Кіріспе

Джон Брюннердің қысқа әңгімелер жинағы Elsewhen журналына кіру – Джон Брюннердің 1972 жылы жарық көрген ғылыми фантастикалық әңгімелер жинағы. Онда келесі әңгімелер бар:

"Қонақжай дәуір" алғаш рет 1955 жылы New Worlds журналында жарияланды. "Лунгфиш" алғаш рет 1957 жылы Ұлыбританиядағы Science Fantasy журналында жарияланды. "Меннен басқа құдай жоқ" алғаш рет 1958 жылы Science Fantasy журналында "Қысқа және мазмұны бойынша өзгеше нұсқа" ретінде сипатталған "Жыртылу уақыты" деген атпен жарияланды. Entry to Elsewhen жинағына енген нұсқасы 1966 жылы жазылып, осы жинақта алғаш рет жарияланды. Бұл атауларға қарамастан, кітаптың алғы сөзінде автор бұл үш әңгімені де осы кітап үшін толығымен қайта жөндегені айтылған.

Қабылдаушының жасы

Бірінші оқиға салыстырмалы түрде жақын болашақта орын алады. Лондон қаласында жаңа, құпия жұқпалы аурудың пайда болуы мен таралуы туралы айтылады. Бұл ауруды емдеуге немесе таралуын тоқтатуға жасалған барлық әрекеттер сәтсіз аяқталады, түрлі науқастарда әртүрлі симптомдар байқалады және ол жылдам мутацияланады. Бірақ, індетке қарсы күресте үлкен жетістіктерге қол жеткізген ғалымдардың жұмысын белгісіз күштер қайта-қайта тоқыратып отырады. Сонымен қатар, індетті көптеген «Тайфус Мэри» сияқты адамдар таратып жатқан болып көрінеді – олар пойыздарда есінен танып, көп мөлшерде ақшасымен, бірақ жеке басын анықтауға болатын ешқандай ақпаратсыз табылған. Көзі ашылғанда, бұл жұқпаны бірнеше ғасырдан кейін уақыт арқылы келген әскери күштер тарататыны белгілі болады. Бұл топтың басшысы, індетті адамзатты жою мақсатымен агрессивті шетелдік түрлер жасағанын түсіндіреді. Індеттің тиімділігі, ішінара, ұзақ мерзімді инфекциялардан қорғанудың нәтижесінде әлсіреген иммундық жүйелерге байланысты. Өткенге саяхаттау – бұл вирусты күшті иммунитеті бар адамдарға таратпаққа жасалған соңғы әрекет, себебі олардың арасында аман қалғандары вирусқа қарсы тұруға қабілетті болуы мүмкін, осылайша шетелдік түрлер оны жасағанда.

Өкпелі балық

Бұл оқиға Жерден Тау Сети орбитасындағы планетаға колония құру мақсатымен сапар шегіп жатқан, бірнеше буынды қамтитын ғарыш кемесінде өтеді. Оқиғаның мәні саяхаттың соңына қатысты. Саяхатқа 37 жыл кетті, ал қазір экипаж екі топтан тұрады: Жерде туғандар, бастапқы экипаждың қалған мүшелері, және Кемеде туғандар, бастапқы экипаждың ұрпақтары, өмірінің барлығын кемеде өткізгендер. Мақсатты планетаға жеткенде, Кемеде туғандар кемеден түсуден бас тартады. Ешқашан планетада өмір көрмегендіктен, олар мұның қандай тартымды екенін түсінбейді. Бұған қоса, бұл идея біреуі планетаға қонғаннан кейін қашықтан басқару арқылы қайтаруға тура келген Кемеде туған экипаж мүшесінде қатты агорафобияны тудырады. Жерде туған экипаж мүшелері Кемеде туғандарды кемеде жайлысыз сезіндіру үшін түрлі тәсілдер қолданады, мысалы, тамақ құрамына енгізілген психоактивті препараттар және мазасыздық тудыруға арналған сыртқы дыбыстар. Бірақ бұл Кемеде туғандарға әсер етпейді, тіпті кеме енді бірнеше апта ғана бүкіл экипаждың өмірін қамтамасыз ете алатынына қарамастан. Кемеде туғандар сондай-ақ Жерде туған экипаждың болашаққа қатысты жақсы болжамдарын қабылдаудың қиын екенін айтады, себебі миссияның жалпы мақсаты Жерде туғандардың үйге оралуын көздейді, ал Кемеде туғандар колонияны құруға қалады. Кеменің жүгінде мақсатты планетада 10 000 тұрғынға арналған қала салуға қажетті құралдар бар болғандықтан, Жерде туған экипаж олардың орнына екінші ғарыш кемесін салуды ұсынады. Бастапқы кемедегі экипаж азайытылып, кеме жүйелерімен қамтамасыз етіледі, ал Жерде туған экипажқа оралу сапары үшін бастапқы кеме қажет болмайды. Оқиға осы жоспар іске аспай тұрып аяқталады, оқырманға жоспардың сәтті болатынын көзге елестеуге мүмкіндік береді.

