Кіріспе

Американдық ғарышкер (1961 жылы туған)

Кристофер Дж. "Ферги" Фергюсон (1 қыркүйек 1961 жылы туған) – Boeing компаниясының коммерциялық астронавты, зейнеткер АҚШ Әскери-теңіз күштерінің капитаны және NASA астронавты. Ол алғашқы ғарыш сапарында, 2006 жылдың 9 қыркүйегінде ұшырылып, 2006 жылдың 21 қыркүйегінде Жерге оралған STS-115 миссиясында "Атлантис" ғарыш кемесінің ұшқышы болды. Кейіннен ол STS-126 миссиясының командирі болды. 2011 жылы ол ғарыш бағдарламасының соңғы миссиясы болған STS-135 миссиясының командирі болып тағайындалды. 2011 жылдың 9 желтоқсанында NASA-дан зейнеткерлікке шығып, Boeing компаниясының Коммерциялық Экипаж Бағдарламасының Экипаж және Миссия Операциялары директоры болды. 2018 жылдың тамызында Фергюсон Boeing CST-100 Starliner-дің алғашқы сынақ ұшуына тағайындалды, бірақ 2020 жылдың қазан айында бұл миссиядан бас тартты.

Білім

Фергюсон 1961 жылдың 1 қыркүйегінде Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында туған. Ол 1979 жылы Архиепископ Райан орта мектебін бітірді. 1984 жылы Дрексел университетінен механикалық инженерия саласындағы ғылым бакалавры дәрежесін алды, ал 1991 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің аспирантурасынан әуе-ғарыш инженериясы саласындағы ғылым магистрі дәрежесін алды.

Әскери мансап

Фергюсон Пенсильвания университетінің Әскери-теңіз ROTC бағдарламасы бойынша офицерлік құрамға қабылданды. 1986 жылы Техас штатының Кингсвилл қаласында Әскери-теңіз авиаторының қанатын алып, Вирджиния штатының Вирджиния Бич қаласындағы F-14 Tomcat оқу эскадрильясына тағайындалды. Ұзаққа соқпай оқудан кейін ол "Форрестл" әуе кемесінде Солтүстік Атлант, Жерорта теңізі және Үнді мұхитына жорыққа шыққан VF-11 "Қызыл Риперлер" құрамына қосылды. VF-11 құрамында жүргенде, ол сонымен қатар Теңіз жауынгерлік қарулар мектебіне (TOPGUN) қатысты. 1989 жылы АҚШ Әскери-теңіз сынақ ұшқыштары мектебінің бағдарламасына іріктеліп, 1992 жылы бітірді. 1994 жылдың маусымына дейін Мэриленд штатындағы Патуксент Ривер әскери-әуе базасындағы шабуылдық ұшақтарды сынау дирекциясының қару-жарақ бөлімінде қызмет етті, онда ол F-14D қаруын бөлу бағдарламасының жоба жетекшісі болды, соның арқасында Tomcat ұшағынан әртүрлі типтегі әуеден жерге соққы беретін қаруларды алғаш рет сынап көрді. 1995 жылы VF-211 "Шекматтар" құрамына қосылғанға дейін бір жыл Теңіз сынақ пилоттары мектебінде нұсқаушы болып жұмыс істеді, содан кейін "Нимиц" әуе кемесінде Ирактың қауіпсіздік аймағын қорғау мақсатында Батыс Тынық мұхиты мен Парсы шығанағына орналасты. Ғарыш бағдарламасына іріктелуге дейін ол Атлантика флотының F-14 логистикалық офицері қызметін атқарды.

NASA мансабы

Фергюсон 1998 жылы ғарышкерлерге даярлауға іріктелді және ұшқыш ретінде дайындығын аяқтады. Фергюсон STS-135 экипажына тағайындалғанға дейін астронавттар кеңсесінің бас орынбасары болды және STS-118, STS-128 және STS-129 миссияларында бас оператор (CAPCOM) ретінде жұмыс істеді.

STS-115

Фергюсон өзінің алғашқы ғарыш сапарын 2006 жылы STS-115 ұшқышы ретінде жасады. Миссия Халықаралық ғарыш станциясына екінші порт жағындағы ферма сегментін (ITS P3/P4), күн батареяларының жұбын (2A және 4A) және батареяларды жеткізді. Барлығы үш ғарышқа шығу операциясы жүзеге асырылды, олар барысында экипаж орнатылған фермаларға жүйелерді қосып, оларды жұмысқа дайындады және станцияда басқа да техникалық жөндеу жұмыстарын атқарды. Ол 11 күндік орбитада болғаннан кейін Жерге қайтып оралды.

STS-126

Фергюсон 2008 жылы STS-126 миссиясының командирі ретінде екінші рет ғарышқа қайта оралды. МКС бағдарламасында ULF2 деп белгіленген миссияның мақсаты станцияға жабдықтар мен жабдықтама жеткізу, Күннің Альфа айналмалы буындарына (SARJ) техникалық қызмет көрсету, сондай-ақ STS-120 миссиясынан бері оң жақ SARJ-дың қолданылуын шектеген ақауды жою болды. Ол орбитада шамамен 16 күн өткізгеннен кейін Жерге оралды.

STS-135

Фергюсон НАСА астронавы ретінде үшінші және соңғы ұшуын жасады, STS-135 миссиясын басқарды, бұл ғарыш кемесінің соңғы миссиясы болды. Миссияның негізгі жүгі – Халықаралық ғарыш станциясына (ISS) жеткізілген «Раффаэлло» көп мақсатты логистикалық модулі (MPLM) және жеңіл көп мақсатты тасымалдаушы (LMC) болды. «Раффаэллоның» ұшуы «Атлантис» ғарыш кемесінің МПЛМ-ді алып жүрген жалғыз жағдайы болды. Ол ғарышта 12 күн болғаннан кейін Жерге оралды.

НАСА-дан кейінгі мансап

Фергюсон 2011 жылы НАСА-дан зейнеткерлікке шықты. Қазіргі уақытта ол Boeing компаниясында ғарышкерлер тобы мен миссиялық операциялар директоры болып жұмыс істейді, Boeing-тің Commercial Crew Program бағдарламасы бойынша. Фергюсон 2022 жылдың қаңтарында Астронавттардың Атақ залына енгізілді.

Boe-CFT

2018 жылдың шілдесінде Боинг оның алғашқы адам CST 100 орбиталық сынағына, яғни Boe CFT деп аталатын сынаққа тағайындалғанын жариялады. Фергюсон капсула командирі болуға жоспарланған, оның құрамында тағы 2 НАСА астронавты болмақ. Ұшыру 2021 жылға жоспарланған еді. 2020 жылдың қазан айында ол жеке Twitter парақшасында жеке себептерге байланысты командирліктен бас тартатынын және CFT-ге ұшпайтынын хабарлады.

Жеке өмір

Фергюсон шотланд және поляк тегінен шыққан, ол Сандраға үйленген және үш баласы бар. Ол үйлену мерейтойын ғарышта тойлап өткенде, НАСА таңертең оянғанда Франки Валлидің "Can't Take My Eyes Off You" әнін қосыпты, содан кейін Фергюсон әйеліне мерейтойымен құттықтады.