Казимир Орлик-Лукоский: Польский генерал, жертва Катынского расстрела

Кіріспе

Польшалық бригадир-генерал (1890–1940)

Казимеж Орлик Лукоски (13 қыркүйек 1890 – 1940) – польшалық әскери қолбасшы, және 1940 жылғы Катынь қырғынында Кеңес Одағы тарапынан өлтірілген Польша армиясының генералдарының бірі.

Өмір

Ол 1890 жылы Ресей империясының Сидльце губерниясындағы (қазіргі Польшаның Мазовия воеводиясы) Гарволинге жақын Сокол ауылында дүниеге келді. 1910 жылы Варшавадағы Вроблевский мектебін бітіргеннен кейін Венаға көшіп барды, онда 1914 жылы ауыл шаруашылығы мектебін аяқтады. Австрия-Мажарстан астанасында оқыған кезінде Drużyny Strzeleckie әскери ұйымына қосылып, «Орлик» (поляк тілінде – кіші бүркіт) әскери лақабын алды, ол кейіннен тегінің бір бөлігіне айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Польша легиондарына қосылып, офицер болды. Алғашқыда 3-ші жаяу әскер полкінің батальонына қолбасшылық етіп, кейін 2-ші жаяу әскер полкінің батальонын басқарды. 1916 жылғы 20 маусымда Гусиатын шайқасында жараланғаннан кейін тылға алынды. 1917 жылғы ант дағдарысынан бұрын Польша әскеріне (Polnische Wehrmacht) қосылып, генерал Феликс фон Барттың адъютанты және оқу инспекторы болды. Бірақ дағдарыстан кейін 2-ші полкке оралды, ол Рараньча шайқасына қатысып, Ресей империясы басып алған Украинаның бөлігіне өтті. Онда бригада одақтас поляк 2-ші корпусына бірікті. Орлик Лукоски Люциан Желиговский басқаратын 4-ші поляк атқыштар дивизиясының құрамында 14-ші поляк атқыштар полкіне қолбасшылық етті. Каниов шайқасынан кейін корпус капитуляциялағаннан кейін Орлик Лукоски австриялық шекараны бұзып Киевке жетті, онда жалдау кеңсесінің командирі болды. Ресей азамат соғысы кезінде Кубань аймағындағы қызыл әскерге қарсы шайқастарда табысты қолбасшы болды, содан кейін 2-ші атқыштар полкіне басшылық етіп, 4-ші дивизия штабының бастығы болды. Жозеф Халлердің көк әскерінің құрамында 1919 жылдың наурыз айында Казимеж Орлик Лукоски Одессадан Францияға кетіп, онда 48-ші поляк жаяу әскер полкінің командирі болды, осы полкпен Польшаға оралды. Бастапқыда Сосновецте гарнизондық міндеттерді атқарған Орлик Лукоскидің бөлімшесі кейін Померанияға, содан кейін Польша-Совет соғысының майдандарына көшірілді. Киев жорығы кезінде Лукоски 21-ші поляк жаяу әскер бригадасын басқарды. Атысты тоқтатуға аз уақыт қалғанда 22-ші бригаданың қолбасшысы болды, содан кейін Тарнопольде (қазіргі Тернополь, Украина) орналасқан 12-ші поляк жаяу әскер дивизиясына қосылды. Ол бұл қызметте 1925 жылдың тамызына дейін болды. Содан кейін Бидгощтағы 15-ші поляк жаяу әскер дивизиясына (1927 жылдың наурызына дейін) және Станиславтағы 11-ші поляк жаяу әскер дивизиясына қолбасшылық етті. 1929-1930 жылдары Париждегі École Supérieure de Guerre және Варшавадағы Жоғары соғыс мектебінде әскери білім алды, содан кейін 11-ші дивизиядағы бұрынғы лауазымына оралды. 1939 жылы Польшаға шабуыл кезінде Казимеж Орлик Лукоскидің бөлімшесі Карпат армиясының құрамында жаңадан құрылған Ясло операциялық тобының ядросы болды. Кеңес әскері тұтқындағаннан кейін Старобильсктегі НКВД (Кеңес құпия полициясы) концлагеріне қамалды, содан кейін 1940 жылдың көктемінде Катыньдегі жаппай қырғында Харьковта қырық тоғыз жасында қаза болды.

He was born Kazimierz Łukoski in 1890, in the village of Sokół near Garwolin, in the Siedlce Governorate of the Russian Empire (in the Masovian Voivodeship of present day Poland). After graduating from Wróblewski's School in Warsaw in 1910, he moved to Vienna, where he graduated from the School of Agriculture in 1914. During his studies in the capital of Austria Hungary, he became involved in the Drużyny Strzeleckie para military organization and adopted the nom de guerre of Orlik (Polish for lesser spotted eagle), which later formed a part of his surname. At the outbreak of World War I he joined the Polish Legions and became one of its officers. Initially a commanding officer of a battalion of the 3rd Infantry Regiment, he went on to command a battalion in the 2nd Infantry Regiment. Wounded during the battle of Husiatyn of 20 June 1916, he was withdrawn to rear duties. Prior to the Oath Crisis of 1917 he joined the Polnische Wehrmacht, where he became an adjutant to General Felix von Barth and the inspector of training. However, after the crisis he returned to the 2nd Regiment, with which he fought the battle of Rarańcza and crossed the lines to Imperial Russian held part of Ukraine. There the brigade melted into the Allied Polish 2nd Corps. Orlik Łukoski became the commanding officer of the Polish 14th Rifle Regiment within the Polish 4th Rifle Division under Lucjan Żeligowski. After the battle of Kaniów, in which the Corps capitulated, Orlik Łukoski broke through the Austrian lines to Kiev, where he became the commander of the recruitment office. A successful commander in the fights around Kuban against the Reds during the Russian Civil War, he went on to command the 2nd Rifle Regiment and then became the chief of staff of the 4th Division. As part of the Józef Haller's Blue Army, in March 1919 Kazimierz Orlik Łukoski left Odessa for France, where he became the commander of the Polish 48th Infantry Regiment, with which he returned to Poland. Initially in garrison duties in Sosnowiec, Orlik Łukoski's unit was then moved to Pomerania, at that time being taken over from Germany, and then to the fronts of the Polish Bolshevik War. During the Kiev offensive Łukoski became the commander of the Polish 21st Infantry Brigade. Shortly before the cease fire he became the commanding officer of the 22nd Brigade, after which he was attached to the Polish 12th Infantry Division stationed in Tarnopol (modern Ternopil, Ukraine). At that post he served until August 1925. Then he commanded the Bydgoszcz based Polish 15th Infantry Division (until March 1927) and the Stanisławów based Polish 11th Infantry Division. Between 1929 and 1930 he received military training at the Ecole Superieure de Guerre in Paris and the Higher War School in Warsaw, and then returned to his previous post in the 11th Division. During the invasion of Poland of 1939, Kazimierz Orlik Łukoski's unit became the core of the newly formed Jasło Operational Group within the Karpaty Army. Captured by the Soviets, he was interned in the NKVD (the Soviet secret police) concentration camp in Starobielsk and then murdered in Kharkov in the spring of 1940, during the Katyn massacre, aged forty nine.