Кіріспе
Американдық сынақ ұшқышы және NASA ғарышкері (1960 жылы туған)
Ли Джозеф "Бру" Арчэмболт (1960 жылғы 25 тамызда туған) – американдық сынақ ұшқышы және бұрынғы NASA ғарышкері. Ол 30-нан астам түрлі ұшақта 4250 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие. Арчэмболт үйленген және үш баласы бар. Оның хоббилері: велосипед тебу, ауыр атлетика және мұз хоккейі ойнау. Арчэмболт өмірі бойы көптеген наградалар мен құрметтерге ие болды. Ол 2007 жылы STS-117 миссиясында пилот, ал 2009 жылы STS-119 миссиясында командир ретінде екі рет ғарыш шаттлымен ұшқан. Арчэмболт 2013 жылы 15 жылдық қызметтен кейін NASA-дан кетіп, Sierra Nevada Corporation компаниясының Dream Chaser орбиталық ғарыш ұшағы жобасында сынақ ұшқышы болып жұмыс істеді.
Білім
Арчэмболт 1978 жылы Иллинойс штатының Хиллсайд қаласындағы Провизо Вест орта мектебіне қатысқан. Орта мектепті бітірген соң, ол Иллинойс университетінің Урбана-Шампейн қаласындағы бөлімінде 1982 жылы ғылым бакалавры, ал 1984 жылы ғылым магистрі дәрежесін алды, мамандығы – Әуе және Ғарыш инженериясы.
Әскери мансап
Арчэмбольт 1985 жылдың қаңтар айында Техас штатындағы Лакленд әуе базасындағы Әскери-әуе күштері офицерлер даярлау мектебінен АҚШ Әскери-әуе күштерінің екінші лейтенанты званиесін алды. Оқуын аяқтағаннан кейін, ол Техас штатындағы Шеппард әуе базасындағы Еуро-НАТО бірлескен реактивті ұшқыштарды даярлау бағдарламасына (ENJJPT) қатысып, 1986 жылдың сәуірінде ұшқыш қанаттарын иеленді. Содан кейін Нью-Мексико штатындағы Канон әуе күштері базасына барып, 1990 жылдың сәуіріне дейін 27-ші тактикалық ұрыс қанатында F-111D ұшқышы болып қызмет етті. 1990 жылдың мамырында ол Невада штатындағы Неллис әуе базасы/Тонопа сынақ полигонындағы 37-ші тактикалық ұшақ қанатына F-117A ұшағына ауысты. 1990 жылдың қарашасынан 1991 жылдың сәуіріне дейін Сауд Арабиясына «Desert Shield/Desert Storm» операциясын қолдау үшін жіберілді және Перс шығанағы соғысы кезінде F-117A ұшағымен жиырма екі жауынгерлік миссияны орындады. 1991 жылдың тамызынан желтоқсанына дейін Сауд Арабиясында «Desert Storm» операциясынан кейінгі бейбітшілік сақтау күшін қолдау мақсатында екінші F-117A миссиясын орындады. 1992 жылдың тамызында Арчэмбольт Нью-Мексико штатындағы Холломан әуе базасына қайта тағайындалды, онда ол F-117A нұсқаушы ұшқышы және 57-ші қанаттың операциялық сынақ ұшқышы болып қызмет етті. Арчэмбольт 1994 жылдың шілдесінен 1995 жылдың маусымына дейін Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасындағы АҚШ Әскери-әуе күштері сынақ ұшқыштары мектебінде оқыды. 1995 жылдың шілдесінде Флорида штатындағы Эглин әуе базасындағы Әскери-әуе күштерін дамыту сынақ орталығының 46-шы қанатына тағайындалды. Ол жерде F-16 ұшағының барлық модификацияларында қару-жарақтарды сынау бойынша ұшу сынақтарын жүргізді. Арчэмбольт ғарышкерлер бағдарламасына іріктеліп алынған кезде 39-шы ұшу-сынақ эскадрильясының операциялық офицерінің көмекшісі болды. Арчэмбольт – АҚШ Әскери-әуе күштерінің полковнигі.
