Кіріспе
900-шы жылдардағы әдебиет оқиғаларына шолу. Бұл мақалада 10-шы ғасырдағы әдеби оқиғалар мен жарияланымдар тізімі берілген. Ішкі мазмұны.
This article presents lists of the literary events and publications in the 10th century. TOC
Шығармалары
Белгілі жұлдыздар кітабы Астрономия туралы трактат, жұлдыздар каталогы және жұлдыздар кестесін қамтиды Баспасөз кітабы Сей Шонагон күнделігі / журналы / естелігі шамамен 990-жылдары 1000-жылдары Жапония Кавиджанасраям Маллия Речана Телугу поэтикалық просодия кітабы шамамен 900-950 Пафнутий Хротсвита Гандэрсхаймнің пьесасы шамамен 935-1002 Викрамарджуна Виджая Адикави Пампа Махабхарата эпосының канада тіліндегі нұсқасы шамамен 939? Ал Тасриф Абу әл-Қасим әз-Захрави Медициналық энциклопедия Жосиппон Иосиф бен Горион Вавилонның қирауынан Иерусалим қоршауына дейінгі еврейлер тарихы 940 Тазалықтың іштен шыққан бауырларының энциклопедиясы Тазалықтың іштен шыққан бауырлары Философиялық-ғылыми энциклопедия Алеппо кодексі Библияның көшірмесі 920 Әкімшілік туралы трактат Константин VII әлемнің саяси географиясы Империялық әскери экспедициялар туралы үш трактат Азия кішісіндегі әскери науқандар туралы ақпаратты қамтитын трактаттар Геопоника Ауыл шаруашылық нұсқаулығы Тордың басты кейіпкері бар скальдтық өлең Норвегияның Хаакон I есіміне арналған өлең Хладир әулетін Харфагри әулетімен теңдестіруге бағытталған өлең Китаб әл-Агани Ерте арабтар мен Омейя және Аббасид халифаттарының мұсылман арабтарының өмірі мен әдет-ғұрыптарына қатысты әндер, өмірбаяндық ақпараттар жинағы Шахнаме Фердовси Эпикалық өлең Әулие Этельвольдтің берекесі Годеман (жазушы) Этельвольдтің Винчестерлік берекесі, литургиялық жылдың әртүрлі кезеңдерінде миссада қолдануға арналған паптық берекелерді қамтиды Данагөй Лео VI-ның тактикасы Лео VI Данагөй Әскери құрылымдар мен қару-жараққа қатысты нұсқаулық Экстер кітабы Ескі ағылшын поэзиясының жинағы, "Жаңағы әйелдің зарлысы" және "Деор" өлеңдерін қамтиды Тайпин дәуірінің императорлық оқулары Энциклопедия 984 Грек антологиясы Грек эпиграммалары, әндер, жерлеу өлеңдері және риторикалық жаттығулар жинағы Жапон тіліндегі терминдер жинағы Императорлық вака антологиясы Ямато Моногатари (大和物語) Белгісіз Ута моногатари (вака поэзиясымен айтылатын повесть) Пайғамбарлар мен патшалар тарихы Мұхаммед ибн Джарир әт-Табари Жалпы тарих Прецепта Милитария Әскери нұсқаулық 965 Эскориал Тактикон Басымдық тізімі Бодхи Вамса Упатисса Упатисса Нуварадағы Бодхи ағашының бұтағының 3 ғасырда Шри-Ланкаға әкелуі туралы поэмалық прозалық шығарма Бес әулеттің ескі тарихы Сюэ Цзючжэн Қытайдың бес әулетінің тарихы 974 Салерно жылнамасы Аноним Жылнама 974 Этельвеард жылнамасы Этельвеард Англо-саксон жылнамасының латын тіліндегі нұсқасы 975 жылдан кейін және шамамен 983 жылға дейін Император Беренгарий туралы әңгіме Аноним Эпикалық өлең (古今和歌集) Бірқатар саяхатшылар комитетімен құрастырылған, жоғары поэзиялық қабілеттерімен танылған Жапон поэзиясының антологиясы Камбрия жылнамасы Әртүрлі көздер 447 жылдан басталатын кезеңді қамтитын жылнама Вальтариус Белгісіз франк монах Германдық Батырлық дәуірі туралы эпикалық өлең Леофрик миссалы Белгісіз жазушылар Қызмет кітабы Белгісіз Эрик Қанды Балта есіміне арналған өлең Суда Белгісіз Энциклопедия Трактат коислинианус Белгісіз Грек комедиясының теориясын қамтитын қолжазба Беовульф Белгісіз Эпикалық өлең Исинпо Тамба Ясунори Қытай медицинасының энциклопедиясы Худуд әл-'алам Белгісіз Әлемнің қысқаша географиясы Оджоёсю Генсин Канбун буддалық мәтін Карнатака Кадамбари Нагаварма I Шампу стиліндегі (аралас проза және өлең) роман Чхандомубхи Нагаварма I Канада тіліндегі Виджаянагара әдебиетіндегі просодия туралы трактат Шахнаменің (Патшалар кітабы) бірінші нұсқасының аяқталуы Фердовси Ұлы Иранның ұлттық эпосы Томида фемина Аноним Сиқыр, ең ерте белгілі толық окцитан өлеңі Мальдон шайқасы Аноним Ескі ағылшын батырлық өлеңі (ең ерте қолжазба 1731 жылы жоғалды) Пассио Санкти Эадмунди Аббо Флёри Әулие Эдмунд шейітінің өлімі туралы ағыографиялық есеп
