Кіріспе

Шотландия Корольдік теңіз флоты офицері

Джон Эллиот (1732 – 20 қыркүйек 1808) – Жеті жылдық соғыс және Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде қызмет еткен Шотландия Корольдік теңіз флоты офицері. Ол адмирал шеніне көтеріліп, қысқа мерзімге Ньюфаундленд колониясының губернаторы болып қызмет еткен. Эллиот Шотландияда ақсүйек отбасында дүниеге келіп, теңіз флотына қадам басқан. Оның ерте жылдардағы қызметі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол Жеті жылдық соғыс кезінде капитандыққа дейін жетіп, 32 зеңбірекке ие фрегатқа ерекше шеберлікпен басшылық еткен. Алдымен шағын француз фрегатын жаулап алды, содан кейін үш кемеден тұратын эскадрильяға қолбасшылық етіп, 1760 жылы Ирландия жағалауына шабуыл жасаған әйгілі капер Франсуа Тюротты ұрысқа шақырды. Қысқа, бірақ қатал шайқастан кейін Тюрот қаза тауып, кемелері қолға түсті. Эллиот халыққа батыр ретінде танылып, ол және оның капитандары бірнеше марапаттарға ие болды. Ол соғыстың қалған бөлігінде бірнеше кемеге басшылық етті, ал бейбітшілік орнағаннан кейін жұмыссыздықтан кейін Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде қайтадан қызметке кірісті. Бұл қақтығыста ол Карлайл бейбітшілік комиссиясының мүшелерін Америкаға жеткізіп, Еуропа суларына оралғанға дейін жағалаудағы операцияларда белсенді қатысты. Ол адмирал сэр Джордж Роднимен бірге Гибралтарды құтқару және Сент-Винсент мүйісіндегі шайқаста болды, сондай-ақ адмирал Ричард Кемпенфелтпен Ушант шайқасында күш көрсетті. Соғыс аяқталғаннан кейін флагмандық шенге көтеріліп, бейбіт кезеңде Ньюфаундленд губернаторы болып қызмет етті, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты Француз революциялық соғыстары кезінде ешқандай бұйрық ала алмады және 1808 жылы адмирал шенімен қайтыс болды.

Отбасы және ерте өмірі

Эллиот 1732 жылы Шотландияда дүниеге келді, 2-ші баронет сэр Гилберт Эллиот пен оның әйелі Хеленнің төртінші ұлы. Оның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол 1740 жылы Портсмут Корольдік теңіз академиясын бітіргеннен кейін Корольдік теңіз флотына қосылды және сол жылдың шілдесінде кемеге мінді. Оның алғашқы қызметі Канал флотының құрамында болды, сондай-ақ ол 1758 жылдың басында Рошфортты барлауға қатысты. Француздарды ұстауға болатын кемелер болуы үмітімен хат барлық порттарға жіберілді, бірақ жағалауда ешқандай кеме орналаспады және Эллиот Кинсейлде кездейсоқ болды. Сонымен қатар, ауа райынан паналаған 36 зеңбірекке ие кемелер де болды. Шайқас қызу болғаннан кейін Тюроттың әскері жеңіліске ұшырады, оның кемелері бұзылып, батып кетуге айналды. Тюроттың денесі Порт-Уильям жағасында табылды және Киркмейденде толық әскери салтанатпен жерленді. Эллиот және оның капитандары Вестминстер және Ирландия парламенттерінің алғысын алды, сонымен қатар Корк қаласының құрметті азаматы атанды. Эллиоттың туысы Томас Пасли шайқас кезінде «Эол» кемесінде қызмет етті, және өзінің ерлігімен лейтенант шеніне көтерілді. |Теңіздегі жеңіс| 11 қаңтар 1804 жыл.

