Екінші дүниежүзілік соғыстағы 7-армия генералы Фридрих Доллманн
Friedrich Dollmann
Фридрих Дольман: Екінші дүйнжүзілік соғыстағы неміс генералы, 7-ші армияның қолбасшысы. Нормандияға шабуыл кезінде қаза тапты. Биографиясы мен қызметі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фридрих Карл Альберт Доллманн (2 ақпан 1882 – 29 маусым 1944) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 7-ші армияға қолбасшылық еткен неміс генералы. Ол Францияға жасалған шабуыл кезінде және 1944 жылғы маусымдағы өліміне дейін Нормандияға одақтас әскерлердің басып кіруінің алғашқы кезеңдерінде 7-ші армияны басқарды.
General during World War II who commanded the 7th Army
Friedrich Karl Albert Dollmann (2 February 188229 June 1944) was a German general during World War II who commanded the 7th Army during the Invasion of France and the early phases of the Allied invasion of Normandy until his death in June 1944.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1882 жылы туған Доллман 1899 жылы әскер қатарына қосылды. 1909 жылдан бастап Бас штабтың әскери академиясында оқыды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы екі жылында әуе бақылаушысы болып қызмет етті. Доллман 1917 жылғы 5 қарашада 6-шы жаяу әскер дивизиясы құрамындағы соғыс уақытындағы Бас штабқа тағайындалды. Ол Бавария Бас штабына ауыстырылды, онда 1918 жылғы 21 қаңтарда 6-шы армияға қолбасшылық етті. 1919 жылғы наурыз айында ол Әскери істер министрлігіне, содан кейін Бас штабтың бейбітшілік комиссиясына тағайындалды. Өзін ерекше көзге шығарған Доллман 1936 жылдың соңында он екі Wehrkreise-нің 11 офицерімен бірге толық генерал шеніне көтерілді. Доллманның мансабы мен өмірін зерттеген көптеген тарихшылар, оның кейде нацистік көзқарастарды көрсеткенімен, ол шын нацист болмағанын айтады. Алайда, тарихшы Доллманның бұйрықтарында нацистік идеялардың анық байқалатынын атап көрсетеді. Осыған байланысты, ол Доллманның ұлттық социализмге деген бейімділігі күшті болғанын болжайды. Доллманның 1935 жылғы 8 ақпандағы директивасынан, ол офицерлеріне НСДАП билігімен толық ынтымақтасуға нұсқау бергені белгілі. Сондай-ақ, ол барлық офицерлерінен нацистік партияны толық қолдауды талап еткені және оларға өз пікірлерін сәйкестендіруді ұсынғаны туралы куәліктер бар; тіпті офицерлерінің әйелдерінен Ұлттық социалистік әйелдер лигасына белсенді қатысуын талап еткен. Сол сияқты, Доллман офицерлерінің кеңселерi мен тамақтандыру залында кайзердің суреттерін емес, фюрердің суреттерін ілуін күткен. 1937 жылы Доллман католик дін қызметкерлерін нацистік режимді жеткілікті деңгейде қолдамағаны үшін сынады, оларға Wehrmacht мүшелері және ұлттық социализмнің жақтастары ретінде, олар әрдайым "фюрерге, мемлекетке және халыққа нақты және ешқандай күмәндіксіз адалдық" көрсетуі керек екенін айтты. 1939 жылғы 25 тамызда Доллман 7-ші армияның командирі болып тағайындалды. Шамамен бір аптадан кейін Гитлер Польшаға шабуыл жасауға бұйрық берді. Доллманның жалғыз ұлы, 15-ші жаяу әскер полкінде лейтенант атағын алуға ниеттенген, Польшаға қарсы науқанда қаза тапты.