Менен басқа құдай жоқ

Бірінші оқиға сияқты, бұл оқиға да жақын болашақтағы Жерде өтеді. Колин Хупер – ауыр психикалық күйзелістен кейін қалпына келуді аяқтаған адам, оның ішінде галлюцинациялар да болған. Ванесса Шерифпен бірнеше рет кездескеннен кейін, ол оның қатысуымен галлюцинациялары қайта оянатынын байқайды. Алайда, ол да оларды көреді. Олардың кездесулерін Колок деп таныстырған адамның пайда болуы үзеді, ол олар кездесуді жалғастырса, қорқынышты жағдайлар болатынын айтады, бірақ қандай жағдай болатынын нақты айтпайды. Ванесса өзін «Нағыз шындық» деп атаған ұйымға қатысы бар адамға үйленеді, ол оны культ деп сипаттайды. «Нағыз шындық» жақтастарының сенімдеріне адам ойының ғаламдағы басты күш екендігі және бірлесіп жұмыс істеу арқылы олар «кемел адам» деп сипаттайтын жаңа тұлғаны ойға келтіре алады деген идея кіреді. «Нағыз шындық» жиналысына тартылғаннан кейін, Колин мен Ванесса басқа бір параллель Жерге өтіп кетеді, онда психокинез сияқты психикалық қабілеттерді көптеген жақтастар қолданады, олар осы қабілеттерді халықтың қалған бөлігін құлдыққа салу үшін пайдаланады. Бұл қабілеттер мыңдаған жылдар бұрын жақтастардың танысқан мутацияның нәтижесінде пайда болған. Лидер Телтис – ең күшті психикалық қабілетке ие және оның қабілеттерін Колин мен Ванессаның Жеріндегі оқиғаларға әсер ету үшін, содан кейін оны басып алып, екі Жерді де билеу үшін пайдаланған. Колиннің күйзелісі мен галлюцинацияларын тудырған да Телтистің әрекеттері болды. Телтис сондай-ақ Колин мен Ванессаның кездейсоқ кездесулерін ұйымдастырды, өйткені олар Телтистің Жеріндегі жақтастардың генетикалық мутациясын тасымалдайды, және ол оларды біріктіру арқылы олар бала туып, психокинетикалық және басқа да психикалық қабілеттерді дамытады деп үміттенеді. Колок – Телтистің басты қарсыласы, ол осының алдын алу үшін Колин мен Ванессаға көрінді. Колин мен Ванесса Колоктың көмегімен тұтқыннан қашып, өз Жеріне оралады. Бірақ көп ұзамай Телтистің шабуылы басталады. Алайда, ол өзінің психикалық қабілеттері өз Жерінен тыс жерде жұмыс істемейтінін жасайды. Ол және оның әскерлері ашулы халықтың шабуылына ұшырап, полициямен ұсталды.