Бразилиялық хип-хоп: тарихы, мәдениеті, даму жолы. Хип-хоп өнерінің Бразилиядағы бастаулары, афро-бразилиялық қауымдастықтар мен Америка әсері. Музыка, поэзия, граффити.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бразилиялық хип-хоп – Бразилияның ұлттық музыка жанры. Сан-Паулу мен Рио-де-Жанейро қалаларындағы африкалық бразилиялық қауымдастықтарында пайда болғаннан бастап, бұл жанр бүкіл елде кең тараған құбылысқа айналды. Рапперлер, диджейлер, брейк-дансерлер және граффити суретшілері қоғамның барлық деңгейінде белсенділік танытып, Бразилияның мәдени мұрасын американдық хип-хоппен үйлестіріп, заманауи музыкалық қосындыны құрады.
Brazilian hip hop is a national music genre in Brazil. From its earliest days in the African Brazilian communities of São Paulo and Rio de Janeiro, the genre has grown into a countrywide phenomena. Rappers, DJs, break dancers and graffiti artists are active across the complete spectrum of society blending Brazil's cultural heritage with American hip hop to form a contemporary musical fusion.
Алдын ала өнімдер
Көптегендер американдық хип-хоп өнері қалыптасуынан бұрын-ақ Бразилияда осыған ұқсас ырғақ пен поэзия түрлері пайда болғанын айтады. Поэзиялық импровизацияның алғашқы нысаны елдің солтүстік-шығысында (Тейшейра, Параиба аймағында) 19 ғасырда пайда болды. "Repente" немесе "cantoria" деп аталатын бұл – бразилиялық халық музыкасының бір жанры. Оны "repentistas" деп аталатын әншілер жұбы орындайды, олар өте қатаң метрика, ұйқас және тақырыптық байланыс үлгілерін сақтай отырып, импровизацияланған шумақтарды кезекпен жасайды. Сонымен қатар, 1964 жылы әнші Жаир Родригес "Deixa Isso Pra Lá" ("Маңызды емес") әнін жариялады, оны көптеген адамдар елдегі алғашқы рэп әні деп есептейді.
Many believe that even before the consolidation of the American hip hop scene, similar forms of rhythm and poetry were already manifesting in Brazil. The first form of poetic improvisation appeared in the northeast of the country (in the region of Teixeira, Paraíba) in the 19th century. Known as "repente" or "cantoria", it is a genre of Brazilian folk music practiced by a pair of singers known as repentistas who alternate themselves in the composition of improvised strophes following very strict patterns of metric, rhyme and thematic coherence. Also in 1964, the singer Jair Rodrigues released the song "Deixa Isso Pra Lá" ("Never Mind") which many consider to be the first rap song ever made in the country.
1970 және 1980 жылдар
Бразилиялық хип-хоптың бастауы 1970 жылдардың соңындағы Bailes Black (Қара кештерде) жатыр, онда американдық фанк және соул музыкасы ойналатын. Осы шараларға ондаған мың адам тұрақты түрде қатысып, демократияның жоқтығы кезінде африкалық бразилиялықтардың өзін-өзі тануының маңызды форумына айналды. Әскерилер 1964 жылы билікті басып алып, 1985 жылға дейін сақтап тұрды. Bailes Black Джеймс Браун, Funkadelic және Parliament сияқты американдық артистердің музыкасын ойнауға бағытталған. Джеймс Браунның "Say It Loud – I'm Black and I'm Proud" әні мен Азаматтық құқықтар қозғалысының ықпалы Бразилиялық дыбыс командаларының (жамайкалық дыбыс жүйелерімен тең) атауларында көрініс тапты: Black Power, Zimbabwe және Revolution of the Mind. Bailes Black дыбыс командалары көп ұзамай жергілікті диджейлерге (MC) сахнаға шығуға мүмкіндік берді, ал кештер әлі де американдық музыкаға бағытталған болса да, бразилиялық рэперлер үшін маңызды оқу ортасы болды. 1980 жылдардың басында Бразилияның жаңадан пайда болған хип-хоп қозғалысы Сан-Паулу қаласының маңында, әсіресе Сан-Бенто станциясында, 24 мамыр көшесіндегі Галереяда және Театро Муниципальде шоғырланды, онда брейк-дансерлер мен рэперлер идеялар мен ақпарат алмасып тұрды. Бразилияның алғашқы хип-хоп альбомы Hip Hop, Cultura De Rua ("Хип-хоп, көше мәдениеті") 1988 жылдың қыркүйегінде Paralelo лейблінде шықты; альбомда Thaide & DJ Hum, Código 13, MC Jack және O Credo болды. Бразилиялық хип-хоптың екінші альбомы Consciência Black Vol. 1 болды, онда Racionais MC's тобының "Pânico na Zona Sul" ("Оңтүстік жағалаудағы паника") және "Tempos Difíceis" ("Қиын заман") әндері, сондай-ақ Sharylaine-нің "Nossos Dias" ("Біздің күндеріміз") әні орын алды, ол Бразилияда өз үнімен көзге түскен алғашқы әйел рэпер болды. Африка Бамбаатаның бандиттік мәдениетке балама ретінде құрған американдық хип-хоп ұйымы Universal Zulu Nation-ның ықпалы Бразилияда 1989 жылы Movimento Hip Hop Organizado do Brasil (MH2O) құрылуымен көрінді.
