Кіріспе

Трохлеит – жоғары көлбеу бұлшық етінің суырғысының трохлеа аппаратының қабынуы, оның ішінде жергілікті ісіну, сезімталдық және күшті ауырсынумен сипатталатын жағдай. Бұл периорбитальді ауырсынудың сирек кездесетін, бірақ емделуге жататын себебі болып табылады. Трохлеа – жоғары көлбеу бұлшық етінің суырғысы арқылы өтетін сақина тәрізді шеміршек аппараты. Ол жоғарғы мұрындық орбитада орналасқан және жоғары көлбеу бұлшық еті үшін шкив ретінде қызмет етеді. Трохлеарлық аймақтың қабынуы орбитаның жоғарғы медиалдық шетінде ісіну және өткір сезімталдықпен болатын ауырсыну синдромына әкеледі. Қабыну суырғының ісінуіне және тозуына себеп болуы мүмкін, бұл трохлеа арқылы өтетін кезінде үйкелісті күшейтеді, ал бұл өз кезегінде қабынуды арттырады. Трохлеит бұрыннан мигрені бар пациенттерде мигрень шабуылдарын тудыру немесе оларды күшеюімен де байланысты (Yanguela, 2002).

Симптомдары

Трохлеритпен ауыратын науқастарда көбінесе трохлеарлық аймақта бірнеше күнде дамитын, күшейіп-әлсірейтін, соқпалы ауыртпалық сезімі пайда болады. Кейбір науқастарда бұл ауыртпалыққа қысқаша, өткір қыстығулар қосылуы мүмкін. Мигрені бар науқастарда трохлеит бас ауруымен бірдей уақытта дамуы мүмкін. Көбінесе бұл ауру бір жақты болады, көздің жоғары жағында, зақымдалған аймақта анық сезілетін ісік байқалады. Трохлеарлық аймаққа қол тигізгенде қатты сезім пайда болады. Ауырсыну көзді төмен және ішке қарай қозғалтқанда, әсіресе жоғарыға (көзге қарап) және сыртқа қарай қарағанда, жоғары көлденең бұлшық етінің шекесін созу нәтижесінде күшейеді. Маңыздысы, көздің қозғалысы шектелімейді, екі көру (диплопия) болмайды және көбінесе проптоз сияқты көзге тән белгілер байқалмайды. Дегенмен, кейде жеңіл птоз кездесуі мүмкін. Орбитаның жалпы белгілерінің болмауы, периорбитальді ауырсынудың басқа, жиі кездесетін себептерін жоюға көмектеседі.

Себеп

Троклеитінің себебі көбінесе белгісіз (идиопатиялық троклеит), бірақ жүйелік қызыл жегі, ревматоидты артрит, ішек артропатиясы және псориаз сияқты ревматологиялық аурулары бар пациенттерде де кездеседі. Тайхсен және оның тобы өз зерттеуінде трохлеитпен ауыратын науқастарды эхография және КТ арқылы ісіну мен қабынуды көрсету үшін қарады. Бейнелеу зерттеулері жоғары көлбеу шекелік сіңір / трохлеарлық шкивтің қабынуын көрсетті. Қабыну трохлеаның өзіне, әлде оны қоршап тұрған тіндерге қатысты ма екені нақты болмады.

Диагностика

Трохлеит диагнозы үш критерийге негізделеді: 1) жоғарғы көлбеу бұлшық етінің шекесі / трохлеа аймағының қабынуын көрсету, 2) ауыратын трохлеа аймағындағы периорбитальді ауырсыну және пальпациямен анықталатын сезімталдық, 3) көзді тік бағытта қозғауға тырысқанда, әсіресе көзді ішке қарай бұрғанда ауырсынудың күшеюі. Трохлеитті анықтау маңызды, себебі бұл емделетін жағдай және пациент ауырсынуды басу арқылы үлкен пайда көре алады. Емдеу зақымдалған перитрохлеарлық аймаққа кортикостероидті бір рет инъекция жасаудан тұрады.

Емдеу

Троклеаға депомедрол мен лидокаиннен тұратын арнайы "коктейльді" салуға болады; жергілікті анестетик әсерінен дереу жеңілдеу сезілуі, сәтті орналастырылғанын көрсетеді. Дегенмен, инъекция бірнеше артерия, вена және жүйке орналасқан аймаққа жасалатындықтан, ерекше сақтық қажет. Ине тым жіңішке болмауы керек (ұсақ құрылымдарды жараламау үшін), хирург шприцтің поршенін кері тартып алуы тиіс (қантамырды тесіп алмау үшін), лидокаин құрамында эпинефрин болмауы керек (ол тамырлардың тарылуына себеп болуы мүмкін), ал инъекция жасау қысымын әрдайым бақылау керек. Бұлшық етінің әлсіреуіне алып келмеу үшін инъекциялардың санын шектеу керек. Диагнозды емге жауап беруі растайды; 48-72 сағат ішінде ауырсыну мен ісінудің басылуы күтіледі. Кейбір науқастарда трохлеит қайталануы мүмкін.

Тарих

Троклеитті алғаш рет 1984 жылы Tychsen және авторлар тобы анықтады. Олар орбиталық ауыруы және трохлеар аймағындағы нүктелік сезімталдық байқалған он үш науқасты зерттеді. Бұрын трохлеит синдромы идиопатиялық орбитальды қабынудың (кейде орбитальды псевдотумор деп аталатын) кең санатына жатқызылатын. Аталған зерттеу нәтижесінде Tychsen және оның әріптестері трохлеитті идиопатиялық орбитальды қабынудың ерекше бір түрі деп болжады, ол көздің анық көрінбейтін белгілерін (көз нормалы көрінеді) тудырмайды және экстраокулярлық қозғалыстың шектелуіне әкелмейді.