Кіріспе

Индонезия музыканты (1945–2020)

Гугум Гумбера Тирасонджаха (4 сәуір 1945 – 4 қаңтар 2020), көбінесе Гугум Гумбера деп танылатын, Индонезияның Батыс Жава провинциясының Бадунг қаласынан шыққан судан композиторы, оркестр жетекшісі, хореограф және кәсіпкер.

Жаяпонг

1961 жылы Индонезия президенті Сукарно рок-н-ролл және басқа батыс музыка жанрларына тыйым салып, индонезиялық музыканттарды жергілікті өнерді жаңартуға шақырды. Гугум Гумбира бұл шақыруға жауап беріп, он екі жыл бойы ауылдық билер мен фестиваль музыкасын зерттеді. Жаипонг немесе Жаипонг – оның зерттеуінің ең танымал нәтижесі болды. Ол «кетук тилу» деп аталатын ауылдық ритуалдық музыканы, индонезиялық жекпе-жек өнері Пенчак Силаттың қозғалыстарын, маскалы театр биі «Топенг Банджет» және қуыршақ театры «Уайанг Голек» музыкасын пайдаланып жаңарту арқылы құрылды. Алғашқы «кетук тилу» тобында әдетте «кетук тилу» құмыра гонгісі, басқа кіші гонгтар, ребаб (шиыршық аспабы), барабандар және әйел әнші-биші (ронгең) болады. Ронгең көбінесе жезөкше болып табылады және ер адамдарды оныңмен сезімтал билеуге шақырады. Гугум барабан бөлімін қалалық гамелан оркестрінің құрамына енгізіп, музыканың қарқынын арттырды, әншінің рөлін тек әнші (Песиндхен) ретінде қайта қарастырды және ұсынысқа сай ономатопоэялық атау ойлап тапты. Көптеген тыңдаушылар бұл музыканың өте күрделі екенін, динамикалық ырғағының болжамсыз өзгере алатынын айтады. Жаипонг 1974 жылы Пақ Гугум мен оның гамелан және бишілері алғаш рет көпшілік алдында өнер көрсеткен кезде дебют жасады. Үкімет тарапынан оның әдепсіздігіне байланысты (ол «кетук тилу» музыкасының сезімталдығын мұра еткен) оны басып тастау әрекеттері оны одан да танымал етті. Бірнеше жылдан кейін Индонезияда шетелдік поп-музыкаға қойылған тыйым алынып тасталғаннан кейін де ол сақталды және 1980 жылдары үлкен сұранысқа ие болды. 1980 жылдардың ортасынан бастап Жаипонгтың әлеуметтік би ретіндегі маңызы азайды, бірақ ол әйелдер, жұбайлар жұбы немесе жеке орындаушылармен сахналық би ретінде танымал болды. Индонезиядан тыс жерлерде ең көп таралған Жаипонг альбомы – 1987 жылы шыққан Иджах Хадиджа және Гугум Гумбираның «Jugala» оркестрінің «Tonggeret» альбомы. Бұл альбом кейіннен Nonesuch/Elektra Records компаниясымен «Батыс Ява: Сундан Жаипонг және басқа да танымал музыка» деген атпен қайта шығарылды.

Жоғала

Гүгім Гүмбераның Бандунгтегі Джугала студиясы оның жеке Джугала оркестрі мен би тобының базасы болды, сонымен қатар Сабах Хабас Мустафа және The Residents сияқты көптеген музыканттарды қабылдап, жаздырды. Джугала оркестріне сунддық гамелан аспаптары, барабандар, ребаб және сулинг флейтасы кіреді, ал оркестр Джейпонг және заманауи дегунг музыкасын орындайды.

Жеке өмір

Гугум Гумбира 1945 жылы 4 сәуірде Бандунг қаласында дүниеге келген. 1968 жылы Югала оркестрінде ән салған Эуис Комарияға (9 қыркүйек 1949 - 11 тамыз 2011) үйленді. Олардың қызы Мира Тежанингрум (4 наурыз 1969 жылы туған) – "Джугала" би тобының бишісі және хореографы. Гугум 2020 жылдың 4 қаңтарында Бандунгтегі Сантоса ауруханасында қайтыс болды.