Кіріспе

Мортон М. Гродзинс (11 тамыз 1917 – 7 наурыз 1964) – Чикаго университетінің саяси ғылымдар профессоры, сонымен қатар осы университеттің деканы және Чикаго университеті баспасының редакторы болған. Ол ақ адамдардың қаладан кетуін зерттеген "Метрополитендік сегрегация" (1957) және "Метрополитендік аймақ: нәсілдік проблема" (1958) сияқты еңбектерінде "шешімді нүкте" терминін енгізгенімен танымал. Оның шешімді нүктеге қатысты теорияларын кейін Малкольм Гладуэлл және оның "Шешімді нүкте" атты кітабы кеңінен таныстырды. Оның "Америкалықтардың адалсыздыққа ұшырауы" (1949) кітабы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапон-американдықтардың ұстауын сынаған алғашқы маңызды зерттеу. Бұл зерттеуді ол Калифорния университетіндегі (Беркли) Жапон-американдықтарды эвакуациялау және қайта орналастыру жөніндегі зерттеу тобында жұмыс істеген кезінде жасаған. Оның "Америкалықтарды жат қылу" (1955) кітабында Қышқы соғыс кезеңіндегі параноялық көңіл күй сын тұрғысынан қарастырылған. Ядролық соғыс қаупіне байланысты алаңдағандықтан, ол Ғылым және әлемдік мәселелер жөніндегі Пугаш конференцияларында жетекші рөл атқарды. Ол американдық федерализм туралы маңызды зерттеулер де жазды, онда федералдық, штаттық және жергілікті билік органдарының бір-бірінен тәуелсіз жұмыс істейтіні туралы пікірді сынады. Ол билік органдарының әртүрлі дәмдері қабаттаспай, араласып кететін мәрмәр тортқа ұқсас екенін айтты. Бұл кооперативтік федерализм тұжырымы екіұшты федерализмнен өзгеше.

Шығармалары

Америкалықтар сатқындыққа ұшырады: Саясат және жапондықтардың эвакуациясы, 1949. Чикаго: Чикаго университетінің баспасы. "Метрополиттік сегрегация", 1957. Scientific American журналы 197:33–47. Қалалық аймақ: Нәсілдік проблема, 1958. Питтсбург: Питтсбург университетінің баспасы. Америка жүйесі: АҚШ үкіметіне жаңа көзқарас, 1966. Нью-Йорк: Рэнд МакНелли. Федералдық жүйе.