Кіріспе

Самиш (Самиш: Xws7ámesh) – АҚШ-тың Вашингтон штатында тұратын американдық жергілікті халық. Олар Орталық жағалау Салиш тайпаларынан. Көп жылдар бойы олар басқа тайпалар басымдығындағы резервацияларға бекітілді, мысалы, Вашингтон штатындағы Свиномиш резервациясының Свиномиш үндістері және Тулалип резервациясының Тулалип тайпалары. Олар сондай-ақ Самиш үндістері ұлтына, бұрын Самиш үндістері тайпасы деп аталған, 1996 жылы федералдық мойындылуын қайта алған.

Атауы

"Самиш" атауы – самиш халқының Xws7ámesh атауының ағылшынша жөнелтілген түрі, ол "бар адамдар / қалыптасқан халық" деген мағынаны білдіреді.

Еуропалықтармен байланыс

Самиштер Вашингтон штатының Скагит округіне жақын аралдар мен бұғаздарда балық аулаған. Самиштердің Самиш, Гумес және Фидальго аралдарындағы елді мекендері болды, олар сол жерде және Сан-Хуан аралдарында балық аулап, пайдалы қазбаларды жинады. 1847 жылы Самиш тайпасында 2000-нан астам адам болды. Қызылша, шешек және тұмау сияқты эпидемиялар, сондай-ақ солтүстіктен келген Хайда және Цимшиан тайпаларының шабуылдары оларға қиындық тудырды.

Еуропалықтармен байланыстан кейінгі кезең

Келісімге қол қою және келіссөздер кезінде 113 самиш қатысқанмен, Пойнт-Эллиот келісімін ешбір самиш қол қоймады. Самиштер келісімге Лумми басшысы Чоу-итс-хуттың қолы арқылы тіркелді. Өздеріне тиесілі резервациясы болмағандықтан, көптеген самиштер Лумми немесе Свиномиш резервацияларында тұруға жіберілді. Дегенмен, көптеген самиштер резервацияларға барудан бас тартып, дәстүрлі жерлерінде қалды. Олар жиі Скагит тайпасымен шатастырылып, Свиномиш резервациясына барғанда бүкіл тайпа үшін бар болғаны алты үй шаруашылығына жер бөлінді. Көптеген мүшелер Нью-Гуэмес аралына (қазір "Потлатч Бич" деп аталады) барып, 100-ден астам адамға арналған ұзын үй салды. 1912 жылға қарай, самиштер Свиномиш резервациясына немесе басқа да қауымдастықтарға көшіп кетті. Оларды ақ қоныс аударушылар аралдан ығыстырып шығарды, себебі самиштер жалғыз тұщы сулы жерді иеленген. 1926 жылы самиштер ресми конституция жазды, кейін оны өзгертіп, сайлау үкіметінің жоспарын қосты. 1971 жылы федералды үкіметке қарсы жер дауының шешімі ретінде, тайпаға Пойнт-Эллиот келісімі бойынша алынған жерлер үшін 5 754,96 АҚШ доллары төленді. Сот шешімінде олар келісім жасалған кезде белгілі бір жерді эксклюзивті түрде иеленгендіктері анықталды. 1996 жылы самиштер АҚШ үкіметі тарапынан ресми түрде қайта мойындалды. 1998 жылы олар ресми атауын Самиш Үндістан Ұлты деп өзгертті.

Тіл

Самиш тілі – Солтүстік жағалау Салиш (Лкун) тілінің диалектісі; жақын туыс тілі – Оңтүстік жағалау Салиш (Клалам немесе Клллам). Екеуі де Жағалау Салиш тілдерінің Орталық тармағына жатады, ол өзі үлкен Салиш тілдер отбасының бір бөлігі (Тим Монтлер 1999: "Страйтс Салиш тілдеріндегі тіл және диалект вариациясы". Антропологиялық лингвистика 41 (4): 462–502, Куйперс, Арт Х. Салиш этимологиялық сөздігі. Миссула, МТ: Монтана университетінің тіл зертханасы, 2002. Жағалау Салиш). 1990 жылы Канада өркениет мұражайы Брент Д. Галлоуэйдің "Страйтс Салиш диалектісінің фонологиясы, морфологиясы және жіктелген сөз тізімі" (Canadian Ethnology Service, Mercury Series Paper #116) еңбегін жариялады. Бұл – самиш диалектісі үшін алғашқы грамматикалық сипаттама және кең сөздік; ол Галлоуэйдің соңғы тіл білушілермен жүргізген далалық зерттеулеріне негізделген. Галлоуэйдің жазбалары Цивилизация мұражайында және Самиш ұлтында сақтаулы. 2013 жылғы мәлімет бойынша, үш-төрт адам ағылшын тілін еркін немесе жартылай еркін меңгереді.