Кіріспе

Жойылған трамвай операторы

Ноттингем және округтік трамвайлар компаниясы Limited 1875 жылдан 1897 жылға дейін Ұлыбританияның Ноттингем қаласында қызмет еткен трамвай операторы болды.

Ноттингем трамвай компаниясы 1872-1875

Ноттингем қаласында трамвайлар салу жоспарлары кем дегенде 1870 жылы басталды, және бірнеше көрнекті кәсіпкерлер 1872 жылы Ноттингем трамвай компаниясын ресми түрде құруға жеткілікті үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Корпорация жолдар комитеті 1872 жылғы 8 қаңтарда Nottingham Tramways Company Limited компаниясының Арнольд, Бистон, Булвелл және Карлтонға трамвай қатынасын жүргізуге рұқсат беру үшін Сауда кеңесіне уақытша бұйрық беруге келісім сұрағанын хабарлады. Бұл жобаланған желіге қатысты ешқандай жоспар Ноттингемдегі жергілікті архивтерде сақталмаған. 1872 жылғы қарашада компания Ноттингемде трамвайларды пайдалану туралы заң жобасын Парламентке ұсыну ниетін білдірді. Ұсынылған желіде Арнольд немесе Бистон туралы есімдер келтірілмеген, бірақ ол Форст-роудтағы Маунт-Хутон-роудпен қиылысынан басталып, Форст-роуд бойымен шығысқа қарай, содан кейін Мансфилд-роуд, Мельбурн көшесі, Милтон көшесі, Жоғарғы Парламент көшесі, Базар көшесі, Уилер-гейт, Альберт көшесі және Карингтон көшесі арқылы Станция көшесімен қиылысқан жерге дейін созылуы тиіс болды. Бұл қиылыстан бір желі Станция көшесімен және Лондон жолы арқылы Ұлы Солтүстік теміржол станциясының алдына, ал екіншісі Аркрайт көшесімен Трент көпіріне дейін баруы жоспарланған. Сонымен қатар компания Сауда кеңесіне одан да кең ауқымды желіге өтініш беруді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Оған Мансфилд жолының Бродмир жолымен қиылысына дейінгі бөлігі, Чапел Бар, Дерби жолы, Альфретон жолы, Хайсон Грин жолы, Радфорд жолы, Дэвид Лейн және Милл көшесіндегі аялдама кіретін болды; Дерби жолы Лентон станциясындағы теміржол өткелімен қиылысқан жерге дейін; Вудбороу жолы, Альфред көшесі және Карлтон жолы Олдэм көшесімен қиылысқан жерге дейін; сондай-ақ Форест-роудтың толық ұзындығы, Басфорд жолы, Элм даңғылы және Хай-Черч көшесіндегі аялдама да жоспарға енген. Ноттингем корпорациясына ұсынылған бұл жоба сәтті аяқталды және жоспарлар 1872 жылғы 7 қарашада мақұлданды, бірақ Сауда кеңесіне жасалған өтініш қабылданбаған сияқты көрінеді. 1873 жылғы қарашада компания Санкт-Петер шіркеуінен оңтүстікке қарай жүретін желілерге қатысты қайта қарастырылған ұсыныстарын Сауда кеңесіне ұсынды. Бұл түзетулер жобаны қарапайымдастырды және Станция көшесі мен Аркрайт көшесі үшін бір рельстік жүйе қарастырылды. Станция көшесіндегі желі Ұлы Солтүстік теміржол станциясының алдына өтудің орнына Лондон жолымен қиылыстан бұрын аяқталуы тиіс болды. Корпорацияның құжаттары 1874 жылғы 2 ақпанда өткен отырыста көрсеткендей…