Born in 1882, Dollmann joined the army in 1899. He studied in the War Academy for General Staff starting in 1909. He served as an aerial observer for the first two years of the First World War. Dollmann was assigned to the wartime General Staff on 5 November 1917, as part of the 6th Infantry Division. He was transferred to the Bavarian General Staff, where on 21 January 1918 he took command of the 6th Army. In March 1919, he was appointed to the Ministry of Military Affairs and then onto the Peace Commission of the General Staff. Having distinguished himself, Dollmann was promoted at the end of 1936 to the rank of full general, along with 11 other officers of the twelve Wehrkreise. Many historians who have analyzed Dollmann's career and life assert that, while he did exhibit on occasion a pro Nazi attitude, he was not a committed Nazi. On the other hand, historian notes that Dollmann's orders were imbued with a discernible Nazi impetus. He therefore believes that Dollmann had a stronger inclination to National Socialism than otherwise presumed. A directive from Dollmann dated 8 February 1935 shows that he instructed his officers to cooperate fully with the authorities of the NSDAP. There is also evidence that he demanded that all his officers should fully support the Nazi Party and admonished them to adjust their opinions accordingly; he even insisted that his officers' wives should actively participate in the National Socialist Women's League. Along similar lines, Dollmann expected his officers to hang pictures of the Führer in their offices and in the mess hall instead of pictures of the Kaiser. In 1937, Dollmann harangued Catholic chaplains for not being fervent enough in their support of the Nazi regime, telling them that as members of the Wehrmacht and bearers of National Socialism, they should always display "a clear and unresolved acknowledgment of the Führer, State, and People!" On 25 August 1939, Dollmann was elevated to commander of the 7th Army. Just under a week later Hitler ordered the invasion of Poland. Dollmann's only son, who had aspired to the rank of lieutenant in the 15th Infantry Regiment, was killed during the campaign against Poland.
Францияға шабуыл
1940 жылы Францияға басып кірген кезде Доллманнның міндеті оны Зигфрид сызығының оңтүстік жиегіне, Мажино сызығының қарсы жағына орналастырды. Француз Мажино сызығы бұрынғы шабуылдарға берік емес деп есептелгенмен, Гитлер оған алаңдамады, себебі оның қорғанысы басып кіру кезінде оңай айналып өтілді. Францияға басып кіру барысында Доллманнның 7-армиясы француз армиясының көп бөлігі жойылғанға дейін шабуылға шығарылмады, содан кейін ол Гудерианның 1-танкілік дивизиясымен бірігіп, Вогез тауларында 400 000 француз әскерін қоршап алды – осыдан кейін француз әскері капитуляциялады. Гитлер осы операцияға қатысқан генералдарды, Доллманн сияқты, атаққа көтерді, осылайша ол генерал-оберст (генерал-полковник) шеніне ие болды.
During the invasion of France in 1940, Dollmann's assignment placed him at the southern edge of the Siegfried Line, opposite the Maginot Line. While the French Maginot Line had proven impregnable to frontal assault in the past, Hitler was unconcerned, as its defenses were easily outflanked during the invasion. Throughout the invasion of France, Dollmann's 7th Army was not placed on the offensive until most of the French army had been destroyed, at which point he linked up with the 1st Panzer Division of Panzer Group Guderian, encircling 400,000 French troops in the Vosges Mountains – an action which was followed by a French surrender. Hitler rewarded the participating generals with promotions for their part in this mission, including Dollmann, who thereby attained the rank of Generaloberst (colonel general).
