Кіріспе

Түпкілікті американдық мифологияның әртүрлі нұсқаларындағы рух. Елен әйел, кейде Елен ханым деп те аталады, – бұл түпкілікті американдық мифологиядағы рух, оның байланыстары мен қасиеттері жағдайға және қарым-қатынасқа байланысты өзгереді. Бірақ, жалпы алғанда, әйелдер мен балаларға зиян келтірген еркектерге ол кекшіл және кісі өлтіруші болып келеді, сондай-ақ оларды өлімге жетелеуімен белгілі. Ол әдемі жас әйел түрінде, елен аяқтарымен немесе елен болып көрінеді.

Шолу

Елен әйелі туралы әңгімелер көптеген Түпкі Америка мәдениеттерінде кездеседі, көбінесе жас балаларға немесе жас ересектер мен жасөспірімдерге айтылады. Бұл әңгімелер Лакота халқының (Очети Саковин), Оджибве, Понка, Омаха, Чероки, Мускоги, Семиноль, Чоктау, Ото, Осаге, Пауни және Хауденосауне қауымдастықтарында кең таралған, бірақ Елен әйелін көру туралы жазбада қалған оқиғалар осылармен ғана шектелмейді. Елен әйел – Кішкентай Халықтың бірі. Олар адамдарға зиян келтіргенімен, Түпкі Америка мәдениетіндегі олардың рөлі – дәстүрлі қоғамды сақтап, адамдарды зиянды әрекеттерден, қауымды құртуға әкелуі мүмкін нәрселерден аулақ ұстау болып табылады. Атап айтқанда, Елен әйелі туралы аңыз оларды салқындық пен адалдықтан алыс ұстайды. Кішкентай Халық сонымен қатар, ұрпақтан ұрпаққа берілетін, басқа дүниелік білімді сақтайды; алайда, бұл күшті дәстүрлі және дені сау жолдармен алу, құрметтеу және сақтау қажет.

Лакоталық көзқарас

Лакота халқының арасында Елік әйелін Анукит деп атайды. Алғашқы еркек пен әйелдің қызы Ите (Бет) есімді әдемі қыз еді. Тейт (Жел) оған ғашық болды. Олар үйленіп, төрт балаға ие болды, олар Төрт Жел болды. Тейт құдай болуды қалап, Итеге ғашық ету үшін алдамшы өрмелеші Инктомидің көмегін алды. Мереке кезінде Ите, Күннің әйелі – Айдың орнына отырды. Оның осылай құрметсіздік жасағаны үшін Аспан Итені көктен жерге түсірді. Оның бетінің жартысы бұзылып, оның аты Ануките (Қос Жүзді Әйел) немесе Виньян Нумпа (Қос Әйел) деп өзгерді. Анукит ер адамдарға түс көріп немесе көріністерде бір бұғы немесе екі бұғы түрінде пайда болады: ақ құйрықты бұғы және қара құйрықты бұғы. Оның екі жағы да қанағаттанарлық және қанағаттанарлық емес жыныстық қатынастарды бейнелейді. Онымен жыныстық қатынасқа түскен еркектердің ақылынан айырылатынына сендіреді, ал оны армандаған әйелдер күшті күшке ие болады немесе жыныстық тартымдылық сезінеді, немесе жақын арада дұрыс шешім қабылдаса, өнерге қабілетті болады.