Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері

Аллен Натан Гай (1970 жылы туған) – Жаңа Зеландияның бұрынғы саясаткері, Ұлттық партиясының мүшесі. Ол 2005 жылы парламентке пропорционалды сайлау жүйесі арқылы сайланды және 2008 жылғы сайлаудан кейін Отаки округін өкілдік етті. 2011 жылдан 2013 жылға дейін иммиграция министрі болып қызмет етті. Гай 2020 жылғы сайлауда қайта сайлануға түспеді.

Өмірбаян

Гай Левин қаласының жанындағы шаруа. Ол түрлі ауыл шаруашылығы секторының трасттары мен кеңестерінде қатысқан, ал Масси университетінде шаруашылықты оқыған. 1998 жылдан 2005 жылға дейін сегіз жыл бойы Хоровануа аудандық кеңесінде қызмет етті. Гайдың әкесі, атасы және арғы атасы саяси мансапқа ие болған. Гайдың арғы атасы Дункан Гай Нейпир қалалық кеңесінің мүшесі болды; оның атасы (Дункан Гай да) Хоровануа округі кеңесінің төрағасы болды; оның әкесі Малкольм Гай да Хоровануа округі кеңесінің төрағасы болды және 1989 жылдан 1995 жылға дейін Хоровануа ауданының тұңғыш мэрі болды. Оның анасының арғы атасы Фред Натан 1923 жылдан 1927 жылға дейін Палмерстон-Норт қаласының мэрі болды. Гайдың арғы атасы Веллингтон мен Манавату теміржол компаниясының төрағасы болған кезде компанияның Отаиханга желісінде соңғы бұранда қағылған. Осы оқиға 2011 жылдың 19 ақпанында Гай жаңа Вайкане теміржол станциясының ашылу салтанатында соңғы бұранданы қағу арқылы қайта жаңғыртылды.

Парламент мүшесі

2005 жылғы сайлауда Гай Ұлттық партиясынан Отаки сайлау округінде кандидат болды және партия тізімінде 39-шы орынға ие болды. Ол сайлауда Лейборист партиясының Даррен Хьюзінен 1,00 пайыз немесе 382 дауысқа ең аз айырмамен жеңіліп қалды, бірақ тізім бойынша депутат ретінде парламентке өтті. 2008 жылғы сайлауда ол қайтадан Отаки округінен кандидат болды, бұл жолы Хьюзді 1354 дауыспен жеңіп алды. 2011 жылғы жалпы сайлауда ол өзінің басымдығын 5231 дауысқа, ал 2014 жылғы жалпы сайлауда 7782 дауысқа дейін арттырды. Ол Отаки округінен төртінші және соңғы мерзімге депутат болып сайланды.

Қарсылық, 2005-2008 жылдар

Гаи парламенттегі алғашқы үш жылы оппозицияда өтті. Ол осы мерзімнің басым бөлігінде Бастауыш өндіріс комитетінің мүшесі болды, ал 2008 жылғы сайлауға дейін шамамен жеті ай бойы Артықшылықтар және Парламенттік регламент комитеттерінде жұмыс істеді. 2006 жылы Джон Кей Ұлттық партияның төрағасы болғаннан кейін Гаи партияның кіші қамшысы және ауыл шаруашылығы саласындағы серіктес өкілі болды.

Бесінші ұлттық үкімет, 2008-2017

2008 жылы қарашада Ұлттық партия жаңа үкімет құрған кезде Гай аға қамшы лауазымына көтерілді. 2009 жылдың 15 маусымында ол Ішкі істер министрі болып тағайындалды, бұл лауазым Министрлер кабинетіне кірмейтін болды, және Ричард Уорт жыныстық қысым көрсету айыптарынан кейін отставкаға кеткен соң оны алмастырды. 2011 жылдың 14 желтоқсанында, Жаңа Зеландиядағы жалпы сайлаудан кейін Гай Иммиграция министрі, Жарыстар министрі, Ардагерлер істері министрі және Біріншілік өнеркәсіптерге қатысты министр болып ант берді. Сол мерзім ішінде, 2013 жылдың қаңтарында ол Біріншілік өнеркәсіп министрі лауазымына көтерілді. Ол бұл лауазымды 2017 жылы Ұлттық үкімет жеңілгенге дейін атқарды. Ішкі істер министрі ретінде Гай 2017 жылы туған дауға қатысты, себебі 2011 жылы ол АҚШ миллиардері Питер Тильге Жаңа Зеландияда бар болғаны 12 күн тұрғаннан кейін (5 жыл ішінде 4 сапарда) Жаңа Зеландия азаматтығын бергені анықталды. Азаматтық алу үшін тұрақты түрде тұру мерзімі 5 жыл ішінде 1350 күн болуы керек. Тильге Гай «ерекше жағдайлар» негізінде азаматтық берді, Тиль бұрын елде тұрмаған және болашақта да тұрмақшы емес еді. Тиль – тұру талаптарын орындамай Жаңа Зеландия азаматтығын алған алғашқы ересек адам.

Қарсылық, 20172020

2017 жылғы жалпы сайлауда Ұлттық партия үкіметке қайта сайланбағаннан кейін Гай бастапқыда партияның негізгі салалар жөніндегі өкілі болды. 2018 жылдың наурызынан бастап 2019 жылдың 30 шілдесінде 2020 жылғы сайлауда қайта сайлануға түспейтінін жариялағанға дейін ол ауыл шаруашылығы, биологиялық қауіпсіздік және тағамдық қауіпсіздік жөніндегі өкіл болды.

Саяси көзқарастар

Ол әлеуметтік саясат мәселелері бойынша көбінесе консервативті дауыс берген. 2005 жылы «Неке (жыныс нақтылауы) туралы» түзету заң жобасын қолдау арқылы, ол «Неке туралы» заңға некенің тек ер және әйел арасындағы одақ ретінде анықталуын енгізуді жақтады, ал 2014 жылы «Неке (неке анықтамасы) туралы» түзету заң жобасына қарсы дауыс берді, бұл заң Жаңа Зеландияда бір жынысты жұптарға үйленуге рұқсат беретін болды. Гай 2019 жылы Жаңа Зеландиядағы өз қолымен өмірден кетуге көмектесуді реттейтін «Өмір соңы» заң жобасына, сондай-ақ 2020 жылы абортты қылмыстан босататын «Аборт туралы» заң жобасына да қарсы болды.

Парламенттік мансаптан кейінгі кезең

2020 жылдың қараша айында Гай Жаңа Зеландияның Fonterra сүт кооперативі кеңесіне сайлауға түсті, бірақ орын жеңіп ала алмады.