Францияны басып алу
Француз жеңілісінен кейін Доллманның 7-армиясы Батыста қалды. Фельдмаршал Эрвин фон Вицлебенмен бірге Доллман Батыс науқанының Шығыс майданында Кеңес Одағына қарсы қызмет етпеген жалғыз қолбасшысы болды. Тарихшы Питер Либтің пікірінше, себебі Доллман Шығыстағы соғысқа тым қатаң және техникалық тұрғыдан қолайсыз деп есептелген болуы мүмкін. Ол заманауи әскери тактиканың дамуына ілесе алмады, сонымен қатар соғыстың барысын да жақсы қадағаламады. Оның орнына ол өзіне разы болып, семіріп, тікелей басшысы, фельдмаршал Герд фон Рундштедттың ықпалында болып, Францияның жағалау қорғанысын ескермеді. Төрт жыл бойы Доллман мен Рундштедт француз жағалауындағы қорғаныс позицияларын нығайтуға көңіл бөлген жоқ. Тек 1943 жылдың желтоқсанында оның құрамасы Армиялар тобының В фельдмаршалы Эрвин Роммельдің қатаң бақылауына түскенде ғана Доллман француз жағалауының қорғанысын жақсарту үшін белсенді және қарқынды құрылыс жұмыстарын бастады. Бірақ ол кеш болды. Доллманның штаб бастығы қорғаныс участасын күшейтуге жасалған әрекеттер жоғары басшылықтан қолдау таппағанын мәлімдеді. Доллман Францияда оккупация кезінде өмір сүруден ләззат алуға тырысты, діни қызметтерге жиі қатысып, соборлар мен мұражайларды аралады. Сонымен бірге ол терең депрессияға түсіп, өзін жіберді, шарап пен темекіге құмар болды. Осы уақытта Доллманның денсаулығының нашарлауы майдан тактикасы туралы білімінің азаюында және әуедегі басымдықтың маңыздылығын түсінбеуінде көрінді – бұл оның D күні Нормандияға жасалатын жауап шабуылға дайын еместігін көрсетті. Тарих жақын арада Германияның қорғанысы 1944 жылдың 6 маусымында болған күшті және жоғары ұйымдастырылған шабуылды тойтаруға жеткіліксіз екенін дәлелдеді.
In the wake of the French defeat, Dollmann's 7th Army remained in the West. Along with Field Marshal Erwin von Witzleben, Dollmann was the only commander of the western campaign who did not see service against the Soviet Union along the Eastern Front. The historian Peter Lieb suggests that the reason might be that Dollmann was considered too inflexible and technically unsuited for the warfare in the East. Dollmann did not keep up with contemporary tactical military developments nor did he follow the course of the war all that closely. Instead he became complacent, overweight, and followed the lead of his immediate superior, Field Marshal Gerd von Rundstedt, neglecting the coastal defenses of France in the process. For four years, Dollmann and Rundstedt did little to fortify the defensive positions along the French coast. Only when his command came under Army Group B Field Marshal Erwin Rommel's scrutiny in December 1943 did Dollmann begin decisive and feverish construction to improve French coastal fortifications. But it was too late. Dollmann's chief of staff claimed that efforts to strengthen the defensive section were not supported by the higher leadership. Dollman tried to enjoy his time living in France during the occupation, frequently attending religious services and visiting cathedrals and museums. At the same time he fell into a deep depression and let himself go, overindulging in wine and cigars. Meanwhile, Dollmann's deteriorating health was mirrored in his diminishing knowledge of battlefield tactics and the importance of air superiority – all of which made him under prepared for the imminent Allied invasion of Normandy on D Day. History was soon to prove that the German defenses were inadequate to repulse the massive and highly coordinated assault which took place on 6 June 1944.
D-күн
Ривьерадан Солтүстік теңізге дейінгі жағалауды қорғауға 60-қа дейін неміс дивизиясы тартылды, олар түрлі әскерлерден – казактар, Волга татарлары, грузиндер және тағы басқалардан құралды. Олар Франция, Польша және Югославиядан алынған қару-жарақпен жабдықталған еді. Әскер жетіспеушілігін ескермегенмен, Рундштедт неміс әскерлерін француз жағалауында осылай шашыратуды абсурдты деп санады және Роммельдің Атлантика қабырғасы туралы идеяларымен келіспеді. Бейімделу жұмыстары біркелкі болмады, кейбір бөлімдері жақсы салынған, ал басқаларында кемшіліктер болды. Сонымен қатар, жағалаудың әртүрлі бөліктерінде тікелей отты бағыттау және атыс күшін жеткізу мүмкіндігі де сенімсіз болды. Басқындылыққа бірнеше күн қалғанда, немістерге арнаның арғы жағындағы оқиғалар туралы барлау хабарлады. Одақтас әскери құпия қызметтерінің алдау амалдары немістерді шабуыл Норвегия маңында немесе Кале тұсында болады деп сендірді. 1944 жылдың 5 маусымындағы барлау есептері маңызды оқиға жатқанын көрсеткенімен, бұл ақпарат Берхтесгадендегі ОКВ-ға немесе Доллманның 7-ші армиясына жеткізілмеді. Бұл күштерді қайта бөлуге себеп болмас еді, себебі Гитлер одақтастардың басты шабуылы Па-де-Каледе болады деп сенді. 