Ноттингем және аудандық трамвайлар компаниясы 1875-1897

1875 жылы компанияның атауы Ноттингем және аудан трамвай компаниясы лимитті болып өзгертілді. Бұл Ноттингем қалашығын кеңейту туралы 1877 жылғы заңға (40 және 41 Vict. c. xxxi) дейін болды, осы заңмен қала өзінің шекарасын Басфорд, Радфорд, Снайтон және Лентонды қамтуға дейін кеңейтті. Тағы да мәселелер туындаған сияқты, себебі 1876 жылдың қарашасында компания тағы бір ұсыныс жасады. Бұл ұсыныс келесі маршруттарды қамтиды: Лонг-Роу, содан кейін Маркет-стрит, Жоғарғы Парламент-стрит, Милтон-стрит, Мельбурн-стрит және Мансфилд-роуд, Карингтондағы Сент-Джон шіркеуінің оңтүстік-шығыс бұрышына қарсы аяқталады. 1 миль 6 фурлонг 5.7 тізбек (3205 ярд). Маркет-стрит бұрышындағы Market Place-те 1-ші трамваймен қиылысып, содан кейін Angel Row, Chapel Bar, Tollhouse Hill, Derby Road, Alfreton Road, Hyson Green Road және Radford Road бойымен, Radford Road-те Wood Street қиылысында аяқталады. 2 миль 2 фурлонг 8.7 тізбек (4151 ярд). 1 және 2-трамвай жолдарын жалғастыратын Forest Road жолының ұзындығы 6 фурлонг 1.76 тізбек (1359 ярд). Санкт-Петерск алаңы, Альберт көшесі, Листер қақпасы және Карингтон көшесі Станция көшесінің шығыс жағына дейін. 5 фурлонг 1.85 тізбек (1141 ярд). Станция көшесі мен Каррингтон көшесі қиылысындағы 4-ші трамвай жолының қиылысынан Аркрайт көшесі бойымен Лондон жолындағы Юнион Инне дейін. 5 фурлонг 8 тізбек (1276 ярд). Жоспарларда деполардың орналасқан жері, сондай-ақ өткелдер мен кездесу орындары туралы ешқандай мәлімет жоқ. Уақытша бұйрыққа қатысты өтініштің мәтінінде былай делінген: Уақытша бұйрық сонымен қатар, ұйымдастырушыларға кез келген уақытта осындай өткелдерді, кездесу орындарын, қосымша жолдарды, қиылыстарды, бұрылыстарды және басқа да жұмыстарды жасауға мүмкіндік береді, егер олар осы хабарламада нақты көрсетілгеннен басқа, ұсынылып отырған трамвайлардың немесе олардың кез келгенінің тиімді жұмыс істеуіне қажет немесе ыңғайлы болса, немесе кез келген аңдар сақтау орындарына немесе вагондарға немесе ұйымдастырушылардың жұмыстарына қол жеткізу үшін, және ұйымдастырушыларға ұсынылып отырған трамвайларда жануарлар немесе кез келген басқа локомотивтік күшпен қозғалатын вагондарды пайдалануға мүмкіндік береді. Жоспарларда көрсетілген маршруттардың жалпы ұзындығы 6.325 миль (11,132 ярд) немесе 6 миль 2 фурлонг және 6 тізбек (кейбір екі жол, ал кейбіреулері бір жол). 1880 жылы акционерлердің үшінші жылдық жалпы жиналысына ұсынылған есептен көрінетіндей, компания шамамен 10 миль 6 фурлонг және 4 тізбек рельс сатып алған. Бұл рельстің бір бөлігі деполарға және деполарға қосылуларға қажет болды, ал қалғаны жөндеу және жаңару үшін сақталды. 1877 жылы Сауда кеңесі Уақытша бұйрық шығарды, ол Ноттингем және аудан трамвайлары деп аталды, және 23 шілдеде 1877 жылы Корольдік келісім алынды. Компанияға Ноттингем қаласында, сондай-ақ Лентон, Басфорд және Радфорд аудандарында жануарлар тартқан трамвайларды пайдалануға рұқсат берілді. Бұл аудандар 1877 жылғы Ноттингем қалашығын кеңейту туралы заңға дейін Ноттингем қаласына кірмеген (40 & 41 Vict. c. xxxi). Трамвайлар туралы бұйрықтарды бекіту туралы 1877 жылғы заң (40 және 41 Vict. c. cxxiv) Негізгі тақталар 12 дюйм енімен және 11 фут 11 дюйм ұзындығымен 1 дюйм қалыңдығында болды және рельстер 24 фут (7 м) ұзындығында болғандықтан, тақта тіркемелері мен рельс тіркемелері бірігіп қалмауы үшін үздіксіз орналастырылды. [Ноттингем кешкі поштасында жазылған рельс ұзындығы 27 фут.] 11 фут 11 дюймдік негізгі тақта ұзындығы және 24 фут (7 м) рельс ұзындығы тақта тіркемелері мен рельс тіркемелері біріккенге дейін екі мильге жуық жолды жүруге мүмкіндік береді]. Рельс төсеу құны 1,974 фунт стерлинг болды (1877 жылы 1974,0 фунт стерлинг соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең), бір мильге, ал рельстерді төсеу келісімшарты Ридли және Компаниямен жасалды. Тастық жұмыстары бір мильге 2559 фунт стерлингке (2559,0 1877 жылы соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) шығып, оны Ноттингем корпорациясы жүзеге асырды.