Brazilian hip hop has its origins in the Bailes Black (Black Parties) of the late 1970s where American funk and soul music was played. These events, which tens of thousands of people attended regularly, had become an important forum for the expression of African Brazilian identity during the absence of democracy; the military had assumed power in 1964 and would remain in power until 1985. The Bailes Black were orientated towards playing American imports by artists such as James Brown, Funkadelic and Parliament. The influence of "Say It Loud – I'm Black and I'm Proud" by James Brown and the Civil Rights Movement is reflected in the names of the Brazilian Sound Teams (equivalent of the Jamaican Sound Systems): Black Power, Zimbabwe and Revolution of the Mind. The sound teams of the Bailes Black were soon providing opportunities for local master of ceremonies (MC) to take the stage and though the parties were still orientated towards American music they formed an important training ground for Brazilian rappers. By the early 1980s, the nascent Brazilian hip hop movement was centered around the city of São Paulo especially São Bento station, Galleria 24 de Maio Street and the Theatro Municipal where break dancers and rappers congregated to exchange ideas and information. The first Brazilian hip hop album Hip Hop, Cultura De Rua ("Hip Hop, Street Culture") was released in September 1988 on the Paralelo label; the album featured Thaide & DJ Hum, Código 13, MC Jack and O Credo. The second Brazilian hip hop album was Consciência Black Vol. 1 which featured "Pânico na Zona Sul" ("Panic on the South Side") and "Tempos Difíceis" ("Hard Times") by the group Racionais MC's as well as the song "Nossos Dias" ("Our Days") by Sharylaine who was the first female rapper to make an impact in Brazil. The influence of the Universal Zulu Nation, a US hip hop organization created by Afrika Bambaataa as an alternative to gang culture, was emulated in Brazil with the formation of the Movimento Hip Hop Organizado do Brasil (MH2O) in 1989.
1990 жылдар
1992 жылы Rappin' Hood, Johnny MC және DJ Akeen құрамында құрылған Posse Mente Zulu хип-хоп тобы сол жылы "Sou Negrão" әнін шығарды. Самба мен хип-хоп элементтерінің үйлесімінен туған бұл ән өте танымал болды және кейіннен Rappin' Hood қайта жазды. Racionais MC тобы 1992 жылы Zimbabwe Records лейблінде "Holocausto Urbano" ("Қалалық геноцид") атты тұңғыш альбомын шығарды; келесі бес жылда олар Бразилияның ең маңызды хип-хоп топтарының бірі ретінде бекінді. GOG, Genival Oliveira Gonçalves, 1992 жылы төрт тректен тұратын "Peso Pesado" ("Ауыр салмақ") альбомын шығару арқылы Бразилия хип-хоп сахнасындағы алғашқы хип-хоп әртісі болды. 1993 жылдың ақпан айында São Paulo қаласындағы JP Publicidade баспасынан Бразилияның алғашқы хип-хоп журналы "Pode Crê!" ("Сенуге болады!") жарық көрді. 1990 жылы DJ Jamaika және X құраған Câmbio Negro тобы 1993 жылдың шілдесінде "Sub Raça" атты тұңғыш альбомын шығарды; оның рок пен хип-хоптың қоспасы тыңдарман арасында сұранысқа ие болды. Racionais MC's 1997 жылы өздерінің тәуелсіз лейблі Cosa Nostra арқылы "Sobrevivendo no Inferno" ("Тозақта тірі қалу") атты үшінші альбомын шығарды; альбом 1998 жылдың қаңтарында алтын сертификат алды. 1997 жылы Сан-Паулудағы алғашқы евангелистік рэпер деп есептелетін DJ Alpiste өзінің алғашқы коммерциялық альбомын шығарды. Alpiste-тің музыкасы евангелистік рэп тобының негізін қалаушы Pregador Luo-ға шабыт берді. MV Bill, Cidade de Deus ("Құдай қаласы") фавеласының тұрғыны, алғаш рет 1988 жылғы америкалық "Colors" фильмінің саундтрегі арқылы хип-хоп музыкасымен танысты; 1998 жылы ол өзінің тұңғыш альбомын шығарды.
