Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фортепиандық соната No. 10 соль мажорда, Op. 14, No. 2, 1798–1799 жылдары жазылған, Людвиг ван Бетховеннің ерте кезеңдегі шығармасы, баронша Жозефа фон Браунға арналған. Әдеттегі орындалуы 15 минутқа созылады. Ол Бетховеннің жастық шағындағы «Патетикалық» немесе «Айшырақ» сонаталары сияқты кең танымал болмаса да, Дональд Фрэнсис Тови оны «тамаша кішкентай шығарма» деп сипаттады.
The Piano Sonata No. 10 in G major, Op. 14, No. 2, composed in 1798–1799, is an early period work by Ludwig van Beethoven, dedicated to Baroness Josefa von Braun. A typical performance lasts 15 minutes. While it is not as well known as some of the more original sonatas of Beethoven's youth, such as the Pathétique or Moonlight sonatas, Donald Francis Tovey described it as an 'exquisite little work.'
Бірінші қимыл
Бірінші бөлім, түпнұсқа нотада легато деп белгіленген, бас партиясында қысқа, байланысты арпеджиолармен бірге қысқа он алтыншы ноталық фразамен ашылады. Бұл фраза бөлім бойына тұрақты түрде қолданылады және өзгермелі гармониялар мен ауысатын тональность орталықтары арқылы кеңейтілген, өте шығармашылық дамуға ұшырайды. 70-80-ші такттар ерекше көзге түседі, себебі осы жерде басты тақырып жоғары хроматикалық өңдеуге түседі. Фортепианоның жоғарғы регистрінде отыз екінші ноталық өтетіндер дамиды, бұл оның темпін шектейді. Бүкіл бөлім ко́дамен аяқталады, онда Шарль Розеннің сөзіне сәйкес, Бетховен «басты тақырыптың ырғағын қалыпқа келтіріп, оны енді әзілдемес, бірақ көркемдікпен толтыруға шешім қабылдайды». Соңғы екі такт үстіңгі дауыстағы тыныш, жылдам мормен аяқталады.
The first movement, marked legato in the urtext score, opens with a brief sixteenth note phrase, accompanied by short, tied arpeggios in the bass. This phrase is used consistently throughout the movement and subject to a great deal of highly imaginative development through changing harmonies and shifting key centres. Bars 70–80 are particularly notable, in that the main theme is subjected to highly chromatic treatment at this point. Thirty second note passages develop in the upper register of the piano, limiting the tempo at which it can reasonably be taken. The entire movement ends with a coda, where, according to Charles Rosen, Beethoven 'decides to normalize the rhythm of the main theme, and make it no longer witty but expressive.' The closing two bars consist of a quiet, quick turn in the treble.
Екінші бөлім
Екінші бөлім – "La prima parte senza replica" (қайталаусыз бірінші бөлім) деп белгіленген, үзілісті, аккордтық тақырыпқа негізделген вариациялар жиынтығы. Музыканың формасы – үш вариациясы бар тақырып. Ол бірінші және соңғы бөлімдер сияқты тыныш аяқталуға ұқсайды, бірақ күрт C мажор фортиссимо аккордымен аяқталады.
The second movement is a set of variations on a disjunct, chordal theme which is marked "La prima parte senza replica" (first part without repeats). The form of the music is Theme with Three Variations. It seems about to end quietly, like the first and last movements, but then concludes abruptly with a crashing fortissimo C major chord.
Үшінші бөлім
Бірінші бөлім сияқты үшінші бөлім де көтеріліп, тартысқан үш ноталық мотивпен басталады, ол айқын ритмдік беймаздықты білдіреді. Ғлым жазушысы Филип Балл өзінің "Музыкалық инстинкт" атты кітабында осы тақырыпты "бір ритмдік құрылымды екіншісінің кейпінде жасыру" классикалық әдісінің мысалы ретінде көрсетеді. Бұл бөлім уақыты бойынша "Скерцо" деп аталады, бірақ іс жүзінде рондо формасында. Басты тақырып көптеген өзгерістерден өтеді, соңында Бетховеннің заманындағы фортепианоның ең төменгі ноталарында тыныш аяқталады. Бұл бөлім ритмдік беймаздық, күтпеген гармониялық өзгерулер және, ең бастысы, стратегиялық түрде орналастырылған үнсіздіктер арқылы тыңдаушылардың күтулерін ойынға салады. Музыкалық шеберліктің осы ерекше мысалдары Гейдннің Бетховеннің композиторлық жолының осы бастапқы кезеңіндегі ықпалын сақтап қалғанын көрсетеді.
Like the first movement, the third movement opens with an ascending, hesitant, three note motif that conveys considerable rhythmic ambiguity. In his book, The Music Instinct, the science writer Philip Ball singles out this theme as an example of the classic trick of disguising 'one rhythmic structure as another'. The movement, which is in time, is entitled "Scherzo" but is actually in rondo form. The main theme undergoes many changes, until the end, where it ends quietly, on the very lowest notes of the piano of Beethoven's time. The movement plays with listener expectations through rhythmic ambiguity, unexpected harmonic shifts, and above all, the use of strategically placed silences. All of these characteristic examples of musical wit show the continuing influence of Haydn on Beethoven at this early stage in his composing career.