Тронгса ауданы – Бутанның географиялық орталығы. Ауданның тілдік әртүрлілігі, Bumthangkha, Khengkha, Nyenkha тілдері туралы ақпарат. Бутан туралы көбірек біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бутанның Тронгса ауданы (Dzongkha: ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཁག་; Wylie транслитерациясы: Krong gsar rdzong khag) – Бутанның аудандарының бірі. Бұл Бутанның ең орталық ауданы және Бутанның географиялық орталығы осы ауданның Тронгса Дзонгында орналасқан.
District of Bhutan
Trongsa District (Dzongkha: ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཁག་; Wylie transliteration: Krong gsar rdzong khag) is one of the districts of Bhutan. It is the most central district of Bhutan and the geographic centre of Bhutan is located within it at Trongsa Dzong.
Тілдер
Тронгса – тілдік құрамы әртүрлі аудан. Солтүстік және шығыс тұрғындары бумтангха тілінде, ал ең оңтүстік-шығысында кенгха тілінде сөйлейді. Ненкха тілі ауданның батыс жартысында, Вандуэ Пходранг ауданымен шекаралас аймақта таралған. Солтүстікке қарай, дәл сол шекара бойында және одан өтетін жерлерде лахха тілінде сөйлейтін адамдар тұрады. Ал оңтүстікте мемлекеттік дзонгха тілі қолданылады. Орталық оңтүстік бөлігіндегі Олекха (Қара тау монпасы) тілін сөйлейтін кішкентай қауымдар көбінесе жойылып кеткен. Тарихи тұрғыдан алғанда, бумтангха тілі мен оның қолданушылары куртопха, мангдуэпикха және кхенгха тілдерінде сөйлейтін адамдармен тығыз байланыста болған, олардың барлығын кең мағынадағы "бумтанг тілдері" тобының бір бөлігі деп санауға болады. Ненкха тілі де бумтанг тілдерімен байланысты, бірақ одан көбірек ерекшеленеді, ал 'олекха тілі алыс туыс.
Trongsa is a linguistically diverse district. In the north and east inhabitants speak Bumthangkha, and in the extreme southeast Khengkha is spoken. Nyenkha is spoken in the western half of the district, straddling the border with Wangdue Phodrang District. To the north, along and across the same border, live speakers of Lakha. In the extreme south, the national language Dzongkha is spoken. Across the mid south, tiny communities of autochthonous 'Olekha (Black Mountain Monpa) speakers have all but disappeared. Historically, Bumthangkha and its speakers have had close contact with speakers of Kurtöpkha, Mangduepikha and Khengkha, nearby languages of central and eastern Bhutan, to the extent that they may be considered part of a wider collection of "Bumthang languages." Nyenkha, also related to the Bumthang languages, is more divergent while 'Olekha is only distantly related.
География
Тронгсаның жалпы ауданы 1807 шаршы шақырымды құрайды. Батысында Вандуэ Пходранг ауданымен, шығысында Бумтанг ауданымен шектеседі. Оңтүстігінде Циранг, Сарпанг және Жемганг аудандары орналасқан.
Trongsa covers a total area of 1807 sq km. It is bordered by Wangdue Phodrang District to the west and Bumthang District to the east. To the south it borders Tsirang, Sarpang, and Zhemgang Districts.
Қоршаған орта
Тронгса аудандарының көп бөлігі экологиялық тұрғыдан қорғалған. Солтүстіктегі Вангчук жүз жылдық паркі (Нуби гевогы) және орталық, батыс және оңтүстік Тронгсадағы Джигме Сингье Вангчук ұлттық паркі (Лангтил және Тангсибжи гевогтары) биологиялық дәліздер арқылы байланыстырылған, олардың барлығы Бутанның қорғалатын аймақтары болып табылады. Биологиялық дәліздер сонымен қатар оңтүстік-шығыс және солтүстік-шығыстың маңызды бөліктерін алып, көрші аудандардағы Трумшингла ұлттық паркіне жетелейді. Джигме Сингье Вангчук ұлттық паркі Гималай аюы және ақ лангур сияқты Бутанның кейбір жабайы жануарларын сақтайды.
Most of Trongsa Districts is environmentally protected. Wangchuck Centennial Park in the north (the gewog of Nubi) and Jigme Singye Wangchuck National Park in central, western, and southern Trongsa (the gewogs of Langthil and Tangsibji) are connected by biological corridors, all of which are protected areas of Bhutan. Biological corridors also occupy substantial portions of the southeast and northeast, leading to Thrumshingla National Park in neighboring districts. Jigme Singye Wangchuck National Park preserves some of Bhutan's wildlife such as the Himalayan Bear and White Langur.