Соғыстың соңғы жылдары

Эллиот 1760 жылы 17 мамырда Белль аралында француз жағалау батареясының қаруынан теңіздік жабдықтарымен толы француз бригін алып қашу арқылы өзін ерекшелендірді. «Аэолус» кемесі шайқаста қатты зақымданып, жөндеу үшін портына қайтарылды. Жөндеу жұмыстары жүріп жатқанда Эллиоттың 44 зеңбірелі кемеге уақытша командир болып тағайындалуы мүмкін, ол Балтық теңізіне бағыт алған сауда конвойын сүйемелдеді. Осы қызмет аяқталғаннан кейін, «Аэолус» жөнделіп біткен соң Эллиот оның басқаруын қайтадан қолға алып, 1761 жылы Бискай шығанағында теңіз саяхаты жасады. Сол жылы ол қысқа мерзімге Кокермут округінің депутаты болды. 1778 жылы 11 сәуірде ол коммодор дәрежесіне көтеріліп, көп ұзамай Карлайл графы, Джордж Джонстон және Уильям Иденді Карлайл бейбітшілік комиссиясы ретінде отаршылармен келіссөздер жүргізу үшін Солтүстік Америкаға алып барды. Осы кезеңде ол теңіз жаяу әскері полковнигі болып тағайындалды, бұл лауазымды 1787 жылға дейін атқарды. Эллиот көп ұзамай одан көп көмек күте алмайтынын түсінді, ал «Эдгар» сияқты үлкен кеме онда болғандықтан испандық канонерлік қайықтары үшін оңай нысана болды. Сондықтан Эллиот Англияға оралды. Эллиот соғыстың қалған жылдарының көп бөлігін «Эдгар» кемесімен Англия арналында өткізді. 1781 жылдың қараша айында Адмиралтейство адмирал де Гишен басқаруымен Брест портынан үлкен конвойдың шығуға дайындалып жатқаны туралы хабар алды. Бұл конвой Батыс және Шығыс Үнді аралдарына теңіздік жабдықтарды тасымалдады. «Эдгар» адмирал Ричард Кемпенфелттің 18 кемеден тұратын эскадрильясының құрамында болды, оған конвойды тоқтатуға бұйрық берілді. Кемпенфелт 12 желтоқсан күні түстен кейін Бискай шығанағында, Ушант аралынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 150 миль (241 км) жерде конвойді тосқауылдады. Француз теңіз күзеті конвойдың желден соққан жағында болғандықтан Кемпенфелт дереу шабуылға көшті және түн түспей тұрып 15 көлікті жаулап алды. Конвойдың қалған бөлігі шашырап кетті, көпшілігі Брестке қайтып келді, ал бес көлік ғана Батыс Үнді аралдарына жетті. «Ушант шайқасы» деп аталған шайқаста «Эдгар» 84 зеңбірелі «Триумфан» кемесімен үздіксіз шайқасты. Кейіннен Кемпенфелт шайқастағы іс-қимылдары үшін Эллиотты мақтады. Ол лауазымын әдеттегі мерзімі бойын атқарды, әр жылдың маусым айында теңізге шығып, қазан айында қайта оралды, оның басты міндеттері балық шаруашылығын реттеу болды. 1789 жылы оның орнына вице-адмирал Марк Милбанк келді, ал Эллиот 1787 жылдың 24 қыркүйегінде қызыл тудың контр-адмиралы болып тағайындалды. 1790 жылдың 21 ақпанында ол көк тудың вице-адмиралы болды. Сол жылы испан қарулануымен шиеленіс күшейген кезде Эллиот өз туын кемеге көтерді, бірақ дағдарыс жеңілдеген соң ол одан бас тартты. Денсаулығы нашарлағандықтан, ол 1794 жылдың 12 сәуірінде француз революциялық соғыстары басталғаннан кейін қызыл тудың вице-адмиралы болып тағайындалды, бірақ ешқандай лауазымды қабылдай алмады. Ол 1795 жылдың 16 сәуірінде көк тудың адмиралы, содан кейін ақ тудың адмиралы болды. Өмірінің соңғы жылдарын Роксбургширдегі Тевиот тауындағы өз иелігінде өткізіп, 1808 жылдың 20 қыркүйегінде қайтыс болды. Ол ешқашан үйленбеген. Оның туыстарының арасында Томас Пасли, Уильям Кэткарт, 1-ші граф Кэткарт және адмирал Роберт Дигби болды. Тағы бір туысы - Гилберт Эллиот Мюррей Кининмоунд, Минтоның 1-ші графы, Джон Эллиоттың мүлкін мұраға алды.