The hip hop group Posse Mente Zulu was formed in 1992 by Rappin' Hood, Johnny MC and DJ Akeen and released the track "Sou Negrão" that same year; the song with its blend of samba and hip hop elements was hugely popular and was later re recorded by Rappin' Hood. The group Racionais MC's released their debut album Holocausto Urbano ("Urban Holocaust") on Zimbabwe Records in 1992; over the course of the next five years they would establish themselves as one of Brazil's most important hip hop groups. GOG, Genival Oliveira Gonçalves, was the first hip hop artist from the Brasília hip hop scene to make an impact with the release in 1992 of the four track album Peso Pesado ("Heavy Weight"). In February 1993, the first Brazilian hip hop magazine Pode Crê! ("You Can Believe It!") was published by JP Publicidade, São Paulo. The Brasilia group Câmbio Negro, formed in 1990 by DJ Jamaika and X, released their debut album Sub Raça in July 1993; its mixture of rock and hip hop proved to be popular with audiences. Racionas MC's released their third album Sobrevivendo no Inferno on their own independent label Cosa Nostra in 1997; the album was certified gold in January 1998. In 1997, DJ Alpiste who is said to be the first evangelical rapper in São Paulo, made his first commercial album. Alpiste's music inspired gospel rapper Pregador Luo, founder of the gospel rap group Apocalipse 16. MV Bill, a resident of the favela Cidade de Deus (City of God), first became aware of hip hop music through the soundtrack of the 1988 US movie Colors; in 1998 he released his debut album Mandando Fechado.
2000 жылдар
DJ Jamaika 2000 жылдың желтоқсанында Warner Bros. компаниясында Pá Doido Pirá альбомын шығарды. 2002 жылы MV Bill өзінің екінші альбомын – «Декларация де Гера» («Соғыс жариялануы») – шығарды және содан бері Бразилиядағы ең көрнекті және даулы хип-хоп әртістерінің бірі ретінде танылды. Сан-Паулудың Оңтүстік аймағынан шыққан рэпер Sabotage 2002 жылы Cosa Nostra лейблінде «Rap É Compromisso» («Rap – міндеттеме») атты тұңғыш альбомын шығару арқылы үлкен жетістікке жетті. Оның жарқын мансабы 2003 жылдың қаңтар айындағы қазасынан кейін тоқтап қалды. 2003 жылы рэпер Марсело D2 (бұрынғы Planet Hemp рэп-рок тобының жетекшісі) «A Procura da Batida Perfeita» («Көңілді ритмді іздеу») атты екінші альбомын шығарды; оның самба мен хип-хоптың үйлесімі Acústico MTV-де орындалып, альбом тректерінің акустикалық нұсқалары таныстырылды. 2006 жылы GOG «Aviso às Gerações» («Ұрпақтарға ескерту») альбомын шығарды, онда «A quem possa interessar» әнінде MC RAPadura-мен бірлескен жұмысы орын алды. MC RAPadura өзінің беделін бразилиялық форро музыкасын пайдалана отырып, импровизацияланған рэп жарыстарында (repente) қалыптастырды, кейіннен хип-хопты форро мен байомен үйлестіретін өзінің ерекше рэп стилімен танылды. Emicida – 2008 жылы «Triunfo» атты алғашқы синглын шығарған Сан-Паулудан шыққан рэпер. Ол әлеуметтік желілер мен бейне сайттарға музыкасын жариялап, өзін танытқан алғашқы бразилиялық хип-хоп әртістерінің бірі. 2008 жылы әйел рэпер Флора Матос DJ Cia продюсерлік еткен «Mundo Pequeno» трегін шығарды, режиссурасын Мано Браун мен Racionais MC's тобының Ice Blue жасады. Бұл трек «O Jogo é Hoje» жинақ микстейпіне енді.
