Кіріспе
Керала асханасы – Үндістанның оңтүстік-батыс Малабар жағалауында орналасқан Керала штатында пайда болған асхана стилі. Керала асханасы күрішпен бірге берілетін балық, құс еті және қызыл еттен жасалған, сондай-ақ көптеген вегетариандық тағамдарды ұсынады. Дайындау кезінде бұрыш, карри жапырақтары, кокос, горчица тұқымы, сары түс, тамаринд, асафетида және басқа да дәмдеуіштер қолданылады. Керала "Дәмдеуіштер елі" деп белгілі, себебі ол Еуропамен және 3000 ж.б.д. мерзімінен бері ежелгі цивилизациялармен дәмдеуіштер саудасын жүргізіп келген.
Kerala cuisine is a culinary style originated in the Kerala, a state on the southwestern Malabar Coast of India. Kerala cuisine offers a multitude of both vegetarian and non vegetarian dishes prepared using fish, poultry and red meat with rice as a typical accompaniment. Chillies, curry leaves, coconut, mustard seeds, turmeric, tamarind, asafoetida and other spices are also used in the preparation. Kerala is known as the "Land of Spices" because it traded spices with Europe as well as with many ancient civilizations with the oldest historical records of the Sumerians from 3000 BCE.
Тарихи және мәдени әсерлері
Тарихи әртүрлілікке қоса, мәдени ықпалдар, әсіресе мұсылмандар мен христиандардың көптеп келуі, Керала асүйіне ерекше тағамдар мен дайындалу әдістерін, әсіресе ет тағамдарын қосты. Көптеген қазіргі индустар діни тағамдық шектеулерді сақтамайды, тек белгілі бір касталарға жататын аз ғана адамдар сиыр немесе шошқа етін жемейді. Көптеген мұсылмандар шошқа етін және ислам заңымен тыйым салынған басқа тағамдарды жемейді. Кералада алкоголь көптеген қонақүйлерде, мыңнан астам барларда және шарап дүкендерінде қолжетімді.
Шолу
Кейбір дәстүрлі Керала тағамдарының бірі – вегетариандық және ол Кераль садьясы деп аталады. Толыққанды садья күріштен және шамамен 20 түрлі қосымша мен десерттен тұрады. Бұл Кераланың рәсімдік тағамы, көбінесе тойлар, Онам және Вишу сияқты мерекелік жағдайларда беріледі. Оны банан жапырағына жайып дастарқан жасайды. Кераланың бай сауда тарихының арқасында, уақыт өте келе, түрлі жергілікті тағамдар шетелдік тағамдармен үйлесіп, жергілікті талғамға бейімделді. Кералада кокос жемісі көп өседі, сондықтан кокос ұнтағы және кокос сүті жиі қоюлату және дәм беру үшін қолданылады. Кераланың ұзын жағалауы мен көптеген өзендері аймақта балық аулау өнеркәсібінің дамуына ықпал етті, сондықтан теңіз өнімдері тағамдардың көп бөлігін құрайды. Күріш және тапиока мол өсіріледі. Бұл Керала тағамдарында қолданылатын негізгі крахмал құрауышы. Мыңдаған жылдар бойы дәмдеуіштердің маңызды өндірушісі болғандықтан, аймақта қара бұрыш, кардамон, гвоздика, имбирь және корица жиі қолданылады. Кералада идли, доса, аппам, идияппам, путту және патири сияқты әртүрлі таңғы ас тағамдары да бар.
Индустар асханасы
Кейбір қауымдар мен ово-лакто вегетариандарды қоспағанда, Керала индустарының басым көпшілігі балық, қызыл ет (сиыр, қарақұмыр және қошқар еті) және тауық жейді. Кералада да, бүкіл Үндістанда да көптеген вегетариандар бар.
Мапила асханасы
Мұсылман асханасы немесе Маппила асханасы – дәстүрлі Керала, парсы, араб, португал және батыс тағам мәдениеттерінің үйлесімі. Бұл аспаздық мәдениеттердің бірігуі көптеген тағамдардың дайындалуында жақсы көрінеді. Тағамдарға уннакая (жүзім, қант қосылған піскен бананның пастасы, сырты қуырылған), пажам нирачату (кокос жаңғағы, меласса немесе қантпен толтырылған піскен банан) және тағы басқалары кіреді. Бұл тағамға тауық/сиыр еті, картоп, сәбіз, жасыл бұршақ және пияз қара бұрыш, даршын, кориандр, ысталған, қызыл бұрыш, лимон шырыны және шалоттармен дәмделген кокос сүтінде ақырын қайнатылады. Орталық Кералада бұл тек сиыр етімен немесе қозы етімен дайындалады, қайнатуда тауық қолдану өте сирек. Қой еті мен үйрек еті қайнату рецептінде тауыққа орнына қолданылуы мүмкін. Пиди – Орталық Кераладан шыққан сириялық христиандар дайындайтын тағы бір тағам. Ол кокос сүті, зира және сарымсақ қоспасында қайнатылған күріш ұнынан жасалған кнедликтерден тұрады. Басқа тағамдар: пирален (тауық қуырылған), ет торан/қуырылған/уллатиятту (ұсатылған кокос қосылған құрғақ карри), теңіз өнімдері және үйрек қуырылған, меен моли (дәмді балық қайнатылмасы). Бұл аппаммен беріледі. Шошқа еті виндалу және меен мулакиттату немесе меен ватичату (қызыл бұрыш соусында пісірілген балық) – тағы бір сүйікті тағам. Латын христиандық рәсімдік тағамдарында нан мен сорпа кешкі ас алдында, торт пен шараптан кейін беріледі, содан кейін балық, котлет, салат, шошқа еті, виндалу, балық моли, үйрек қуырылған және мустад (қияр мен кориандр қабығын сірке суында қуыру) диетада маңызды орын алады. Ирачи улартиату, сондай-ақ Керала сиыр еті қуырылған еті деп те аталады – дәмдеуіштермен пісірілген сиыр етінен жасалған тағам.