Булы трамвай

1880 жылы компания Лугборо қаласындағы Хьюз және Ко фирмасынан алынған бу трамвайымен бірнеше сынақ жүргізді. 27 мамырда таңғы сағат алтыда локомотив жалпы зираттың сыртындағы Сион төбесіне жеткізілді, онда шақырылған бірнеше қонақ күтіп отырды. Трамвай Дерби жолы мен Чапел-Бардағы тік төбеден төмен қарай, біржаның жанындағы аялдамаға дейін жүрді. Содан кейін вагон базар алаңынан шығып, кері жолмен Дерби жолының төбесіне қайта көтерілді, тік беткейде бастауға қабілетті екенін көрсету үшін тоқтады. Сосын трамвай Басфорд депосына бағытталды, ал Радфорд жолының тегіс бөлігіне жеткенде жүргізушіге жылдамдықты арттыруға бұйрық берілді, нәтижесінде 20 миль/сағат жылдамдыққа қол жеткізілді. Трамвай шамамен 20 минут ішінде Басфорд депосына жетті және сынақ сәтті деп танылды. 3 маусымда тағы бір тәжірибе жасалды, оған қала әкімі, қала хатшысы және әртүрлі кеңесшілер шақырылды, олардың кейбіреулері атпен жүретін трамвай вагондарынан сынаққа қатысты. Базар алаңындағы будың шығуына өндіруші Хьюз мырза түсіндірме берді, себебі билік тарапынан конденсациялық суды қала шегінен тыс жерге шығару сұранысы болғандықтан, қалыпты жағдайда будың қала ішінде таралуына жол берілмейді. 1880 жылы Manlove, Alliott & Co. Ltd. компаниясы Нортон-Сенттегі Bloomsgrove Works-те Ноттингем трассасында сынақтан өткен бу трамвайын құрастырды. 1881 жылы ол Дублин және Лукан бу трамвай компаниясына 950 фунт стерлингке (1881 жылғы 950 фунт стерлинг соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) сатылды. Ол 3 шақырымдық қашықтықты 10 минут ішінде жүріп өтті. Бұл Manlove Alliott дизайны - салон еденінің астында орналасқан қозғалтқышы бар, әр аяғында тік қазандығы бар, өздігінен қозғалатын бу көлігі. Жоғарғы палубада артқа тіреліп отыратын, жоғарғы жағында ашық және бүйірлерінде қарапайым рельстері бар пышақ тәрізді орындықтар орналасқан. Қазандықтың түтін шығаратын құбырлары шатырдың әр шетінен жоғары көтеріліп, диаметрі 25½ дюйм, биіктігі 6 фут (2 метр) болатын кокс қазандықтарына қызмет етті. Екі цилиндрлі бу машинасының поршенінің диаметрі 7½ дюйм, ходы 9 дюйм болатын. Оның салмағы 9 тонна, ал 50 жолаушыны тасымалдауға қабілетті. Жалпы жұмыстар және автомобиль жолдары комитеті 1881 жылдың 2 қаңтарында Мансфилд жолы бағытында бу қуатын пайдалану бойынша бір апталық сынақ жүргізуге рұқсат берді. 1882 жылдың 9 қаңтарында Жалпы жұмыстар және автомобиль жолдары комитеті корпорацияға "Трамвайлар компаниясының" "Басфорд, Каррингтон және Форест бағыттарында Парроттың патенттелген біріктірілген қозғалтқышы мен вагонын пайдалануға, Манлоу, Алиотт және Ноттингемнің Фрайер фирмасы, сондай-ақ Шеффилдтегі Диккенсонның біріктірілген қозғалтқышы мен вагонын пайдалануға рұқсат беру туралы" өтінішін ұсынды. Бұл келісімге ерекше шарттар қоса тіркелді, оның ішінде "бу немесе түтін шығарылмауы және қозғалтқыштың жұмысы шусыз болуы". Алайда, бу қуатын енгізуге Сауда кеңесінің мақұлдауы қажет болды және бұйрық орындалмаған сияқты. Компания осы екі қозғалтқышты сынақтан өткізген болуы мүмкін, бірақ олардың жолаушылар тасымалына енгізілгеніне ешқандай дәлел жоқ. Он бір айдан кейін, 1882 жылдың 4 желтоқсанында Жалпы жұмыстар және автомобиль жолдары комитеті "Трамвайлар компаниясына Сауда кеңесі бір жыл бойы Басфорд бағытында бу трамвайын пайдалануға рұқсат бергенін" хабарлады. Келесі шарттар қолданылды: Осы шарттарға қосымша, Сауда кеңесінің қалалық кеңеске жолдаған хатында лицензияның қозғалтқышты желінің Басфорд соңындағы қысқа бөлігінде пайдалануға болмайтыны, трамвай жолы жолдың ортасына орналастырылмайынша және қозғалтқыштың вагонына айналып өтуіне мүмкіндік берілмейінше екені нақты түсіндірілді. Бұл сынақ сәтті болды, себебі компания бір жылдық лицензияны ұзартуды сұрады, бұл 1884 жылдың 2 сәуіріндегі "Ноттингем трамвайлары туралы бұйрықта" расталды – "Ноттингем және аймақтық