1944 жылдың 5 маусымында қараңғы түнгі жамылғысымен Нормандияға шабуыл басталды. 6 маусым күні түнде 130 мыңға жуық әскер мен 20 мың одақтас танкы теңіз бомбалауының тынысымен жағаға шықты. Доллман 21-ші танк дивизиясымен дереу қарсы шабуыл ұйымдастыруға тырысты. Генерал-лейтенант Фриц Байерлейн наразылық білдірді, күндізгі сап түзу одақтас авиациясына дивизиясын жоюға шақыру екенін айтты. Ол басқа жоспарларды ұсынды, бірақ Доллман талаптарынан мойын алмады. Сөйтіп, Роммель 1944 жылдың 9 маусымында ғана күштерін жинап алды. Одақтастардың шабуылын тойтару үшін жасақтар стратегиялық түрде кеңейіп келе жатқан майданға орналастырылды. Доллманның 7-ші армиясы (16 дивизия және бес корпус штабы) шабуыл майданының сол жақ қанатына жіберілді. 1944 жылдың 21 маусымында олар тұрақты қарсылық көрсету үшін қажетті жабдықтардың қамтамасыз етілмейтінін білді. Неміс әскерлері қарсылық көрсеткенімен, одақтастардың ілгерілеуін тек баяулатты. Жағалауды қорғау барысында және апатты жағдайларға қарамастан, Доллман өз әскерлерін қатаң жазалаумен қорқытып, тәртіпке келтіруді жалғастырды. Вермахттың нақты емес барлау мәліметтері және Гитлердің екінші шабуыл кез келген сәтте басталатынына сендіруі, бес Люфтваффе дивизиясы, екі танк дивизиясы және 24 жаяу әскер дивизиясынан тұратын неміс армия тобын, қосымша нұсқауларды күтіп, қозғалмай отырды. Осы уақытта Германияның Жоғарғы Бас қолбасшылығы Роммель мен Рундштедтқа "929 000 адамнан, 177 000 көлік құралынан және 586 000 тонна материалдық заттан" тұратын одақтас әскерлеріне қарсы ірі бронетранспорттық қарсы шабуыл жасауға бұйрық берді, бұл бұйрықты орындау мүмкін емес еді.
Up to 60 German divisions were tasked with defending of coastline from the Riviera to the North Sea, composed of varying troops – Cossacks, Volga Tartars, Georgians, among others, equipped with weapons captured from France, Poland, and Yugoslavia. Aside from what he considered troop deficiencies, Rundstedt thought it ludicrous to scatter the German troops so thinly along the French coast, and disagreed with Rommel's ideas for the Atlantic Wall. The fortifications were inconsistent, with some sections well constructed while other sections left much to be desired. Also, the ability to direct fire and the capability to deliver firepower along the varying portions of shoreline were equally unreliable. Several days prior to the invasion, the Germans received intelligence reports about the activities occurring across the channel. Deception measures by the Allied intelligence services kept the Germans convinced that the attack would occur near Norway or close to Calais. Although reconnaissance reports as late as 5 June 1944 indicated that something significant was afoot, none of this intelligence was relayed to the OKW at Berchtesgaden, nor was it forwarded to Dollmann's 7th Army. It is doubtful whether this would have led to a redistribution of forces, since Hitler remained convinced that the main Allied attack would occur at Pas de Calais. On 5 June 1944, under the cover of darkness, the invasion at Normandy began. By nightfall June 6, up to 130,000 troops and 20,000 Allied tanks were ashore under a curtain of naval bombardment. Dollmann tried to organize an immediate counter attack with the 21st Panzer Division. Lieutenant General Fritz Bayerlein protested; he felt a column march in daytime was merely an invitation to the Allied air forces to decimate his division. He suggested alternative plans, but Dollmann remained adamant. Thus, it was not until 9 June 1944 that Rommel was able to muster his forces. Part of the effort to repel the Allied attack included strategic placement of troops over what appeared to be a growing front. Dollman's 7th Army (over 16 divisions and five corps commands) was sent to the left wing of the invasion front. They learned on 21 June 1944 that the supplies needed to conduct a sustained resistance could not be assured. Although they rendered vigorous resistance, the German forces could only slow the Allied advance. Throughout the course of defending the coastline and in spite of the disastrous circumstances, Dollmann continued to discipline his soldiers by the threat of severe penalties. Inaccurate Wehrmacht intelligence reports and Hitler's assurance that a second invasion was due at any moment left the equivalent of an entire German Army Group, comprising five Luftwaffe divisions, two Panzer divisions, and 24 infantry divisions, sitting immobile awaiting further instructions. In the meantime, the German High Command issued orders for Rommel and Rundstedt to launch a massive armored counterattack against an Allied force of "929,000 men, 177,000 vehicles, and 586,000 tons of materiel", an order which was impossible to obey.
