Кіріспе

Солтүстік Африканың ет және қабатты қамырдан жасалған пісірілген тағамы – Солтүстік Африканың ет пісірілген тағамы.

Пастилла (кейде Солтүстік Африка пісірілген тағамы деп те аталады) – Магреб асүйінде варка қамырынан (ورقة) жасалған ет немесе теңіз өнімдерінен жасалған пісірілген тағам, ол фило қамырына ұқсас. Бұл Марокко, Алжир және Тунис ерекшелігі, онда оның бір түрі малсука деп аталады. Соңғы кезде эмигранттар арқылы Францияға, Израильге және Солтүстік Америкаға таралды.

Тарих

Пістің атауы испан тіліндегі "пастилья" сөзінен шыққан, бұл "дәрі-дәрмек" немесе "кішкентай нан" дегенді білдіреді, араб тілінде p әрпінің b әрпіне ауысуы жиі кездеседі. Тарихшы Анни Галл 13 ғасырдағы Андалусиялық аспаздық кітаптарында, мысалы, ибн Разин әл Тужибидің فضالة الخوان في طيبات الطعام والألوان fuḍālat al k̲iwān fī ṭayyibāti ṭaʿāmi wa l ʾalwāni кітабында "қазіргі заманғы бастиланың ішіне салынатын толтыруға өте ұқсас" рецепттерді растайды. Галлтың сөзімен айтқанда, бұл рецепт бойынша "көгершін етін корицамен, бадаммен, шафранмен, пиязбен және жұмыртқамен пісіру керек, сондай-ақ бүгінгі күнгі дәстүрлі рецепт сияқты екі рет пісіру процесін қолдану керек, яғни ингредиенттер біріншіде қазанға салынып пісіріледі, содан кейін пеште аяқталады". Тарихшы Идрис Бухлила 1830 жылы Алжирге француз шапқыншылығынан кейін алжирліктердің Тетуанға қоныс аударуының нәтижесінде Тетуан асханасына әсер еткен Османдық Алжир тағамдарының бірі ретінде бұл тағамды тізімдейді, сонымен қатар тағамның Андалусиялық тегін жақтаушыларды мойындайды. Бухлиланың зерттеуі Галлдың теориясын растады, яғни тағамның аты, Бухлиланың сөзіне сәйкес, түрік тілінде шыққан, ал оны дайындау үшін қолданылатын верқа алжирлік көшіп келушілермен бірге Тетуанға келді және 1830 жылдан кейін Марокконың қалған бөліктеріне тарады. Яһуди тағамдарының тарихшысы Гил Маркс пастильяның Мароккоға сефардтық яһудилер әкелгенін айтады, ал фило Осман дәуірінде Магребке жеткеннен кейін аспаздар оны Андалусия стиліндегі нанның орнына қолданды. Сефардтар атауын "п" әрпімен айтуды жалғастырды, ал араб тілінде сөйлейтіндер "б" әрпімен ауыстырды. Мароккода пастилья әдетте арнайы дастарқандардың басында және екі түрде ұсынылады: бірі құс етінен, екіншісі теңіз өнімдерінен. Алжирде пастилья көбінесе тауық немесе көгершін етінен жасалады.

Құс тұқымдас пилле

Құс еті дәстүрлі түрде көгершіннен (жас көгершіндер) жасалатын, бірақ бүгінде майдаланған тауық көбірек қолданылады. Ол тәтті және тұзды дәмдерді үйлестіреді; жұқа верка қабаттары, тұздықтар мен дәмдеуіштерде баяу пісірілген, содан кейін жыртылған дәмді ет, және қуырылған, ұнтақталған бадам, корица және қанттан жасалған хрустящий қабат. Толықтыру құс етін сары майда қуыру арқылы дайындалады. Оған майдалап туралған пияз, су, ақжеңге, шафран сияқты әртүрлі дәмдеуіштер қосылып, ет жұмсақ болғанша қайнатылады. Салқындаған соң ет сүйектен бөлініп, жыртылады. Сұйықтық азайтылып, жұмыртқамен қоюлатылып, құймақ тәрізді соус жасалады. Ет пен құймақ көбінесе бір күн бұрын дайындалады. Бадам майда қуырылып, ұсақтап, қант ұнтағы мен корицамен араластырылады. Дөңгелек пісіру табасына жұқа верканың бірнеше қабаттары салынып, әрқайсысы балқыған сары маймен майланады және таба шетінен асып тұрады. Аспаз жұмыртқа қоспасын қосып, оның үстіне майланған қамырдың тағы бір қабаты жайылады, содан кейін жыртылған ет салынады, ол да қамырмен жабылады, және сосын бадам қоспасы қосылады. Қамырдың астында қалған бөліктері жиналып бүктеліп, тағы 2 майланған қамыр қосылып, пирогтың шеттеріне тығылады. Пирог ішіндегісі қызғанша пісіріледі, қамыр қабаттары алтын түсті болады. Ыстық күйде бермес бұрын үстіне қант ұнтағы мен корица себіледі.

Теңіз өнімдері пастильясы

Теңіз өнімдері пастилясы әдетте балық және басқа да теңіз өнімдерін, сондай-ақ жұқа талқанды (вермицель) қамтиды. Құс етінен жасалған пастильядан ерекшелігі, теңіз өнімдерінен жасалған пастилья тәтті емес, дәмді және ащы болады. Құс етіне қант ұнтағы мен корица себілсе, теңіз өнімдері пастилясына әдетте майда кесілген ірімшік пен лимонның бірнеше тілімі қосылады. Осы пастильяның түрі көбінесе марокколық тойларда беріледі.

Сүтпен пісірілген пастилья

Дәстүрлі фасси асханасында пастилья десерт ретінде де беріледі, онда пастильяны Жоухара (جوهرة, әшекей тас) немесе "сүтпен пастилья" деп атайды. Бұл пастилья да варкадан және қабаттарының арасына салынатын сүтті кремнен жасалады. Жоухара апельсин гүлінің суымен хоштандырылады және қант пен корицамен әсемделеді.

Сефардтық еврейлер аудармасы

Марокколық яһудилер арасында пастилья кашрут заңдарына сәйкес, сүт өнімдерін етпен бірге жеуге тыйым салатындықтан, майдың орнына зәйтүн майымен немесе маргаринмен дайындалады. Көбірек таралған нұсқада үлкен пирогтың орнына жеке-жеке дайындалған пастильялар жасалады.