трамвайлар компаниясының трамвайларында бу қуатын пайдалануға рұқсат беретін бұйрық". Бұл бұйрықта 1882 жылғы бұйрықтағыдай жұмыс шектеулерінің тізімі болды, бірақ қызығы, Дерби жолынан төмен түскенде жылдамдық шектеуі туралы ешқандай мәлімдеме жоқ. Бу трамвайының қозғалтқышы Исандула жолының депосынан Ноттингемге дейін жұмыс істеді және ол бастапқыда атпен жүретін трамвай вагонын, трамвай қозғалтқышының артында пайдалану үшін бейімделген. Уильям Уилкинсон Уиганда құю цехын басқарған амбициялы инженер еді. Оның бу трамвайларымен алғашқы тәжірибелері 1881 жылы болды, ол Уиган трамвай компаниясымен трамвайларға арналған өзі жасаған бу локомотивін сынап көруге келісті. Уилкинсонның қозғалтқышының салмағы 11 тонна, су көлемі 160 галлон, бункері 9 куб фунт кокс тасымалдай алатын. Бұл тік цилиндрі бар тік қазандықты қозғалтқыш еді. Цилиндрлердің диаметрі кішкентай болды және төрт байланысқан дөңгелектерге тісті дөңгелектер арқылы әсер етті. Көтерілген бу конденсацияланбады, бірақ оттықшадағы патенттелген құрылғыда қыздырылды, содан кейін түтін арқылы атмосфераға шығарылды. 1881 жылдан 1886 жылға дейін 200-ден астам Уилкинсон қозғалтқыштары салынды, алайда, бұл дизайнның алғашқы танымалдылығы Уилкинсон фирмасының өндірістік қуатын басып өтті, сондай-ақ басқа компаниялар Уилкинсонның патентына сәйкес оларды өндірді. Олардың жалпы сенімділігіне қарамастан, олар басқа өндірушілерге қарағанда сәтті болған жоқ және 1886 жылы өндіріс іс жүзінде тоқтатылды. Уилкинсон қозғалтқышының құны 600 фунттан 1100 фунтқа дейін болды, ал жұмыс шығындарының бағасы (жалақы, отын, су, дүкендер, тұрғын үй, жөндеу, күтім және 20 жыл ішіндегі тозу) шамамен 6 пенс/мильді құрады. 1885 жылы Starbucks фирмасынан бу трамвайының артында жұмыс істеу үшін екі қабатты, жоғарғы жағы жабық, боги вагоны сатып алынды. Вагонның ішкі бөлігінде екі кішкентай май шамдары орнатылған, сондықтан түнде өте қараңғы болды, кондуктор белдігіне бекітілген портативті шамды пайдалануға мәжбүр болды. Вагонның жоғарғы палубасында ұзындығы бойынша артқа тіреліп отыратын "пышақ тәрізді" орындықтар болды, ал жолаушылар шатырмен қоршалғандықтан түтін мен күлден қорғалды, бірақ бүйірлері қарапайым рельстерден жоғары ашық болды. Вагонның сыртында түрлі түсті сигналдық шам және сигнал беру мақсатында вагонның ішіндегі гонгқа қосылған созылған шнур болды. Бу трамвайлары жылдамдық пен жабысуға тәуелді болды, ал қала көшелері нашар төселгендіктен, кір, тастар, тыңайтқыштар және су рельс ойықтарына түсіп кетті. Рельс ойықтарын тазалау үшін су тасушылар мен рельс тазалаушылар ұзын темір таяқшалармен ойықтарды тазалауға жұмысалды, дөңгелек шеттерінің ойықтардың ішінде толыққанды жүруін қамтамасыз ету қажет болды, бұл дөңгелек протекторларының жолмен жабысуына мүмкіндік берді. Өнімділіктің талаптары қатаң болды, көлік шусыз болуы керек, түтін шығармауы керек және жаяу жүргіштер мен жылқылар үшін қауіпті болуы мүмкін ашық бөліктері болмауы керек. Ноттингемде тек бір бу трамвайы жұмыс істеді және атпен жүретін вагонға қарағанда салмағы ауыр болғандықтан, жолға елеулі зиян келтіргені сөзсіз. Бу трамвайының сәттілігі шектеулі болды және Басфордтан Ноттингемге атпен жүретін 1 сағат 10 минуттық сапардан тек 10 минутты қысқартты. 1885 жылғы "The Railway & Tramway Express" басылымындағы хабарламада бу трамвайының жұмысы қанағаттандырмас екені және оған жылқыларға қарағанда көбірек демалыс берілгені айтылды. Шамамен 6 пенс/мильді құраған жұмыс шығындарымен Басфордтан Ноттингемге және кері сапарға компания шамамен 2 шиллинг 9 пенс жұмсаған болар еді. 1889 жылы ол лицензиясын жоғалтты және қызметтен алынды, 1885 жылғы жолаушылар вагоны қайта құрастырылып, төрт дөңгелекті атпен жүретін көлікке айналдырылды, қысқартылды және жоғарғы жабыны алынып тасталды. Бұл вагон өмірінің соңына дейін Трент Бридж бағытында жұмыс істеді.

