильгельм шайқасқа шығып, шешуші жеңіс одісін тікелей дәлелдеді, герцогтық билігін нығайтты. 933 жылы Вильгельм Солтүстік Францияда билігін орнатуға күш салып жүрген Рауль патшаны Батыс Францияның патшасы деп мойындады. Рауль оған Аванш, Котентин түбегі және Ла-Манш аралдары сияқты бретондықтардың көптеген жерлерін сыйлады. Бретондықтар бұл өзгерістерге қарсылық көрсетті, олардың жетекшісі Бретань герцогы Алан II және Ренн графы Беренгар болды, бірақ бұл қырғынмен аяқталды және бретондық қамалдар қиратылды; Алан Англияға қашып кетті, ал Беренгар келісімге келуге тырысты. 935 жылы Вильгельм Луитгардқа үйленді. Рауль патшаны қолдағаннан бөлек, Вильгельм енді әкесіне қарсы болған күйеу атасы Герберт II-нің адал серігі болды. 936 жылдың қаңтарында Рауль қайтыс болды, ал Англиядағы жер аударылған 16 жастағы Людовик IV, Вильгельмнің адалдыққа берген уәдесімен қайтып оралып, патша болды. Бретондықтар нормандықтар басып алған жерлерін қайтарып алу үшін отанына қайтып келді, бұл кеңейтілген нормандық жерлерде шайқастарға әкеп соқты. Вильгельм Арнульфқа тиесілі бірнеше мүлікті жойғаны үшін шіркеуден шеттетілді. 940 жылы Вильгельм король Людовик IV-ке адалдық серт берді, ал оның орнына әкесіне берілген жерлер расталды. 941 жылы король Людовик IV-тің Руанда делдалдық жасаған бейбіт шарты бретондықтар мен нормандықтар арасында қол қойылды, ол нормандықтардың бретондық жерлерге кеңеюін шектеді. Ол Спротадан, оның әйелі Море Даникодан Ричард есімді ұлын дүниеге әкелді. 942 жылдың желтоқсанында Вильгельм қайтыс болғаннан кейін 10 жастағы Ричард Нормандияның билеушісі болды.
William succeeded Rollo (who continued to live about five more years) in 927 and, early in his reign, in 933, faced a rebellion from Normans who felt he had become too Gallicised. According to Orderic Vitalis, the leader of the rebellion was Riouf of Evreux, who besieged William in Rouen. Sallying forth, William won a decisive battle, proving his authority to be duke. In 933, William recognized King Raoul, who was struggling to assert his authority in Northern France, as King of Western Francia. In turn, Raoul gave him lordship over much of the lands of the Bretons including Avranches, the Cotentin Peninsula and the Channel Islands. The Bretons resisted these changes, led by Alan II, Duke of Brittany, and Count Berengar of Rennes, but this ended shortly with great slaughter and Breton castles being razed to the ground; Alan fled to England and Berengar sought reconciliation. In 935, William married Luitgarde, In addition to supporting King Raoul, William was now a loyal ally of his father in law, Herbert II, both of whom his father had opposed. In January 936, Raoul died and the 16 year old Louis IV, who was living in exile in England, was persuaded by a promise of loyalty by William to return and became king. The Bretons returned from exile seeking to recover the lands taken by the Normans, resulting in fighting in the expanded Norman lands. William was excommunicated for his actions in destroying several estates belonging to Arnulf. William pledged his loyalty to King Louis IV when they met in 940 and, in return, he was confirmed in lands that had been given to his father. In 941, a peace treaty, brokered in Rouen by King Louis IV, was signed between the Bretons and Normans, which limited Norman expansion into Breton lands. He fathered a son, Richard, with Sprota, his wife more danico. Richard, then aged 10, succeeded as Ruler of Normandy upon William's death in December 942.