Марапаттар мен құрметтер
Арчэмбольт көптеген наградалар мен құрметтерге ие болды, оның ішінде Ұшқыштардың Ерен еңбегі үшін ордені, Қорғаныс қызметі үшін медалі, Ерен қызметі үшін медалі (2-ші емен жапырағы тобы), Әуе медалі (2-ші емен жапырағы тобы), Ұшу жетістіктері үшін медалі (4-ші емен жапырағы тобы), Әуе күштерінің мақтау медалі (1-ші емен жапырағы тобы), Әуе күштерінің жетістік медалі, Жауынгерлік дайындық медалі, Оңтүстік-Батыс Азиядағы қызметі үшін медалі, Кувейт азаттығы үшін медалі және басқа да түрлі қызметтік наградалар. Ол АҚШ Әуе күштерінің сынақ ұшқыштары мектебінің үздік түлегі және Литхен Титтл сыйлығының иегері (ең үздік түлек), сондай-ақ АҚШ Әуе күштерінің офицерлік дайындық мектебінің үздік түлегі. Ол Иллинойс университетін құрметпен бітірді, Иллинойс университетінің Әуе және ғарыш инженериясы факультетінің ең үздік жақыңғы түлектерінің тізіміне енді және Провизо Вест орта мектебінің Даңқ залына енгізілді.
NASA мансабы
1998 жылдың маусымында Арчэмбольт НАСА-ның астронавт үміткері ретінде таңдалды және 1998 жылдың тамызында оқуға келді. 1999 жылдың маусымында Арчэмбольт Астронавттар кеңсесінің Шатл операциялары бөліміне бекітілді, онда ол 2003 жылы Шатлға енгізілген ұшу құралдарының жаңартуларын жасады. 2001 жылдың қыркүйегінде Арчэмбольт Шатл бөлімінде астронавттарды қолдаушы маман ретінде тағайындалды. Осы қызметінде Арчэмбольт Кеннеди ғарыш орталығында ұшыру және қону операцияларын ұйымдастырды, сондай-ақ STS-111 және STS-114 миссияларында осы жұмыстың жетекшісі болды. 2004 жылдың қазанынан бастап ол CAPCOM міндеттерін қосымша алды және STS-121 миссиясының күнделікті орбиталық сменаларында осы рөлде жұмыс істеді.
STS-117
Арчэмборт STS-117 миссиясының ұшқышы болды, бұл ғарыш шаттл бағдарламасының 118-ші миссиясы еді. STS-117 2007 жылдың 8 маусымында 19:38 EDT-де ұшырылып, 2007 жылдың 22 маусымында 15:49 EDT-де қонды. 14 күндік миссия 5,8 миллион миль қашықтықты басып өтіп, Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасына қонды. Миссия Халықаралық ғарыш станциясына S3/S4 конструкциялық бөлігін жеткізіп, ұзақ мерзімді жұмыс істеуге кеткен экипаж мүшесін ауыстырды.
STS-119
STS 119 Арчэмболттың ғарыш шаттлының командирі ретіндегі алғашқы миссиясы болды. Миссия ғарыш станциясына күн батареяларының соңғы жиынтығын, сондай-ақ ұзақ мерзімді жұмыс істейтін экипаж мүшесі Коичи Вакатаны жеткізді. STS 119 миссиясы 13 күндік болды, 2009 жылдың 15 наурызында ұшырылып, 19:43 EDT уақытында қонды. Миссия 2009 жылдың 28 наурызында 15:13 EDT уақытында жерге түсіп, 5,3 миллион миль қашықтықты жүріп өтті және Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығына қонды.
Түс аңшы
2013 жылдың 19 наурызында НАСА Арчэмбольдтың 15 жыл қызметтен кейін агенттік қызметін тоқтатып, Сьерра-Невада корпорациясына өтетінін хабарлады. Dream Chaser ұлғысының қоздырылмайтын түсіру сынақтары Эдвардс әуе күштері базасында өткізілуі жоспарланған, онда Арчэмбольд бұрын STS-117 миссиясының соңында ғарыш шаттлын қондырған.
ДеХэвилл Даш 8 турбовинторын
2019 жылдың наурыз айының басында Арчэмбо Bombardier Dash 8 ұшағының типі бойынша біліктілік алды, бұрын de Havilland Canada Dash 8 немесе DHC 8 деп аталған, екі қозғалтқышты, орта қашықтықтағы турбовинттік авиалайнерлер сериясы. Арчэмбо қазіргі уақытта Dash 8 ұшағымен жартылай штат бойынша жұмыс істейді.