Авторлары
Аты Жарнама Күндері Әбу Фирас әл Хамдани Араб ақыны 932–968 Алгебрашы Ескі ағылшын тілінде насихаттардың авторы және латын тілін үйренуге көмектесетін үш еңбек – Грамматика, сөздік және әңгіме (мүмкін, Аелфрик Батамен бірге). Сондай-ақ, Библияны аударған. Англо-саксон тарихшысы Аказомэ Эмон (赤染衛門) Жапон вака ақыны Иранның қазіргі заманында туған философ Әл Маарри Араб ақыны, Алеппо, Сирияның жанында туған 973–1057 Әл Масуди Араб тарихшысы және географы Әл Мутанабби Араб ақыны 915–965 «Фехрест» энциклопедиясының авторы Әл Натили Медицина саласындағы араб тіліндегі автор Альхабиций «Ал-мадхал ила сина’ат Аһкам ан-нужум» атты астрология туралы трактаттың авторы; Ирактан Алдред Скриб Линдсфарн Евангелиясындағы глоссалардың авторы Альхазен Математик, Қайырда қайтыс болған Ассер Уэльс биографиялық жазушысы және епископы, Шерборнда қайтыс болған 1909 жылы қайтыс болған Балами Саманидтердің уәзірі және Табаридің парсы тіліне аудармашысы 915–960 жылдар Парсы жазушысы 849–934 Парсы-мұсылман ғалымы Араб және парсы тіліндегі ақын Бард Бойнне «Ирландияның бас ақыны» деп «Төрт мастердің жылнамаларында» сипатталған Араб астрономы Караит лексикографы, Фестен Саманидтердің соңы мен Газнавидтердің басындағы ғалым және көп салалы білуші 973 – 1050 жылдан кейін Математик және астроном; «Кітап фи ма яһтадж илайһ ал-куттаб уа’л-уммал мин ‘илм ал-хисаб» атты арифметика оқулығының авторы; парсы тегінен 940 – 997 немесе 998 жылдары Синаэд уа Хартакайн Ирландия ақыны және динсенхас өлеңдерінің авторы Константин VII Византия императоры және «De Administrando Imperio» және «De Ceremoniis» еңбектерінің авторы 905–959 Түс қаласында туған ақын, 913 – 982 жылдан кейін Викинг скальді және оқиғасы Исландия скальді Эйнарр Хельгасон Норвегия билеушісі Хакон Сигурдссон үшін скальд 876–940 Автор әлем тарихы және медицина және теология туралы трактаттар 973 – 1050 жылдан кейін Математик және астроном; «Кітап фи ма яһтадж илайһ ал-куттаб уа’л-уммал мин ‘илм ал-хисаб» атты арифметика оқулығының авторы; парсы тегінен 940 – 997 немесе 998 жылдары Кино Токибуми Жапон ақыны, Нашаның бес адамының бірі Кино Цураяки (紀 貫之) Жапон вака ақыны, сыншы және күнделік жазушы; Кокин Вакашудың құрастырушыларының бірі Киши Джоо (徽子女王) Жапон ақыны және отыз алты поэзия бейнесінің бірі 929–985 Киёхара но Мотосуке (清原 元輔) Жапон ақыны: Нашаның бес адамының бірі Лиутпранд Кремоналық Итальяндық тарихшы және автор Ло Юин (羅隱) Жапон ақыны 833–909 «Камил ал-Сина’а ал-Тиббийя» атты жинақтың авторы; Шираздың жанында туған 913 – 982 жылдан кейін Астроном, Гилданда туған Мансур әл-Халладж Араб тілінде сөйлейтін мистик және «Тавасин» атты 11 ойлы эсселер жинағының авторы; Бейзаның жанында туған 857–922 Парсы жазушысы тарих, теология, философия және медицина тақырыптарында Грек христиандығынан шыққан ғалым, астрономия, математика, медицина және философия саласындағы еңбектері Ратерий Өзінің замандастарының әлеуметтік топтарына сын, және Лиеж диоцезіне өзінің құқығын қорғайтын екі қорғау еңбектерінің авторы 865–925 Хроникалық және шіркеу тәртібі және ән салу туралы еңбектердің авторы, Альтрипте туған Рихерус Реймстен шыққан хроникалық Парсы географиялық жинақтың авторы Математик және астроном, Түркіменстанда өркендеген Геометр Саканоуэ но Мочики Жапон ақыны, Нашаның бес адамының бірі Сиджистаннан шыққан философ Ислам философы Сиджизи Геометр, астролог және астроном, Сиджистанда туған 908–946 Бағдаттан шыққан геометр Махмуд Газнавидің сарай ақыны Сомадева Сури Оңтүстік Үндістанның джайни монахы және Дигамбара шравакачара әдебиетінің орталық мәтіні «Упасакадьяяна» авторы Сосей (素性) Отыз алты поэзия бейнесінің бірі 859–923 Сугавара но Мичидзане (菅原 道真/菅原 道眞) Жапон мемлекеттік қайраткері, тарихшы және…