DJ Jamaika released the album Pá Doido Pirá in December 2000 on Warner Bros. In 2002, MV Bill released his second album Declaração de Guerra ("Declaration of War") and has since established himself as one of the most articulate and controversial hip hop artists in Brazil. The rapper Sabotage, from the South Zone in São Paulo, achieved major success with the release of his debut album Rap É Compromisso ("Rap Is Commitment") in 2002 on the Cosa Nostra label; his promising career was brought to an end after he was killed in January 2003. The second album A Procura da Batida Perfeita ("Looking for the Perfect Beat") by the rapper Marcelo D2 (former frontman of rap rock group Planet Hemp) was released in 2003; its fusion of samba and hip hop was a hit leading to an appearance on Acústico MTV where he performed acoustic versions of the tracks from the album. In 2006, GOG released the album Aviso às Gerações ("Notice to the Generations") which featured a collaboration with MC RAPadura on the song "A quem possa interessar". MC RAPadura had established his reputation in repente (improvised rap contests using Brazilian forró music) and would later achieve success with his distinctive rapping style, which consists of mixing hip hop music with forró and baião. Emicida is a rapper from São Paulo who released his first single "Triunfo" in 2008 and is one of the first Brazilian hip hop artists to establish himself by posting his music on social networks and video sites. In 2008, the female rapper Flora Matos released the track "Mundo Pequeno" which was produced by DJ Cia, and directed by Mano Brown and Ice Blue of Racionais MC's. The track was featured on the compilation mixtape O Jogo é Hoje.
Саясат және рэп
Бастапқыда бразилиялық хип-хоп африкалық бразилиялықтардың өзіндік ерекшелігін күшейту және 1970-ші жылдардағы Bailes Black рухани дәстүрінің жалғасы болды. Жанр біртіндеп дамып, жаңа суретшілер мен тыңдарманды өз құшағына тартып алған сайын, оның тақырыптары кеңейіп, түрлі әлеуметтік және саяси мәселелерді қамтыды. 1993 жылы жазушы және белгілі журналистің ұлы Габриэль о Пенсадор "Tô Feliz, Matei o Presidente" ("Мен қуаныштымын, мен президентті өлтірдім") атты сатирикалық рэп әнін шығарды, ол бұрынғы президент Фернандо Коллордың жемқорлыққа байланысты қызметтен алынуы туралы болды. Mangue beat тобы Chico Science "rap consciencia" (әлеуметтік саналы рэп) деп аталатын музыкалық стильді ұстанды.
Initially Brazilian hip hop was an assertion of African Brazilian identity and a continuation of the ethos of the 1970s Bailes Black. As the genre gradually emerged, drawing new artists and audiences into its sphere, its themes widened to encompass a range of social and political issues. In 1993, Gabriel o Pensador, a writer and son of a prominent journalist, released the satirical rap song "Tô Feliz, Matei o Presidente" ("I'm Glad, I've Killed the President") about the impeachment of former president Fernando Collor on corruption related charges. The mangue beat group Chico Science adhered to a musical style known as rap consciencia (socially conscious rap).
Танымал мәдениет
"Cidade dos Homens" ("Адамдар қаласы") телесериалын "Құдай қаласы" фильмінің режиссерлері жасаған. Ол 2002-2005 жылдар аралығында Globo TV телеарнасында төрт маусым бойы көрсетілді. Сериал Рио-де-Жанейроның фавеласында бірге өсіп келе жатқан Луис Клаудио (лақабы Ацерола) және Уоласе (лақабы Ларанхина) есімді екі жақын досқа арналған. Фанк-кариока мен хип-хоп олардың басынан өткен оқиғалардың музыкалық негізін құрайды және серияда маңызды орын алады. "Hip Sampa Hop" атты эпизодта Ацерола мен Ларанхина Сан-Паулу қаласына сапар шегеді, онда хип-хоп әртістері Сис, Тайде және Раппин Худпен қысқа сұхбаттар жүргізіледі. 2005 жылғы "Favela Rising" деректі фильмі бразилиялық хип-хоп пен фавела арасындағы байланысқа арналған. Деректі фильмде 1993 жылы Андерсон Са мен DJ Хосе Джуниордың музыка мен би арқылы коммерциялық емес жобалар ұйымдастыру арқылы жастарға фавела бандасының мәдениетіне балама ретінде мәдени орта табу мақсатымен құрылған AfroReggae қозғалысының күш-жігері көрсетіледі. AfroReggae сонымен қатар дәстүрлі бразилиялық би музыкасын хип-хоп пен реггимен үйлестіретін музыкалық топ.