Шербург және өлім
1944 жылғы 26 маусымда француздық Шербур порты генерал-лейтенант Карл Вильгельм фон Шлибеннің тапсыруымен түсті. Бұл Гитлерді ашуландырып, генерал-фельдмаршал Вильгельм Кейтельдің әскери сот тергеуін бастауына себеп болды. Гитлер 1944 жылғы 28 маусымда Рундштедт пен Доллманды Берхтесгаденге шақырды және Доллманның әскери сотта отыруын талап етті. Рундштедт бұл идеяны қабылдамады, себебі Доллман сәтсіздікке өзінен кем емес жауапты еді. Бәрібір қанағаттанбаған Гитлер Доллманды кем дегенде командирліктен босатуды талап етті, бұл Роммельдің тағы бір қорғанысын тудырды. Гитлер ер адамдар кеткенше Доллманды қолбасшылықтан босату үшін күтті, оның орнына Вафен-СС-тің Пол Хаузерді тағайындады. Біраз уақыттан кейін Гитлер Рундштедтті де қолбасшылықтан босатты. Доллман өзінің босатылғанын білмесе де, шаршап, стрессте болды. 1944 жылғы 29 маусымда қайтыс болды. Оның өлімінің нақты жағдайы әлі де даулы. Кейбір деректер бойынша, ол жүрек талмасынан қайтыс болды, ал басқалары у ішіп, өз-өзіне қол жұмсады дейді. 2003 жылы Роммель сияқты Доллман да Гитлердің мәжбүрлеуімен өзін-өзі өлтірді деген теория айтылды. Ол 1944 жылғы 2 шілдеде Францияда жерленді, сол жерде фельдмаршалдар Рундштедт, Роммель және Хьюго Сперрле қатысты. Сол күні ол өлімінен кейін Есімдік жапырақтары бар Темір крестің рыцарь кресімен марапатталды. Кейін Гитлер Доллманның атынан мақтаулы некролог оқыды. Ол Шампиньи Сен-Андре неміс әскери зиратында жерленген.
The French port of Cherbourg fell on 26 June 1944 when it was surrendered by Lieutenant General Karl Wilhelm von Schlieben. This enraged Hitler and prompted a court martial investigation from Field Marshal Wilhelm Keitel. Hitler summoned Rundstedt and Dollmann to Berchtesgaden on 28 June 1944 and insisted that Dollmann be court martialed. Rundstedt rejected this idea since Dollmann was no more accountable for the failure than himself. Still unsatisfied, Hitler demanded that Dollmann at the very least should be relieved of command, which stimulated another defense, this time from Rommel. Undeterred, Hitler waited until the men left to relieve Dollmann of command, replacing him with Paul Hausser of the Waffen SS. Hitler relieved Rundstedt of command a short time later. Unaware that he had been relieved of command, Dollmann was nonetheless worn out and stressed. He died on 29 June 1944. The exact circumstances of his death remain controversial. Some sources say he suffered a heart attack, while others say he committed suicide by taking poison. In 2003, a theory was put forward that like Rommel, Dollmann was forced to commit suicide by Hitler. He was buried in France on 2 July 1944, where the field marshals Rundstedt, Rommel and Hugo Sperrle were present. On the same day, he received posthumously the Knight's Cross of the Iron Cross with Oak Leaves. Later, Hitler delivered a laudatory obituary on behalf of Dollmann. He is buried at the Champigny Saint André German war cemetery.