Басқа көліктер

1883 жылы Starbucks бастапқы партияға ұқсас тағы екі бір қабатты вагонды жеткізді, ал 1884 жылы тағы екеуі қосылды. Бұл вагондар «жазғы вагондар» деп аталды, олардың барлық бөлігі жасыл түспен боялған және «тост тірегі» дизайнында жасалған, яғни өте төмен болды, еден тақталары жерден аз ғана биіктеп тұрды. Орындықтар тік осьтерге немесе дөңгелектерге тікелей орнатылған. 1885 жылы Starbucks-тан тағы екі стандартты бір қабатты вагон сатып алынды, сондай-ақ сол жылы No.19 вагон (1881 жылғы Starbucks вагоны) екі қабатты вагонға айналдырылды. 1887 жылы компания Манчестер вагон және трамвай компаниясынан екі қабатты, бір жақты корпусы тіреуге орнатылған вагон сатып алды. Бұл құрылғы аялдамада жылқыларды ажырату қажеттілігін жойды, себебі жылқылар вагонды айналдырып, кері бағытта келесі рейске дайын тұратын. Алайда, бұл дизайн аса сәтті болмады, сондықтан кейіннен вагон екі ұшы бар стандартты қатты конструкцияға ие болды. Каррингтон трамвайына бәсекелес ретінде Каррингтонның Эндрюс мырзаларына тиесілі ат автобусы жүріп тұрды. 1888 жылы бұл фирма банкротқа ұшырағанда, трамвай компаниясы олардың төрт ат автобусын сатып алып, трамвай вагондарына айналдырды. 1891 жылы екі автобус және 1881 жылғы Starbucks-тің бір қабатты дизайнынан айналдырылған 19-номерлі вагон жойылды. Қалған екі автобус қайта нөмірленді және тағы төрт жаңа вагон сатып алынды. G. F. Milnes & Co компаниясынан екі екі қабатты вагон, ал «тост тірегі» дизайнындағы екеуі белгісіз өндірушіден алынды. Бұл екі «тост тірегі» вагоны компанияның Ноттингемдегі өз зауытында жасалған болуы мүмкін. Трамвайлардың ішіндегі жарық түнде өте нашар болды, сол кездегі бір жазушының айтуынша, «көңілсіздік басып алды», жалғыз жарық көзі – кондуктор билеттерін сақтайтын ойықшадағы екі май шамдары ғана еді. Билеттер алдын ала басылып шығарылды, әр бағытқа өз сериясы берілді, ал аялдамалар билеттің екі жағына бойымен басылды. 1892 жылы қалған екі ат автобусы жойылды, «тост тірегі» вагондарының бірі қайта нөмірленді және G. F. Milnes компаниясынан алдыңғы жылғылармен ұқсас дизайнға ие тағы екі екі қабатты вагон сатып алынды. 1895 жылы ат трамвай паркі үш қосымша екі қабатты вагон сатып алу арқылы толықтырылды, бұл вагондар Лафборо қаласындағы Brush Company-дің Falcon Works зауытында жасалған. 1870 жылғы Трамвайлар заңының 43-бабы (33 және 34 Vict. c. 78) егер трамвай жобалаушылары жергілікті билік органы болмаса, онда жергілікті билік органы трамвай құрылысына жобалаушыларға рұқсат берілген күннен бастап 21 жыл өткен соң алты ай ішінде кәсіпорынды ағымдағы құнына сатып алуға құқылы екендігін қарастырды, оның ішінде жүйе жұмысын жүргізу үшін қажетті барлық жерлер, ғимараттар, құрылыстар, материалдар, жылқылар және жылжымалы құрам кіретін.