The television series Cidade dos Homens ("City of Men") was created by the directors of the film City of God. It was broadcast for four seasons on Globo TV between 2002 and 2005. It follows the fictional lives of two best friends, Luis Claudío (nickname Acerola) and Uolace (nickname Laranjinha), who are growing up together in a favela of Rio de Janeiro. Funk carioca and hip hop forms the musical backdrop to their adventures and is featured prominently throughout the series. The episode "Hip Sampa Hop", in which Acerola and Laranjinha visit the city of São Paulo, includes short interviews with the hip hop artists Xis, Thaide and Rappin' Hood. Brazilian hip hop and its relationship to the favela is the subject of the 2005 documentary Favela Rising. The documentary details the efforts of the AfroReggae movement which was formed in 1993 by Anderson Sa and DJ Jose Junior with the express purpose of providing a cultural outlet for young people as an alternative to the favela gang culture through a series of non profit schemes involving music and dance. AfroReggae are also a musical group that fuses traditional Brazilian dance music with hip hop and reggae.
Білім
Дерек Парду өзінің «Хип-хоп педагогика ретінде» деген мақаласында хип-хоп жекелігімен байланысты «периферия» (шеткері аймақ) және «маргиналитет» (шеттетілу) тұжырымдамаларын, сондай-ақ хип-хоптың педагогикалық құндылығын қарастырады. Парду хип-хопты, әсіресе фавела жастары үшін, қалалық банда мүшелігі мен еркектік сипаттамаларын бейнелейтін АҚШ мәдени құбылысы ретінде қарастырудан ауылып, оның білім беру артықшылықтарын көбірек бағалауды ұсынады. Парду CEU-дың (Бірыңғай білім беру орталықтарының) фавелаларға таралуын және хип-хоп педагогтарының жұмысқа тартуын, Бразилияның ірі қалаларының шетінде қоныстанған ауылдық азаматтар бастаған бұрынғы әлеуметтік және қоғамдық бастамаларға негізделген білім беру моделінің мысалы ретінде келтіреді. Парду атап көрсетеді, көптеген хип-хоп әртістері мен фавела тұрғындары білім беруге бағытталған коммерциялық емес ұйымдар құрған және экономикалық жағдайы нашар адамдардың өмірін жақсартуға және кеңінен қоғамда азаматтық жауапкершілікті дамытуға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға белсенді қатысқан. Парду хип-хоп педагогтарының хип-хоптың маңыздылығын және оның фавела жастарының өміріндегі рөлін түсінетінін, ал оның педагогикалық құндылығының тек шеткері аймақтардағы жастарға ғана емес, мемлекеттік білім берудің жалпы мақсаттарына да пайдалы екенін айтады.
Derek Pardue in his article Hip Hop as Pedagogy examines the concepts of "periferia" (periphery) and "marginalidade" (marginality) in relation to hip hop identity as well as hip hop's potential pedagogical value. Pardue proposes that the common perception of hip hop as a US cultural entertainment phenomena reflecting exclusive themes of urban gang membership and masculinity may be discarded for a more realistic assessment of its educational benefits especially with regards to the young people of the favelas. Pardue cites the expansion of CEUs (Unified Educational Centers) into favelas and the employment of hip hop educationalists as examples of educational models that build upon earlier social and communal actions initiated by those from rural Brazil that settled on the outskirts of major Brazilian cities. Pardue highlights that many hip hop artists and residents from the favelas have formed educational NGOs and have actively participated in state sponsored schemes designed not only to improve the lives of those who are economically marginalized but also with a view of promoting hip hop as a positive contribution to citizenship within wider society. Pardue points out that hip hop educationalists realize the importance of hip hop and its role in the lives of the young people of the favelas and that its pedagogical value serves to benefit not only those on the periphery but also the wider aims of state education.