Кіріспе

"Зарак" – 1957 жылы түсірілген, А. Дж. Беванның 1949 жылғы "Зарак Ханның хикаясы" кітабы негізіндегі CinemaScope приключениялық фильмі. Оны Теренс Янг Джон Гиллинг пен Якима Канутттың көмегімен режиссерлік еткен. Солтүстік-Батыс шекарасында (дегенмен Мароккода түсірілген) өтетін фильмде Виктор Матур, Майкл Уайлидинг және Анита Экберг басты рөлдерде ойнаса, Патрик МакГухан қосалқы рөлде сомдайды.

Сюжет

Зарақ хан – әкесінің әйелі Салманы құшақтап алған күйеуінің ұлы. Зарақ әкесі оларды азаптап өлтіруге үкім шығарады, бірақ имам оларды құтқарады. Елден қуылған Зарақ бандиттердің басшысы болып, Британ империясының жауына айналады.

Даму

Фильм 1950 жылы А.Ж. Беван жазған кітапқа негізделген, ал кітапқа фельдмаршал Уильям Слим алғысөз жазған. Беванның сөзіне қарағанда, нағыз Зарақ хан – 1920-1930 жылдары солтүстік-батыс шекарасында британдықтармен күресіп, өмірінің көп бөлігін өткізген ауғанстандық. Оның жасаған қылмыстарының бірі – қасиетті адамды өлтіру. Соңында ол ұсталды және Андаман аралдарында өмір бойына түрмеге қамалды. Бірақ жапондықтар аралдарды басып алғанда, ол түрмеде қалды. Ханға мерзімі шектеулі жаза берілді және ол Бирмада британдықтар үшін жұмыс істеді. 1943 жылы ол патрульді басқарып бара жатқанда, британдық офицері шабуылда қаза тапты. Ол жапондықтардың тағы бір британдық патруліне шабуыл жасағанын көрді және гурк күштерін шақыру үшін хабаршыларды жіберді. Гурктар келгенге дейін жапондықтардың тұтқындармен қашып кетуін тоқтату үшін, ол жалғыз өзі оларға шабуыл жасап, жеңілгенге дейін алты сарбазды өлтірді немесе жарақаттады. Ол бас кесуден бас тартты және гурктардың келуіне уақыт беру үшін тірідей терісін сыпырып алуды талап етті. 1953 жылы Warwick Films фильм құқығын сатып алды. Продюсер Ирвинг Аллен кітапта баяндалған оқиғалардан гөрі Зарақ ханның бейнесіне көбірек қызығушылық танытқанын айтты. Ол Ханның ұлтын өзгертіп, рөлді Эррол Флиннге ұсынуды ойлады, бірақ соңында фильмді 19 ғасырдағы оқиғалар негізіндегі көркем туындыға айналдыруға шешім қабылдады. Сценарийді Warwick компаниясының тұрақты авторы Ричард Майбаум жазды.

Өндіріс

Фильм түсіру Мароккода 1955 жылғы 1 қарашада басталды, екінші топты Якима Канутт басқарды. Виктор Матур Уорвикпен екі фильмге келісімшарт жасасты және 19 қарашада түсірілімге қосылды. Кейіннен Technicolor/CinemaScope түсірілімін жүзеге асырған Тед Мур Джеймс Бонд фильмдерінің алғашқы фильмдерінде де ұқсас жұмыстар атқарды, ал суретші Джон Бокс пен костюм дизайнері Филис Далтон «Доктор Живаго» үшін Оскар сыйлығын жеңіп алды. А.Ж. Беванның романын бейімдеген Ричард Майбаум, Иан Флемингтің «Др. Но», «Ресейден сүйіспенділікпен» және «Алтын елі» романдарын да бейімдеді. Режиссер Теренс Янг пен қосымша продюсер Альберт Р. Брокколи Бонд фильмдерінің алғашқы фильмдерінде де осы рөлдерді атқарды. Фильмде бірнеше актерлердің орнына түсірілген және дубляж жасаған каскадер Боб Симмонс, Матурдың жылқыға отқасынан бас тартқанын айтты. Оның дублері Джек Кили түсірілім алаңында жылқыдан құлап қаза тапқанда, Матур оның жаназасына жеке төлеуге талап етті. Танымал әнші Яна фильмде өзінің «Climb Up the Wall» хит әнін орындады. Студиялық жұмыс Эльстри студиясында өтті.

Шығару

Фильмнің түпнұсқа плакаты Лордтар палатасы тарапынан "әдепсіздікке жақын" деп сынға алынып, Ұлыбританияда тыйым салынды.

Мұра

Джон Гиллингтің "Жобе бандиті" (1958) және "Кандагар қарақшысы" (1965) фильмдерінде әрекет сахналары қайтадан пайда болды. Бұл фильм Үндістанда Паиди Жайрадж бен Читра бас рөлдерде ойнаған "Зарак Хан" (1963) атауымен қайта түсірілді.